Ինչու են մարդիկ կենդանիների հետ խոսում մանկական ձայնով
Մարդիկ ընտանի կենդանիների հետ հաճախ խոսում են նույն մեղմ ու երգեցիկ ձայնով, որով դիմում են նորածիններին։ Նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այս խոսելաձևը ոչ միայն բնական է, այլև կարող է ուժեղացնել կապը կենդանու և մարդու միջև։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ նման խոսքը ուշադրություն է գրավում, փոխանցում է ջերմություն և որոշ դեպքերում օգնում է շներին ավելի լավ արձագանքել։
Մանկական ձայնը՝ ոչ միայն նորածինների համար
Մարդիկ երբեմն իրենց ընտանի կենդանիների հետ խոսում են այնպես, ինչպես նորածնի հետ կխոսեին՝ բարձր, մեղմ ու երգեցիկ ձայնով։ Գիտական դիտարկումները ցույց են տալիս, որ այս երևույթը պատահական չէ․ մարդու խոսքի հնչերանգը բնականորեն փոխվում է, երբ նա դիմում է էակների, որոնք լիովին չեն ընկալում խոսքի բառային իմաստը։
Այդպիսի խոսքը ուշադրություն է գրավում և միաժամանակ հաղորդում է բարեհաճություն ու ապահովության զգացում։ Բարձրացված հնչերանգը, կարճ արտահայտություններն ու արտահայտիչ ինտոնացիան կենդանու կամ մանկան հետ շփման մեջ դառնում են կապ հաստատելու միջոց։
Ինչու է այդպես խոսում մարդը
Մանուկների դեպքում այս խոսելաձևը նաև զարգացման գործառույթ ունի։ Այն օգնում է փոքրիկին ավելի հստակ լսել խոսքի հնչյունները և աստիճանաբար սովորել լեզուն։ Այսինքն՝ մանկական խոսքը միայն հույզերի դրսևորում չէ, այլև լեզվական ուսուցման գործիք։
Կենդանիների հետ իրավիճակն այլ է։ Այստեղ ուսուցողական բաղադրիչը փոքրանում է, և առաջնային է դառնում հաղորդակցական կապը։ Մարդը կարծես ասում է, որ ուշադրություն է դարձնում կենդանուն, նրան վտանգ չի սպառնում, և շփումը փոխադարձ է։
Ինչ են ցույց տալիս ուսումնասիրությունները
Հետազոտություններում, երբ բառերը հանվում են և մնում է միայն խոսքի մեղեդին, մանկական և կենդանիներին ուղղված խոսքը հաճախ գնահատվում է որպես ավելի ջերմ ու սիրալիր, քան մեծահասակներին ուղղված խոսքը։ Սա վկայում է, որ ոչ միայն բառերն են կարևոր, այլև ձայնի հնչերանգը։
2024 թվականի մի ուսումնասիրություն համեմատել է կանանց ձայնի ջերմությունը, երբ նրանք խոսել են իրենց մանկան կամ շան հետ։ Այն կանանց մոտ, որոնք ունեին միայն երեխա կամ միայն շուն, խոսքի սիրալիրությունը գրեթե նույնն էր երկու դեպքում էլ։ Սակայն այն մասնակիցների մոտ, որոնք ունեին և՛ երեխա, և՛ շուն, մանկան հետ խոսելիս ձայնն ավելի ջերմ էր, քան կենդանու հետ խոսելիս։ Շների դեպքում բարձր ձայնը նաև երբեմն օգնել է, որ կենդանիներն ավելի երկար ուշադրություն դարձնեն և արագ արձագանքեն։
Մեկ այլ փորձ ցույց է տվել, որ շները ավելի ուշադիր են որոնում թաքցված սնունդը, երբ մատնանշող շարժումն ուղեկցվում է բարձր ու մեղմ ձայնով, այլ ոչ թե միօրինակ տոնով։ Այս արդյունքները ենթադրում են, որ կենդանիներին ուղղված խոսքը կարող է նպաստել ոչ միայն զգացմունքային կապին, այլև գործնական հաղորդակցությանը։
Աղբյուր՝ The Independent