ԱՄՆ-ում դպրոցական պատվաստումները նվազել են, իսկ բացառությունները՝ ռեկորդային բարձրության հասել

· Առողջություն

ԱՄՆ-ում դպրոցական պատվաստումները նվազել են, իսկ բացառությունները՝ ռեկորդային բարձրության հասել

ԱՄՆ-ի պաշտոնական տվյալներով՝ նախակրթարանի երեխաների պատվաստումների մակարդակը անցած ուսումնական տարում կրկին նվազել է, իսկ պատվաստումներից ազատումների բաժինը հասել է պատմական առավելագույնին։ Բացառությունների մեծ մասը կապված է ոչ բժշկական պատճառներով ծնողների հրաժարման հետ։ Մասնագետները դա կապում են վերջին շրջանում դաշնային առողջապահական կառույցներում ստեղծված անորոշության և հակապատվաստումային հայտարարությունների ազդեցության հետ։

ԱՄՆ-ում նախակրթարանի երեխաների պատվաստումների մակարդակը անցած ուսումնական տարում կրկին նվազել է, իսկ պատվաստումներից ազատումների բաժինը հասել է նոր առավելագույնի։ Դաշնային տվյալները, որոնք հրապարակվել են երկուշաբթի, վկայում են, որ 2025-2026 ուսումնական տարվա ընթացքում բացառությունների թիվը գնահատվում է մոտ 155 հազար երեխա։

Բացառությունների աճ՝ հիմնականում ոչ բժշկական պատճառներով

Պատվաստումներից ազատումների ընդհանուր բաժինը հասել է 4.2 տոկոսի՝ նախորդ տարվա 3.6 տոկոսի դիմաց։ Սա չորրորդ անընդմեջ տարին է, երբ ազգային միջին ցուցանիշը նոր ռեկորդ է սահմանում։ Աճը գրանցվել է 41 նահանգում և Կոլումբիայի շրջանում, իսկ բացառությունների ճնշող մեծամասնությունը պայմանավորված է ծնողների ոչ բժշկական հրաժարմամբ։

Առանձին նահանգների միջև տարբերությունն էլ շարունակում է մնալ խիստ նկատելի։ CDC-ի տվյալներով՝ անցած ուսումնական տարում Այդահոյում մեկ կամ մի քանի պատվաստանյութից ազատում ուներ նախակրթարանի երեխաների 17.5 տոկոսը, մինչդեռ Կոնեկտիկուտում այդ ցուցանիշը չի անցել 0.5 տոկոսը։

Պաշտոնական ուղեցույցների շուրջ անորոշություն

Մասնագետները այս միտումը մասամբ բացատրում են դաշնային առողջապահական համակարգում վերջին ամիսներին ստեղծված խառնաշփոթով։ ԱՄՆ առողջապահության նախարար Ռոբերտ Ֆ. Քենեդի կրտսերը մինչև պաշտոն ստանձնելը հայտնի էր որպես հակապատվաստումային շարժման ազդեցիկ դեմք, իսկ վերջին մեկուկես տարում նա և այլ պաշտոնյաներ բազմիցս փորձել են փոխել մանկական պատվաստումների վերաբերյալ ուղեցույցները։

ԱՄՆ մանկաբույժների ակադեմիայի ներկայացուցիչ Ջեյմս Քեմփբելը նշել է, որ խնդրի արմատում «պատվաստումների վերաբերյալ հանձնարարական համակարգում առաջացած շփոթությունն ու անկայունությունն» են։ Նրա խոսքով՝ երբ ծնողները չեն ստանում միանշանակ ու համերաշխ ուղերձներ, նրանց վստահությունը նվազում է, իսկ դա անմիջապես ազդում է պատվաստումների ծածկույթի վրա։

Ռիսկերը հանրային առողջության համար

Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի տվյալներով՝ 2025-2026 ուսումնական տարում կարմրուկ-խոզուկ-կարմրախտի պատվաստանյութը ստացել է նախակրթարանի աշակերտների 92.4 տոկոսը։ Թեև սա դեռ բարձր ցուցանիշ է, այն ցածր է մինչ համավարակը գրանցված մոտ 95 տոկոսից, որը համարվում է այն շեմը, երբ տեղական բռնկման հավանականությունը զգալիորեն նվազում է։

