Google DeepMind-ում մի փիլիսոփա փորձում է կանխատեսել արհեստական բանականության հետևանքները
2017 թվականից Iason Gabriel-ը աշխատում է Google-ի DeepMind ստորաբաժանման մեջ՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչ քաղաքական, սոցիալական և բարոյական հետևանքներ կարող է ունենալ արհեստական բանականության արագ զարգացումը։ Լոնդոնում հիմնված այս թիմում նա ներկայացնում է այն ձայնը, որը կոչված է զսպելու տեխնոլոգիական մրցավազքի կարճաժամկետ տրամաբանությունը։ Սակայն, երբ առևտրային և աշխարհաքաղաքական ճնշումները աճում են, ավելի ու ավելի բարդ է դառնում պարզել, թե արդյոք էթիկոսները կարող են իրական ազդեցություն ունենալ։
2017 թվականին քաղաքական փիլիսոփա Իասոն Գաբրիելը հայտնվեց Google-ի DeepMind ստորաբաժանման մեջ՝ այն ժամանակ, երբ արհեստական բանականությունը դեռ չէր դարձել համաշխարհային մրցակցության գլխավոր առանցք։ Նրա հանձնառությունը մեկն էր՝ օգնել տեխնոլոգիական թիմերին կանխազգալ այն հետևանքները, որոնք կարող են ծագել մեքենայական ուսուցման արագ աճից և դրա կիրառությունից հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։
Փիլիսոփայությունից դեպի տեխնոլոգիական լաբորատորիա
Գաբրիելի կենսագրությունը հազվադեպ է տեղավորվում խոշոր տեխնոլոգիական ընկերության սովորական պատկերացման մեջ։ Նա Օքսֆորդի Սենթ Ջոնս քոլեջում դասախոսում էր քաղաքական տեսություն, գրում էր արդի բարոյագիտական բանավեճերի մասին և միաժամանակ զբաղվում էր միջազգային զարգացման ու ճգնաժամային հարցերով՝ աշխատելով նաև ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի համար Սուդանում և Լիբանանում։
Նրա մտավոր հետաքրքրությունները ձևավորվել էին ակադեմիական և գործնական միջավայրերի հատման կետում։ Ըստ ներկայացված կենսագրական մանրամասների՝ նա հետաքրքրված էր Վիպասանա մեդիտացիայով, իսկ ազատ ժամանակ նախընտրում էր ժայռամագլցում։ Այդ բազմաշերտ փորձառությունն էլ նրան բերեց մի ոլորտ, որտեղ տեխնիկական նորարարությունը հաճախ առաջ է անցնում դրա հասարակական գնահատումից։
Ինչու է արհեստական բանականության էթիկան վիճահարույց
DeepMind-ի նման կենտրոններում էթիկոսների դերը ոչ միայն խորհրդատվական է, այլև՝ սահմանադիր։ Նրանք փորձում են հարց բարձրացնել այն մասին, թե ում է ծառայում տեխնոլոգիան, ինչպես կարող է այն ազդել աշխատանքի, անվտանգության, տեղեկատվության և իշխանության բաշխման վրա, և արդյոք հնարավոր է նվազեցնել վնասները մինչև արտադրանքի շուկա մտնելը։
Սակայն հենց այստեղ է ծագում հիմնական դժվարությունը։ Երբ արհեստական բանականության ոլորտում մրցակցությունը սրվում է ընկերությունների և պետությունների միջև, բարոյական զգուշավորությունը հաճախ բախվում է արագացման պահանջին։ Հետևաբար մնում է բաց հարց՝ արդյոք էթիկական քննարկումները կկարողանան ազդել գործնական որոշումների վրա, թե դրանք կսահմանափակվեն միայն ներքին հավասարակշռող դերով։
Տեխնոլոգիայի, քաղաքականության և հանրային պատասխանատվության հանգույցում
Գաբրիելի աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն DeepMind-ի, այլ նաև ավելի լայն միջավայրի համար, որտեղ արհեստական բանականությունը վերածվում է ռազմավարական գործոնի։ Արհեստական բանականության զարգացումը արդեն ազդում է տնտեսության, պետական կառավարման և միջազգային հարաբերությունների վրա, իսկ դա նշանակում է, որ դրա էթիկական կառավարումը կարող է դառնալ հանրային վստահության հարց։
Այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից տեխնոլոգիաների շուրջ քննարկումները վաղուց դուրս են եկել միայն ինժեներական հարթությունից։ Դրանք ներառում են նաև այն հարցը, թե ով պետք է ստանձնի պատասխանատվությունը այն բանի համար, որ մեքենայական բանականությունը ծառայի հանրային շահին և չդառնա վերահսկողության նոր գործիք։
Աղբյուր՝ The Guardian