Թրամփը կանգնել է Իրանի դեմ հարվածների վերսկսման ընտրության առջև
· Աշխարհ

Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը, Չինաստանից վերադառնալուց հետո, պետք է որոշի՝ արդյոք վերսկսել ռազմական հարվածները Իրանի դեմ։ Աղբյուրում նշվում է, որ քննարկվող տարբերակների թվում են ինչպես ավելի լայն օդային հարվածները իրանական ռազմական և ենթակառուցվածքային թիրախների նկատմամբ, այնպես էլ առավել վտանգավոր սցենարներ, որոնք կարող են ներառել ցամաքային ուժերի ներգրավում։ Այս հարցը նշանակություն ունի նաև Հարավային Կովկասի համար, քանի որ Իրանի շուրջ ցանկացած սրացում անմիջականորեն ազդում է տարածաշրջանային անվտանգային միջավայրի վրա։
Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը, Չինաստանից վերադառնալուց հետո, քաղաքական և ռազմական կարևոր ընտրության առջև է՝ շարունակե՞լ արդյոք Իրանի դեմ ուժային ճնշումը։ Աղբյուրի համաձայն՝ քննարկվող սցենարները ներառում են ավելի ընդգրկուն օդային հարվածներ իրանական ռազմական և ենթակառուցվածքային օբյեկտների դեմ, ինչպես նաև առավել վտանգավոր քայլեր, որոնց թվում հիշատակվում է ցամաքային ուժերի հնարավոր ներգրավումը։
Թեև հրապարակված տեղեկությունը չի մանրամասնում որոշման ժամկետը կամ այն հանգամանքները, որոնցում այն պետք է ընդունվի, ակնհայտ է, որ խոսքը վերաբերում է Միացյալ Նահանգների և Իրանի հարաբերություններում նոր սրման հավանականությանը։ Նման որոշումները սովորաբար պայմանավորված են ոչ միայն ռազմական հաշվարկներով, այլև դիվանագիտական, ներքաղաքական և տարածաշրջանային հետևանքների գնահատմամբ։
Քննարկվող ուժային տարբերակները
Առավել հավանական տարբերակներից մեկը օդային գործողությունների ընդլայնումն է՝ ավելի խիստ հարվածներով ռազմական նշանակության և ենթակառուցվածքային թիրախների նկատմամբ։ Այդպիսի մոտեցումը Վաշինգտոնին թույլ է տալիս ցուցադրել ուժ՝ առանց անմիջապես երկարատև ցամաքային գործողության մեջ ներգրավվելու։ Միևնույն ժամանակ, նման հարվածները կարող են բերել պատասխան քայլերի և ընդլայնել հակամարտության աշխարհագրությունը։
Ավելի վտանգավոր սցենարների շարքում հիշատակվող ցամաքային ուժերի ներգրավումն արդեն որակապես այլ մակարդակի զարգացում կլինի։ Այդպիսի որոշումը զգալիորեն կբարձրացնի ռազմական, քաղաքական և մարդկային կորուստների վտանգը և կարող է Միացյալ Նահանգներին ներքաշել երկարատև առճակատման մեջ։ Հենց այդ պատճառով նման քայլերի քննարկումը սովորաբար դիտվում է որպես ծայրահեղ տարբերակ։
Տարածաշրջանային ազդեցության լայն շրջանակը
Իրանի շուրջ հնարավոր նոր սրացումը կարևոր է ոչ միայն Մերձավոր Արևելքի, այլև հարակից տարածաշրջանների համար։ Հայաստանի և ամբողջ Հարավային Կովկասի տեսանկյունից Իրանի շուրջ անկայունությունը կարող է անդրադառնալ անվտանգային հաշվեկշռի, հաղորդակցային ուղիների և ընդհանուր քաղաքական մթնոլորտի վրա։ Այդ պատճառով Վաշինգտոնի հնարավոր որոշումները Երևանում ևս հետևողական ուշադրության կենտրոնում են։
Այս փուլում բաց է մնում գլխավոր հարցը՝ արդյոք Սպիտակ տունը կընտրի սահմանափակ ուժային ճնշման ուղին, թե կգնա ավելի խոր ներգրավման։ Թրամփի առաջիկա որոշումը կարող է որոշիչ լինել ոչ միայն ամերիկա-իրանական դիմակայության հաջորդ փուլի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի անվտանգության միջավայրի համար։
Աղբյուր՝ NY Times