Նվազում է նաև պոլիոմիելիտի, դիֆթերիայի, փայտացման ու կապույտ հազի դեմ համակցված պատվաստման և ջրծաղիկի առաջին դոզայի ծածկույթը։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ նման միտումը կարող է բարդացնել դպրոցներում վարակների վերահսկումը և մեծացնել բռնկումների վտանգը՝ հատկապես այն համայնքներում, որտեղ արդեն բարձր է ոչ բժշկական բացառությունների բաժինը։

Աղբյուր՝ The Independent

Նաև կարդացեք

Արյան ճնշումը նվազեցնելու նոր եղանակ՝ առանց դեղերի

Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։

Արագ քայլելը կարող է օգնել նվազեցնել թուլացածության նշանները

Ամերիկացի հետազոտողների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ տարեց մարդիկ, որոնք քայլում են ավելի արագ, ավելի հաճախ են բարելավում թուլացածության ցուցանիշները, քան նրանք, ովքեր շարժվում են դանդաղ տեմպով։ Արդյունքները հրապարակվել են PLOS ONE հանդեսում և վերաբերում են տարեցների շարժունությունը պահպանելու միջոցներին։ Հեղինակները շեշտում են, որ չափավորից ավելի ակտիվ քայլքը կարող է օգտակար լինել ոչ միայն առողջ, այլև թուլացած տարեցների համար։

Մարմնի ճարպը ոչ միայն ավելորդություն է, այլև կենսական գործոն

Մասնագետները հիշեցնում են, որ մարմնի ճարպը ոչ միայն էներգիայի պաշար է, այլև օրգանիզմի կենսական գործառույթների կարգավորիչ։ Դիետաների ու նիհարության ծայրահեղ միտումների պայմաններում բժիշկները զգուշացնում են՝ ճարպի չափազանց նվազեցումը կարող է վնասել առողջությանը։ Խոսքը ոչ միայն ավելորդ քաշի, այլև հորմոնների, ջերմակարգավորման և նյութափոխանակության խախտումների մասին է։ Այդ պատճառով կարևոր է հասկանալ՝ որքան ճարպ է անհրաժեշտ մարդուն և ինչու է ծայրահեղ նիհարությունը վտանգավոր։

Արհեստական բանականությունը կարող է շուտով շաքարախտը հայտնաբերել ձայնից

Բրիտանացի և ավստրալացի հետազոտողների նոր աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արհեստական բանականությունը կարող է օգնել տիպ 2 շաքարախտի վաղ զննումին՝ վերլուծելով մարդու ձայնը։ Մոդելը ճանաչում է որոշ ձայնային փոփոխություններ, այդ թվում՝ խռպոտ խոսք և շնչառության վերահսկման թուլացում։ Հեղինակների խոսքով՝ նման գործիքը կարող է հասանելի լինել բջջային հավելվածներով կամ հեռախոսազանգերով։

Բժիշկը զգուշացրել է գազերի մշտական զսպման վտանգների մասին

Սանկտ Պետերբուրգի «ՍՄ-Կլինիկա» բժշկական կենտրոնի գաստրոէնտերոլոգ, հեպատոլոգ Նատալյա Կոնյուխովան պարզաբանել է, թե ինչ կարող է առաջացնել գազերը մշտապես զսպելու սովորությունը։ Նրա խոսքով՝ այս վարքագիծը ոչ միայն ուժեղացնում է անհարմարությունը, այլև ժամանակի ընթացքում կարող է անդրադառնալ ինչպես աղիքների, այնպես էլ ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։ Բժիշկը նշել է, որ երկարատև սովորությունը երբեմն դառնում է ավելի լուրջ խանգարումների նախադրյալ։

Քունը կատարելագործելու մոլուցքը երբեմն հենց անքնության պատճառ է դառնում

<p>Քնի վերահսկման սարքերն ու ինքնավերահսկման նոր սովորույթները շատերին են ստիպում գնահատել գիշերային հանգիստը թվերով, ոչ թե ինքնազգացողությամբ։ Արդյունքում սովորական ժամանակավոր անքուն գիշերը երբեմն վերածվում է մշտական անհանգստության և կլինիկական անքնության։</p><p>Նյու Յորքցի մի բժիշկ նկարագրում է, թե ինչպես հիվանդները հաճախ ներկայանում են ոչ թե միայն հոգնածությամբ, այլև սեփական «քնի միավորների» պատճառով սրված վախով։ Նրա դիտարկմամբ՝ քունը չափազանց խիստ գնահատելը կարող է խաթարել հենց այն հանգստությունը, որից քունն է կախված։</p>