ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի խոսքով՝ Հայաստանի անդամակցության կամ հնարավոր հեռացման հարցը չի կարող որոշվել միայն կազմակերպության ներսում մեկ հայտարարությամբ։ Նա նշել է, որ նման հարցերը վերաբերում են Հավաքական անվտանգության խորհրդի լիազորություններին։ Մեկնաբանությունը հնչել է Հայաստանի ղեկավարության՝ այդ թվում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունների ֆոնին։
Կարևոր որոշումները՝ խորհրդի մակարդակով
ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը նշել է, որ Հայաստանի անդամակցության կամ հնարավոր հեռացման հարցը չի կարող որոշվել առանձին հայտարարությամբ կամ ընթացիկ մեկնաբանությամբ։ Նրա խոսքով՝ նման հարցերը ենթակա են Հավաքական անվտանգության խորհրդի քննարկմանը, որն էլ ունի վերջնական որոշում կայացնելու լիազորություն։
Մեկնաբանությունը հնչել է այն պայմաններում, երբ Հայաստանի ղեկավարությունը, այդ թվում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, հրապարակային մակարդակով բարձրացրել է ՀԱՊԿ-ի հետ հարաբերությունների շուրջ մի շարք հարցեր։ Այդ հայտարարությունները նորից ուշադրության կենտրոն են բերել կազմակերպության ներսում առկա տարաձայնությունները։
Երևանի դիրքորոշման ֆոնը
Վերջին շրջանում Երևանը բազմիցս ընդգծել է, որ ՀԱՊԿ-ից ակնկալում է հստակ քաղաքական գնահատականներ և գործնական քայլեր։ Հայաստանի իշխանությունների դժգոհությունը հիմնականում առնչվում է անվտանգային պարտավորությունների իրականացման շուրջ եղած սպասումներին։
Այս պայմաններում ՀԱՊԿ ներկայացուցիչների յուրաքանչյուր հրապարակային գնահատական դիտարկվում է ոչ միայն որպես ընթացիկ մեկնաբանություն, այլև որպես ազդակ՝ կազմակերպության ներսում հարաբերությունների զարգացման վերաբերյալ։ Սակայն գլխավոր քարտուղարի խոսքով՝ վերջնական ընթացակարգը մնում է կառույցի բարձրագույն մարմնի ձեռքում։
Ինչ կարող է նշանակել նման հայտարարությունը
ՀԱՊԿ-ի ներսում Հայաստանի հետ կապված հարցերը վաղուց դուրս են եկել միայն ձևական անդամակցության շրջանակից և դարձել են քաղաքական քննարկման առարկա։ Այդ պատճառով կողմերի հայտարարությունները սովորաբար ընկալվում են որպես դիրքորոշումների ճշգրտում՝ ոչ թե վերջնական որոշում։
Մասադիկովի դիտարկմամբ՝ եթե Հայաստանի ղեկավարությունը բարձրաձայնում է նման թեմաներ, ապա ակնհայտ է, որ օրակարգերը չեն համընկնում։ Նրա խոսքով՝ հենց այդ տարբեր օրակարգերն էլ կարող են դառնալ հետագա քննարկումների հիմք Հավաքական անվտանգության խորհրդում։
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի միջազգային կազմակերպությունների բյուրոյի դիվանագետներին հանձնարարվել է պաշտոնական հաղորդագրություններում «արհեստական բանականություն» արտահայտությունը փոխարինել «գերբանականություն» ձևակերպմամբ։ Նոր պահանջը հետևել է նախագահ Դոնալդ Թրամփի ելույթին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում, որտեղ նա հայտարարեց, թե այդ տեխնոլոգիան այսուհետ պետք է կոչվի այլ կերպ։ Հրահանգը տարածվել է ներքին էլեկտրոնային նամակով, սակայն դեռ պարզ չէ՝ այն վերաբերում է Պետդեպարտամենտի բոլոր ստորաբաժանումներին, թե ոչ։
Իրանի խորհրդարանի ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Էբրահիմ Ազիզին հայտարարել է, որ Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագրից երկրի հնարավոր դուրս գալու հարցը շարունակում է մնալ օրակարգում։ Նրա խոսքով՝ այդ տարբերակը դիտարկվում է որպես քաղաքական օրակարգի մաս, սակայն առայժմ որևէ վերջնական որոշում չի հրապարակվել։ Այս հայտարարությունը հնչում է միջուկային ծրագրի շուրջ միջազգային լարվածության պահպանման պայմաններում։
Չինաստանի առևտրի նախարարությունը դատապարտել է Ռուսաստանի և Իրանի դեմ պատժամիջոցների խստացման մասին ԱՄՆ օրենքը։ Պեկինը հայտարարել է, որ դեմ է ՄԱԿ-ի կողմից չհաստատված միակողմանի սահմանափակումներին և所谓 երկրորդական պատժամիջոցներին։ Չինական կողմը նաև զգուշացրել է, որ ուշադիր հետևելու է Վաշինգտոնի հետագա քայլերին։
ԱՄՆ-ը հայտարարել է, որ պատրաստ է աջակցել Հայաստանի բանակի վերազինման և պաշտպանական բարեփոխումների գործընթացին։ Այդ մասին ասել է Պենտագոնի փոխնախարարի օգնական Էնդրյու Լումիսը հայ-ամերիկյան պաշտպանական խորհրդակցությունների ընթացքում, ըստ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության հաղորդագրության։ Երևանը վերջին շրջանում շարունակում է խորացնել համագործակցությունը արևմտյան գործընկերների հետ՝ պաշտպանական կարողությունների ամրապնդման նպատակով։
Ուկրաինայի նախկին վարչապետ Նիկոլայ Ազարովը մեկնաբանել է Վլադիմիր Զելենսկու վերջին հարցազրույցը CBS News-ին՝ պնդելով, թե Կիևը նախապատրաստում է հանրությանը հնարավոր համաձայնությանն ու հրադադարին։ Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի իշխանությունները վաղուց գիտակցում էին, որ Ռուսաստանի դեմ ռազմական հաղթանակի հասնելը դժվար է, սակայն շարունակում էին հաղթական հռետորաբանությունը՝ արևմտյան աջակցությունը պահպանելու համար։ Զելենսկին, որը հարցազրույցը տվել էր սեպտեմբերի 15-ին, ասել էր, թե ռազմական գործողությունների դադարեցումն արդեն կարող է դիտվել որպես Կիևի հաղթանակ։
ԱՄՆ վարչակազմը, ըստ The New York Times-ի, քննարկում է Ռուսաստանի հետ գործարար համաձայնությունների տարբերակը՝ որպես Ուկրաինայի շուրջ պատերազմի դադարեցման խթան։ Սա կարող է նշանակել Վաշինգտոնի նոր մոտեցում՝ «կենտրոնանալ ոչ միայն ճնշման, այլև առաջարկների վրա»։ Մինչ Կոնգրեսում շարունակվում է հակառուսական պատժամիջոցների նոր փաթեթի քննարկումը, Սպիտակ տան ներսում դիտարկվում են նաև հարաբերությունների վերակայման ուղիներ։
