Ինչ են ցույց տալիս բռնակի ուժն ու հավասարակշռությունը ծերացման մասին
Բռնակի ուժի, հավասարակշռության և հատակից վեր կենալու փորձերը հաճախ ներկայացվում են որպես առողջ ծերացման ցուցիչներ, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ դրանք չեն կանխատեսում ապագան։ Այդ թեստերը օգնում են բժիշկներին գնահատել ընկնելու վտանգը և նկատել ֆունկցիայի փոփոխությունները, որոնք կարող են պահանջել հետագա հետազոտություն։ Վերջին շրջանում հատկապես մեծ ուշադրություն է գրավել հատակին նստելու ու կրկին կանգնելու համադրական փորձը, որը լայնորեն տարածվում է նաև սոցիալական ցանցերում։
Բռնակի ուժի չափումը, հավասարակշռության փորձերը և հատակից կանգնելը հաճախ ներկայացվում են որպես առողջ ծերացման չափանիշներ։ Սակայն մասնագետները նշում են, որ նման գնահատումները առավելապես օգնում են հասկանալ մարդու ֆունկցիոնալ վիճակը և հնարավոր վտանգները, ոչ թե կանխագուշակել կյանքի տևողությունը։
Ֆունկցիոնալ գնահատում, ոչ թե կանխատեսում
Ռատգերսի համալսարանի ուղեղի ծերացման մասնագետ Աուրիել Վիլետը նշել է, որ թույլ կամ վատթարացող արդյունքը բժիշկների համար ազդակ է՝ պարզելու, թե ինչու է փոխվում մարդու շարժունակությունը։ Նրա խոսքով՝ նման թեստերը պետք է ընկալել որպես առողջական վիճակի խորքային հետազոտության առիթ, այլ ոչ որպես ճակատագիր որոշող ցուցանիշ։
Այս մոտեցումը կարևոր է հատկապես տարեց մարդկանց և վնասվածքից հետո վերականգնվող հիվանդների համար։ Բժիշկները նման գնահատումներով կարող են հասկանալ՝ կա՞ արդյոք ընկնելու բարձր ռիսկ, որն աշխարհում տարեցների շրջանում հաշմանդամության և մահացության լուրջ պատճառներից է։
Ինչ են չափում այդ փորձերը
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը 60 տարեկանից բարձր մարդկանց համար կիրառում է 30 վայրկյան տևող «աթոռից կանգնելու» թեստը, որտեղ հաշվում են, թե մարդը քանի անգամ կարող է նստած դիրքից վեր կենալ կես րոպեում։ Այդ փորձը գնահատում է ոտքերի ուժը, դիմացկունությունը և ընդհանուր շարժունակությունը։
Սոցիալական ցանցերում լայնորեն տարածված մեկ այլ տարբերակ պահանջում է, որ մարդը կանգնած դիրքից իջնի հատակին, նստի ոտքերը խաչած և ապա առանց արտաքին օգնության վերադառնա կանգնած դիրքի։ Յուրաքանչյուր փուլ գնահատվում է առանձին, իսկ աջակցությունից օգտվելը կամ հավասարակշռությունը կորցնելը նվազեցնում է միավորները։
Երբ է պետք բժիշկ դիմել
Բժիշկները հիշեցնում են, որ նման արդյունքները հատկապես արժեքավոր են, երբ դիտարկվում են մարդու ընդհանուր առողջական պատկերի համատեքստում։ Ըստ ծերացման կանխարգելման ոլորտի մասնագետ Էմիլի Նաբորսի, եթե ֆունկցիան նվազում է, կարող են անհրաժեշտ լինել ֆիզիկական թերապիա, դեղորայքի վերանայում կամ օժանդակ միջոցներ։
Նաբորսը նաև ընդգծել է, որ տարեցների զգալի մասը տարվա ընթացքում ընկնում է, սակայն այդ դեպքերի մեծ մասը չի հաղորդվում բժշկին։ Նրա խոսքով՝ մարդը կարող է իրեն լավ զգալ նույնիսկ ընկնելուց հետո, բայց իրականում խնդիրն ավելի լուրջ լինել, քան թվում է։
Աղբյուր՝ The Independent