Թրամփը սպառնացել է Իրանին, մինչ Ցյուրիխում շարունակվում են բանակցությունները
· Աշխարհ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե Վաշինգտոնը կոշտ քայլերի կդիմի, եթե Իրանը փակի Հորմուզի նեղուցը։ Նրա հայտարարությունը հնչել է այն պահին, երբ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը և ամերիկացի այլ պաշտոնյաներ Ցյուրիխում բանակցություններ են վարում իրանցի ներկայացուցիչների հետ միջանկյալ համաձայնության և միջուկային ծրագրի շուրջ։ Միաժամանակ Կատարից հաղորդվել է Ռաս Լաֆֆանի արդյունաբերական գոտում տեղի ունեցած պայթյունի մասին, ինչն ավելացրել է լարվածությունը Պարսից ծոցի էներգետիկ ենթակառուցվածքների շուրջ։ Տարածաշրջանային զարգացումները կարևոր են նաև Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով Իրանի հետ սահմանը և առևտրատնտեսական կապերը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի հնարավոր փակումը կհանգեցնի ԱՄՆ խիստ հակազդեցությանը։ Նրա խոսքերը հնչել են այն ժամանակ, երբ Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում ամերիկյան և իրանական պատվիրակությունները բանակցություններ են վարում միջանկյալ համաձայնության, Իրանի միջուկային ծրագրի և ավելի երկարաժամկետ կայունացման հնարավորությունների շուրջ։ Թեհրանը նեղուցի փակման սպառնալիքն առաջ է քաշել այն բանից հետո, երբ մեղադրել է ԱՄՆ-ին և Իսրայելին հրադադարի պայմանների խախտման մեջ։
Ցյուրիխյան բանակցությունների ընթացքը
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը միացել է բանակցային գործընթացին, իսկ ամերիկյան կողմի ներկայացուցիչները նշել են, որ աշխատանքը կարող է շարունակվել նաև գիշերվա ընթացքում։ ԱՄՆ բարձրաստիճան դիվանագետներից մեկի փոխանցմամբ՝ կիրակնօրյա քննարկումները դիտարկվում են որպես մեկնակետ հետագա տեխնիկական բանակցությունների համար։ Պակիստանի և Կատարի համատեղ հայտարարության մեջ նշվել է, որ շփումները անցել են դրական և կառուցողական մթնոլորտում, և ձեռք է բերվել խրախուսիչ առաջընթաց, այդ թվում՝ ձևավորվել է հետագա տեխնիկական քննարկումների մեխանիզմ։
Այս փուլում հրապարակված տեղեկությունները ցույց են տալիս, որ կողմերը դեռևս չեն հասել վերջնական քաղաքական համաձայնության, սակայն փորձում են պահպանել բանակցային ուղին։ Հորմուզի նեղուցի հարցը հատկապես զգայուն է, քանի որ այն համաշխարհային նավթագազային փոխադրումների առանցքային ուղիներից է, և այնտեղ ցանկացած խափանում անմիջապես անդրադառնում է միջազգային շուկաների վրա։
Կատարի պայթյունը և էներգետիկ ռիսկերը
Միևնույն ժամանակ Կատարի իշխանությունները հայտնել են Ռաս Լաֆֆանի հիմնական հեղուկացված բնական գազի վերամշակման հանգույցում տեղի ունեցած պայթյունի մասին։ Պաշտոնական տվյալներով՝ առնվազն 54 մարդ վիրավորվել է, ևս 18-ը համարվել են անհետ կորած։ Ներքին գործերի նախարարությունը դեպքը որակել է տեխնիկական պատահար և նշել, որ արտահոսք չի եղել, որը սպառնալիք ներկայացներ հանրային անվտանգությանը։
QatarEnergy ընկերությունը հայտարարել է, որ պայթյունն ու հրդեհը տեղի են ունեցել Ռաս Լաֆֆան արդյունաբերական քաղաքում՝ Բարզան տեղական գազամատակարարման օբյեկտում, շահագործման մեկնարկի ընթացքում։ Ընկերության տվյալներով՝ արտակարգ ծառայությունները տեղում արագ արձագանքել են, և հրդեհը վերցվել է վերահսկողության տակ, մինչդեռ անհետ կորածների որոնումները շարունակվում են։
Տարածաշրջանային արձագանքը և հայկական դիտանկյունը
Թրամփը, վերադառնալով Սպիտակ տուն, նաև քննադատել է ամերիկյան մամուլի այն գնահատականները, որոնց համաձայն՝ ամիսներ տևած պատերազմի և դրա դադարեցման շուրջ պայմանավորվածությունների հետևանքները դեռևս հստակ չեն վերացրել սպառնալիքները։ Այդ հայտարարությունը վկայում է, որ Վաշինգտոնում շարունակում են կոշտ քաղաքական հռետորաբանությունը համադրել դիվանագիտական շփումների հետ։
Հայաստանի համար Իրանի շուրջ զարգացումները միայն արտաքին քաղաքական նորություն չեն։ Իրանը Հայաստանի անմիջական հարևանն է, և Պարսից ծոցի լարվածությունը կարող է ազդեցություն ունենալ ինչպես տարանցիկ ուղիների, այնպես էլ էներգետիկ և առևտրատնտեսական հաշվեկշռի վրա։ Հետևաբար Ցյուրիխյան բանակցությունների ընթացքը և Հորմուզի նեղուցի շուրջ հնչող սպառնալիքները Երևանում նույնպես ուշադիր հետևելու ենթակա զարգացումներ են։
Աղբյուր՝ The Independent