Թրամփն ու Սին Պեկինում խոսել են համագործակցության, առևտրի և Թայվանի շուրջ լարվածության մասին
· Աշխարհ
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Պեկինում բանակցություններ է վարել Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի հետ՝ տնտեսական համագործակցության, առևտրային հարաբերությունների, Թայվանի շուրջ լարվածության և Իրանի թեմայի շուրջ։ Չինաստանի առաջնորդը հանդիպման ընթացքում հայտարարել է, թե Վաշինգտոնն ու Պեկինը պետք է լինեն գործընկերներ, ոչ թե մրցակիցներ, միաժամանակ ընդգծելով իր սկզբունքային դիրքորոշումը Թայվանի հարցում։ Բարձր մակարդակի այս շփումը տեղի է ունենում այն պահին, երբ ամերիկա-չինական հարաբերություններում պահպանվում են թե՛ փոխադարձ կախվածությունը, թե՛ խորացող ռազմավարական հակասությունները։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ ԱՄՆ-Չինաստան հարաբերությունների զարգացումը ազդում է համաշխարհային տնտեսության, անվտանգային միջավայրի և Իրանի շուրջ դիվանագիտական հաշվարկների վրա։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ժամանել է Պեկին, որտեղ Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի հետ անցկացրել է բարձր մակարդակի բանակցություններ։ Կողմերը քննարկել են տնտեսական համագործակցությունը, առևտրային հարաբերությունները, Թայվանի շուրջ աճող լարվածությունը և Իրանի հետ կապված զարգացումները։ Չինաստանի ղեկավարը հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգներն ու Չինաստանը պետք է գործեն որպես գործընկերներ, ոչ թե մրցակիցներ, թեև միաժամանակ նախազգուշացրել է Թայվանի հարցում Պեկինի կարմիր գծերի մասին։
Հանդիպումը տեղի է ունեցել անվտանգության խստացված միջոցառումների պայմաններում։ Այն դիտվում է որպես կարևոր փորձ՝ պահպանելու երկխոսությունը երկու գերտերությունների միջև այն ժամանակ, երբ նրանց հարաբերություններում միահյուսված են տնտեսական փոխադարձ շահերը և ռազմավարական անվստահությունը։
Բանակցությունների առանցքային թեմաները
Օրակարգի կենտրոնում եղել են առևտրատնտեսական կապերը, որոնք շարունակում են մնալ ամերիկա-չինական հարաբերությունների ամենազգայուն ուղղություններից մեկը։ Թեև երկու երկրները մնում են համաշխարհային տնտեսության հիմնական շարժիչներից, սակագնային վեճերը, տեխնոլոգիական սահմանափակումները և մատակարարման շղթաների վերաձևավորումը շարունակում են խորացնել հակասությունները։ Այդ համատեքստում «գործընկերներ, ոչ թե մրցակիցներ» ձևակերպումը կարելի է դիտել որպես քաղաքական ազդակ՝ մրցակցությունը վերահսկելի պահելու օգտին։
Առանձին շեշտադրում է արվել Թայվանի հարցի վրա, որը վերջին տարիներին դարձել է Վաշինգտոնի և Պեկինի հարաբերությունների ամենավտանգավոր կետերից մեկը։ Չինաստանը հետևողականորեն պնդում է «մեկ Չինաստան» սկզբունքը և խիստ արձագանքում է ցանկացած քայլի, որը կարող է ընկալվել որպես Թայվանի միջազգային սուբյեկտության ամրապնդում։
Իրանի թեման և միջազգային հետևանքները
Բանակցությունների օրակարգում տեղ է զբաղեցրել նաև Իրանի թեման, ինչը վկայում է, որ երկկողմ հանդիպումը դուրս է եկել զուտ երկկողմ տնտեսական հարցերի շրջանակից։ Եթե Մերձավոր Արևելքում լարվածությունը խորանա, դա կարող է ազդել էներգակիրների շուկաների, ծովային փոխադրումների և համաշխարհային գնաճային գործընթացների վրա։ Այս հարցում թե՛ ԱՄՆ-ի, թե՛ Չինաստանի դիրքորոշումները կարևոր են միջազգային հաշվարկների համար։
Հայաստանի համար այս զարգացումները նշանակություն ունեն ոչ միայն համաշխարհային քաղաքականության տեսանկյունից։ Չինաստանի, ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հարաբերությունների ցանկացած փոփոխություն կարող է անդրադառնալ տարածաշրջանային տնտեսական միջավայրի, պատժամիջոցային քաղաքականության և միջազգային տրանսպորտային ու ֆինանսական հոսքերի վրա։ Այդ պատճառով Պեկինում կայացած բանակցությունները հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև հարավկովկասյան դիտանկյունից։
Աղբյուր՝ The Guardian