Գիտնականները բացահայտել են՝ շների ցավը հաճախ թաքնված է մնում
Նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ շների տերերը ոչ միշտ են կարողանում ճանաչել իրենց կենդանիների ցավը, որքան էլ վստահ լինեն իրենց դիտողականության մեջ։ Գիտնականների խոսքով՝ ցավը հաճախ չի արտահայտվում ո՛չ հաչոցով, ո՛չ կաղությամբ, այլ վարքի և մարմնի լեզվի նուրբ փոփոխություններով։ Այս հանգամանքը կարող է ազդել կենդանու առողջության, վարքագծի և բարեկեցության վրա։
Նոր հետազոտությունը մատնանշում է, որ շների տերերը հաճախ չեն նկատում իրենց կենդանիների ցավի նշանները, թեև կարծում են հակառակը։ Գիտնականների դիտարկմամբ՝ ցավը միշտ չէ, որ արտահայտվում է ակնհայտ ձևով․ այն կարող է դրսևորվել վարքի, շարժումների և մարմնի լեզվի նուրբ փոփոխություններով։
Ցավը միշտ չէ, որ տեսանելի է
Շատերն ակնկալում են, որ ցավ ունեցող կենդանին կաղա, կկորցնի ակտիվությունը կամ ձայնով կարձագանքի անհարմարությանը։ Սակայն կենդանիները հաճախ ցավը թաքցնում են՝ որպես ինքնապաշտպանական վարքագիծ։ Սա հատկապես վերաբերում է այն դեպքերին, երբ ցավը սուր չէ, այլ աստիճանաբար է զարգանում։
Մարդիկ կարող են որոշ չափով ճանաչել կենդանիների հիմնական զգացմունքները՝ վախը, զայրույթը կամ ուրախությունը, սակայն ավելի դժվար է կապել այդ նշանները ցավի, անհանգստության կամ հիասթափության հետ։ Հենց այդ պատճառով էլ կենդանու վիճակը գնահատելիս միայն տեսանելի ախտանշաններին ապավինելը բավարար չէ։
Ինչ է ցույց տվել ուսումնասիրությունը
Հետազոտությունը կատարվել է առցանց հարցաթերթիկի միջոցով և ընդգրկել է 530 շների տերերի ու 117 ոչ տերերի։ Մասնակիցներին առաջարկվել է գնահատել շների վարքագծի 17 տեսակ և որոշել, թե դրանցից որոնք կարող են կապ ունենալ ցավի հետ։ Արդյունքները ցույց են տվել, որ փորձն ու կենդանիների հետ նախորդ շփումը օգնում են ավելի լավ տարբերակել տառապանքի նշանները։
Հատկապես ավելի ուշադիր են եղել այն մարդիկ, որոնք նախկինում խնամել են ցավ ունեցող կենդանիների։ Նրանց հաջողվել է նկատել ոչ միայն շարժումների փոփոխությունները, այլև կեցվածքի ու մարմնի լեզվի նրբությունները։ Սա վկայում է, որ կենդանու վիճակը հասկանալու հմտությունը կարող է զարգանալ փորձի միջոցով։
Ինչպես կարող են արձագանքել տերերը
Եթե շունը սովորականից պակաս ակտիվ է, խուսափում է շփումից, փոխում է նստելու կամ պառկելու ձևը, կամ ցուցաբերում է վարքի անսովոր փոփոխություններ, անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել և, անհրաժեշտության դեպքում, դիմել անասնաբույժի։ Ցավի վաղ ճանաչումը կարող է օգնել կանխել վիճակի խորացումը և բարելավել կենդանու ապաքինման հնարավորությունը։
Հետազոտության հեղինակները հիշեցնում են, որ կենդանու բարեկեցությունը հաճախ կախված է տիրոջ դիտողականությունից։ Մեծ օգնություն կարող է լինել նաև նախնական փորձը, սակայն նույնիսկ առանց դրա կարևոր է սովորել նկատել այն փոքր ազդանշանները, որոնք կենդանիները սովորաբար չեն կարող արտահայտել ձայնով։
Աղբյուր՝ The Independent