Աշխարհում ուժգնանում են եղանակային ծայրահեղությունները՝ ռեկորդային շոգից մինչև Սիբիրի ձյուն
· Աշխարհ
Աշխարհի տարբեր հատվածներում այս շաբաթ արձանագրվել են եղանակային կտրուկ հակադրություններ՝ Կենտրոնական Ամերիկայում և Հյուսիսային Ամերիկայում ռեկորդային շոգից մինչև Սիբիրում ձյան տեղումներ։ Հոնդուրասում մայիսյան առավելագույն ջերմաստիճանի ազգային ցուցանիշը կարճ ժամանակում երկու անգամ թարմացվել է, իսկ Չոլուտեկայում մայիսի 13-ին օդի ջերմաստիճանը հասել է 42,2 աստիճան Ցելսիուսի։ Նույն ժամանակ Չինաստանի արևելքում գրանցվել է ձվի չափ կարկուտ, ինչը ևս մեկ անգամ ընդգծում է ծայրահեղ եղանակային երևույթների հաճախացման համաշխարհային միտումը։ Այս զարգացումները կարևոր են նաև Հայաստանի համար, քանի որ կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությունը գնալով ավելի տեսանելի է դառնում ողջ տարածաշրջանում։
Այս շաբաթ աշխարհի մի շարք շրջաններում արձանագրվել են եղանակային արտասովոր երևույթներ, որոնք ընդգծում են գլոբալ կլիմայական անկայունության խորացումը։ Կենտրոնական Ամերիկայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Ինդոնեզիայում դիտվել է ուժեղ շոգ, մինչդեռ Սիբիրում տեղացել է ձյուն, իսկ Չինաստանի արևելքում՝ խոշոր կարկուտ։ Այս հակադրությունները միջազգային դիտորդները դիտարկում են որպես ծայրահեղ եղանակային երևույթների աճող հաճախականության հերթական դրսևորում։
Հոնդուրասում նոր ջերմային ռեկորդ
Հոնդուրասում մայիս ամսվա առավելագույն ջերմաստիճանի ազգային ռեկորդը նախորդ շաբաթվա ընթացքում թարմացվել է երկու անգամ։ Վերջին ցուցանիշը գրանցվել է մայիսի 13-ին Չոլուտեկա քաղաքում, որտեղ ջերմաստիճանը հասել է 42,2 աստիճան Ցելսիուսի՝ գերազանցելով նախկին 42,1 աստիճան ցուցանիշը։ Այդ շրջանը վաղուց հայտնի է որպես Կենտրոնական Ամերիկայի «վառարան», և ներկայիս շոգի ալիքը, ըստ կանխատեսումների, կարող է առաջիկա շաբաթներին բերել նոր բարձր ցուցանիշների։
Ռեկորդային շոգը միայն մեկ երկրի խնդիր չէ։ Հաղորդվում է, որ բարձր ջերմաստիճաններ են արձանագրվել նաև Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ հատվածներում և Ինդոնեզիայում, ինչը վկայում է, որ խնդիրը տարածվում է տարբեր մայրցամաքների վրա։ Երկարատև շոգը սովորաբար մեծացնում է առողջապահական ռիսկերը, ճնշում էներգահամակարգերի վրա և վնասում գյուղատնտեսությանը, հատկապես այն վայրերում, որտեղ ջրային պաշարները սահմանափակ են։
Սիբիրի ձյունն ու Չինաստանի կարկուտը
Միևնույն ժամանակ աշխարհի այլ շրջաններում արձանագրվել են հակառակ բնույթի երևույթներ։ Սիբիրում գրանցվել են ձյան տեղումներ, իսկ Չինաստանի արևելքում տեղացել է ձվի չափ կարկուտ։ Այսպիսի սուր հակադրությունները մեկ շաբաթվա ընթացքում ցույց են տալիս, թե որքան անկանխատեսելի է դառնում եղանակային համակարգերի վարքը՝ նույնիսկ հեռավոր միմյանցից գտնվող տարածաշրջաններում։
Չնայած առանձին դեպք չի կարելի ինքնին նույնացնել կլիմայական փոփոխության ամբողջ պատկերի հետ, գիտական դիտարկումները երկար ժամանակ մատնանշում են, որ գլոբալ տաքացման պայմաններում ծայրահեղ երևույթները դառնում են ավելի հաճախակի և ավելի ուժգին։ Հայաստանի համար այս միտումը նույնպես գործնական նշանակություն ունի, քանի որ բարձր ջերմաստիճանները, երաշտի ռիսկը, կարկուտը և սեզոնային անսովոր տատանումները կարող են ազդեցություն ունենալ գյուղատնտեսության, ջրօգտագործման և հանրային առողջության վրա։
Աղբյուր՝ The Guardian