Հետազոտությունը ցույց է տվել՝ դեմենցիայի ռիսկը նվազեցնում է ոչ թե միայն շարժումը, այլև դրա բնույթը
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի ուսումնասիրությունը նոր լույս է սփռել այն պատկերացման վրա, թե յուրաքանչյուր ֆիզիկական շարժում միատեսակ օգուտ ունի ուղեղի առողջության համար։ 4.2 միլիոնից ավելի մարդու տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ժամանցային մարզումները կապված են դեմենցիայի ավելի ցածր ռիսկի հետ, մինչդեռ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության շրջանակում կատարվող ֆիզիկական ակտիվությունը կարող է այդպիսի պաշտպանիչ ազդեցություն չունենալ։ Հետազոտությունը հրապարակվել է The Lancet Public Health հանդեսում և վերաբերում է 30 երկրների 45-ից 93 տարեկան մասնակիցներին։ Գիտնականների խոսքով՝ կարևոր է ոչ միայն շարժվելը, այլև այն պայմանները, որոնցում մարդը շարժվում է։
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի նոր հետազոտությունը վիճարկում է երկար տարիներ ընդունված այն միտքը, թե ուղեղի առողջության համար ամեն շարժում ինքնին օգտակար է։ 4.2 միլիոնից ավելի մարդու տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ դեմենցիայի ռիսկը զգալիորեն ավելի ցածր է այն մարդկանց մոտ, որոնք ազատ ժամանակ զբաղվում են ֆիզիկական ակտիվությամբ, մինչդեռ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության մաս կազմող շարժումը նույն պաշտպանիչ ազդեցությունը չի տալիս։
Ժամանցային մարզումները՝ առավել օգտակար
Հետազոտության համաձայն՝ քայլքը, վազքը, հեծանվավազքը, լողը և մարզական զբաղմունքները կապված են դեմենցիայի ավելի ցածր հավանականության հետ։ Գիտնականները նշում են, որ այս տարբերությունը կարևոր է, քանի որ մինչ այժմ հաճախ ենթադրվում էր՝ ֆիզիկական շարժման ցանկացած ձև նույն չափով նպաստում է ուղեղի առողջությանը։
Աշխատանքի համահեղինակների խոսքով՝ արդյունքները ցույց են տալիս ոչ միայն շարժման քանակի, այլև դրա նպատակի նշանակությունը։ Երբ մարդը շարժվում է իր ընտրությամբ և հանգստի շրջանակում, մարմինը ստանում է այնպիսի խթան, որը, հավանաբար, ավելի արդյունավետ է երկարաժամկետ առողջության համար։
Աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը նույն օգուտը չի տալիս
Հոդվածը, որը հրապարակվել է The Lancet Public Health հանդեսում, առաջին համակարգված փորձերից է՝ պարզելու, թե արդյոք այսպես կոչված «ֆիզիկական ակտիվության պարադոքսը» վերաբերում է նաև դեմենցիային։ Ավելի վաղ այն նկարագրվել էր սրտանոթային հետազոտություններում և ցույց էր տալիս, որ ֆիզիկապես ծանր աշխատանքը միշտ չէ, որ տալիս է նույն առողջական առավելությունները, ինչ կամավոր մարզումը։
Ուսումնասիրության ղեկավար Դեյվիդ Ռայխլենի թիմը վերլուծել է 74 համակոնքային և դեպք-հսկիչ հետազոտությունների տվյալներ, որոնք ընդգրկել են 45-ից 93 տարեկան մասնակիցների՝ 30 երկրից։ Գիտնական Նաթան Ֆետերի խոսքով՝ ուսումնասիրությունը մարտահրավեր է նետում այն համոզմանը, թե «յուրաքանչյուր շարժում հաշվի է առնվում» ուղեղի առողջության համար։
Ինչ է պետք փոխել հանրային առողջապահության մեջ
Հետազոտության հեղինակները ենթադրում են, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության հետ կապված վնասակար հետևանքները կարող են պայմանավորված լինել ոչ միայն շարժմամբ, այլև այն սոցիալական ու միջավայրային գործոններով, որոնք ուղեկցում են ձեռքի աշխատանքին։ Այդ պատճառով նրանք կարևորում են ոչ միայն մարզվելու խրախուսումը, այլև անվտանգ զբոսայգիների, քայլուղիների ու սպորտային ենթակառուցվածքների հասանելիությունը։
Գիտնականների գնահատմամբ՝ մարդկանց համար ազատ ժամանակի ապահովումը, ինչպես նաև աշխատանքի վնասակար ազդեցությունների նվազեցումը կարող են նույնքան կարևոր լինել, որքան ֆիզիկական ակտիվության խթանումը։ Այս մոտեցումը հատկապես նշանակալի է տարեց բնակչության աճի և դեմենցիայի կանխարգելման գլոբալ մարտահրավերների պայմաններում։
Աղբյուր՝ The Independent