WhatsApp խմբով հազարավոր փոխանցումներ են կազմակերպել հանցավոր ցանցերի համար
· Աշխարհ
Եվրոպական լրագրողական հետաքննությունը բացահայտել է, որ 532 անդամ ունեցող WhatsApp խմբակն օգտագործվել է հարյուրավոր միլիոնավոր եվրոյի կանխիկ փոխանցումներ համակարգելու համար։ Գումարները շրջանցել են պաշտոնական ֆինանսական ուղիները և, ըստ նյութի, հասել են նաև կազմակերպված հանցավորության ու ծայրահեղական խմբերի։ Հետաքննության մեջ հիշատակվում են Բելգիան, Սիրիան և բրիտանական քաղաքներ, այդ թվում՝ Լոնդոնն ու Բիրմինգհեմը։
Եվրոպական մի շարք հեռուստաալիքների հետաքննությունը պարզել է, որ 532 անդամից բաղկացած WhatsApp խմբակն օգտագործվել է հարյուրավոր միլիոնավոր եվրոյի կանխիկ փոխանցումներ համակարգելու համար։ Գումարները տեղափոխվել են առանց պաշտոնական ֆինանսական հետքի և, ըստ հրապարակված տվյալների, ծառայել են կազմակերպված հանցավորության ու ծայրահեղականության ֆինանսավորմանը։
Խմբակ, որն աշխատել է որպես ստվերային դրամաշրջանառության հարթակ
«Traders of Greater Europe» անունով խմբակը գործել է 2022 թվականի փետրվարի վերջից մինչև դեկտեմբեր և ներառել է ավելի քան 82 հազար հաղորդագրություն։ Բելգիացի քննիչ դատավոր Վենսան Գեռան է առաջինը բացահայտել այդ ցանցը՝ ահաբեկչության ֆինանսավորման գործի շրջանակում։ Նրա խոսքով՝ գործարքների ծավալը «շշմեցուցիչ» էր, իսկ ցանցի աշխարհագրությունը՝ գործնականում համաշխարհային։
Խմբի անդամները արաբերենով էին համաձայնեցնում կանխիկ վճարումները՝ օգտվելով հին հաուալա համակարգից։ Այս մեթոդը հիմնված է վստահելի միջնորդների ցանցի վրա, որոնք տարբեր երկրներում կարող են գումար փոխանցել առանց բանկային տեսանելի հետքի կամ կանխիկի ֆիզիկական տեղափոխության։
Հաուալա՝ օրինական ու անօրինական փողերի համար
Հետաքննության հեղինակները նշում են, որ նույն համակարգը հաճախ օգտագործվում է նաև մաքսանենգ տեղափոխումների, թմրանյութերի առևտրի և մարդկանց ապօրինի փոխադրման մեջ։ Եվրոպոլի կապի սպա Քվենտին Մյուգը հաուալան բնութագրել է որպես կազմակերպված հանցավորության հիմնական փողերի լվացման ուղի։ Նրա խոսքով՝ այդ մեթոդի կիրառողներին «միևնույն է»՝ գումարը գալիս է հանցավորությունից, ընտանեկան օգնությունից թե միգրանտների փոխանցումներից։
Հետաքննության համաձայն՝ հենց այդ անանունության պատճառով հաուալան մնում է դժվար վերահսկելի մեխանիզմ իրավապահների համար։ Բելգիայից Սիրիա կատարված մեկ փոխանցման դեպքում գումարները, ըստ նյութի, հասել են «Իսլամական պետության» զինյալներին։
Նման բացահայտումները նորից ցույց են տալիս, թե ինչպես են հաղորդակցական հարթակները և ոչ պաշտոնական ֆինանսական մեխանիզմները համադրվում ստվերային տնտեսության մեջ։ Թեև հաուալան երբեմն կիրառվում է նաև օրինական նպատակներով, հետաքննությունը ընդգծում է, որ անթափանց համակարգերը կարող են հեշտությամբ ծառայել ծանր հանցագործությունների և ծայրահեղական խմբերի շահերին։
Աղբյուր՝ BBC World