Թրամփը պնդում է, որ Գրենլանդիան իր պաշտոնավարման ավարտին կմնա ԱՄՆ վերահսկողության տակ
· Աշխարհ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ մինչև 2029 թվականի հունվարին իր պաշտոնավարման ավարտը Գրենլանդիան կհայտնվի Միացյալ Նահանգների վերահսկողության տակ։ Նա կրկին ընդգծել է, թե կղզին անհրաժեշտ է ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգության համար, մինչդեռ եվրոպական գործընկերները դա դիտարկում են որպես Գրենլանդիայի ինքնիշխանության համար սպառնալիք։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ մինչև իր պաշտոնավարման ավարտը՝ 2029 թվականի հունվարին, Գրենլանդիան կլինի Միացյալ Նահանգների վերահսկողության տակ։ Այդ հայտարարությունը նա արել է աուդիոհարցազրույցում՝ կրկին վերադառնալով կղզին ձեռք բերելու իր վաղեմի մտադրությանը։
Արկտիկական կղզին և Վաշինգտոնի շահերը
Թրամփը երկար ժամանակ պնդում է, թե Գրենլանդիան Միացյալ Նահանգներին անհրաժեշտ է ազգային անվտանգության նկատառումներով։ Նրա խոսքով՝ եթե Վաշինգտոնը չձեռք բերի այդ տարածքը, ապա այնտեղ կարող են ամրապնդվել ԱՄՆ-ի մրցակիցները, այդ թվում՝ Ռուսաստանն ու Չինաստանը։
Գրենլանդիան ինքնավար տարածք է՝ Դանիայի թագավորության կազմում, և կղզու կարգավիճակի շուրջ ցանկացած ճնշում Եվրոպայում դիտարկվում է զգայուն քաղաքական հարցի։ Թրամփի դիրքորոշումը լարել է ԱՄՆ-ի հարաբերությունները եվրոպացի դաշնակիցների հետ, որոնք այն գնահատում են որպես սպառնալիք գրենլանդացիների ինքնիշխանությանը։
Լարվածություն Դանիայի և դաշնակիցների հետ
Հունվարին վիճակը սրվեց, երբ Թրամփը սպառնաց եվրոպական մի շարք դաշնակիցներից ներմուծվող ապրանքների վրա 10 տոկոս մաքսատուրք սահմանել, այդ թվում՝ Դանիայի նկատմամբ, մինչև չկայանա Գրենլանդիայի «ամբողջական և վերջնական ձեռքբերման» շուրջ համաձայնություն։ Մի քանի օր անց, սակայն, նա հայտարարեց, թե այդ քայլը չի իրագործվի՝ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտտեի հետ ունեցած «շատ արդյունավետ» հանդիպումից հետո։
Թրամփը, սակայն, չի հրաժարվել Գրենլանդիայի թեմայից։ Այս ամսվա սկզբին նա Truth Social հարթակում հրապարակել էր խմբագրված լուսանկար, որտեղ եվրոպական առաջնորդներին ներկայացնում էր Օվալաձև աշխատասենյակում, իսկ քարտեզի վրա՝ նաև Գրենլանդիան։
Քաղաքական հաշվարկ և իրական հավանականություններ
Չնայած Թրամփի հայտարարություններին, շուկաներում նման սցենարի հավանականությունը համարվում է չափազանց ցածր։ Polymarket հարթակում գնահատականը կազմում է 4 տոկոս, որ մինչև 2027 թվականը Թրամփը կկարողանա ձեռք բերել Գրենլանդիան։ Kalshi-ում էլ ԱՄՆ-ի՝ մինչև 2027 թվականը որևէ նոր տարածք ձեռք բերելու հավանականությունը 6,8 տոկոս է, իսկ մինչև Թրամփի ժամկետի ավարտը՝ 22 տոկոս։
Այդ ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ Թրամփի քաղաքական հայտարարությունները չեն համընկնում գործնական իրագործելիության հետ։ Այնուամենայնիվ, Գրենլանդիայի շուրջ քննարկումները շարունակում են մնալ ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության և եվրոպական անվտանգության հարաբերությունների զգայուն թեմաներից մեկը։
Աղբյուր՝ The Independent