Պերուի հին բուրգի մոտ հայտնաբերված դիակը նոր լույս է սփռում Լիմայի մշակույթի ծեսերի վրա
· Աշխարհ
Պերուի մայրաքաղաք Լիմայում, Հուակա Պուկլյանա հնավայրի մոտ, հնագետները հայտնաբերել են չափահաս մարդու ոսկրային մնացորդներ։ Գիտնականները ենթադրում են, որ մարմինը հողին է հանձնվել որպես զոհաբերություն՝ կապված ջրանցքի փակման և ծիսական ավազանի հետ։ Գտածոն, ըստ պեղումները ղեկավարող Գլադիս Պասի, կարող է օգնել վերականգնել Լիմայի մշակույթի դարավոր արարողությունները։
Պեղում՝ Հուակա Պուկլյանայի ստորոտում
Պերուի մայրաքաղաք Լիմայում հնագետները գտել են չափահաս մարդու ոսկրային մնացորդներ՝ Հուակա Պուկլյանա հնագույն բուրգի հիմքի մերձակայքում։ Գիտնականների նախնական գնահատմամբ՝ դիակը հողին է հանձնվել ոչ թե սովորական թաղման կարգով, այլ որպես ծիսական ընծա։
Պեղումները ցույց են տալիս, որ մարմինը տեղադրված է եղել ջրանցքի ներսում, ձախ կողքի վրա պառկած, իսկ գանգը ուղղված է եղել բուրգի և Խաղաղ օվկիանոսի կողմը։ Հետազոտողների կարծիքով՝ այս գործողությունը կարող էր կապված լինել ջրանցքի փակման հետ, որը միացված է եղել ծիսական ավազանին։
Լիմայի մշակույթի ծիսական աշխարհը
Պեղումները ղեկավարող հնագետ Գլադիս Պասի խոսքով՝ հայտնագործությունը թույլ կտա մասնագետներին ավելի հստակ պատկերացում կազմել Լիմայի մշակույթի ծեսերի մասին և վերականգնել հարյուրավոր տարիներ առաջ կատարված արարողությունների հաջորդականությունը։ Լիմայի քաղաքակրթությունը ծաղկում է ապրել Պերուի չոր կենտրոնական ափին՝ մեր թվարկության առաջինից յոթերորդ դարերում։
Այդ մշակույթը գոյություն է ունեցել շուրջ յոթ հարյուր տարի առաջ, քան Ինկերի կայսրության վերելքը, և շատ վաղուց է անհետացել՝ մինչև իսպանացի նվաճողների կողմից Լիմայի հիմնադրումը 1535 թվականին։ Հուակա Պուկլյանան այդ հասարակության համար ծառայել է որպես կարևոր վարչական և կրոնական կենտրոն։
Հնավայր, որ շարունակում է բացել անցյալի շերտերը
Այսօր հնագույն համալիրը գտնվում է ժամանակակից Լիմայի Միրաֆլորես և Սան Իսիդրո շրջաններում՝ զբոսայգիների, ծառաշատ փողոցների և բարձրակարգ բնակելի շենքերի միջավայրում։ Այն բաց է այցելուների համար, իսկ տարածքում գործում է նաև ռեստորան, որտեղ մատուցվում են տեղական ուտեստներ։
Պերուի պետական տվյալներով՝ Լիմայի քաղաքային տարածքում կա ավելի քան 400 հնագիտական վայր։ Սան Մարկոսի ազգային համալսարանի հնագիտության պրոֆեսոր Պիտեր Վան Դալենը նշել է, որ ափամերձ գոտում թաղումներ, մումիաներ և հարակից գտածոներ հաճախ են հայտնաբերվում, այդ թվում՝ գազատարների համար կատարվող շինարարական աշխատանքների ընթացքում։
Նա հիշեցրել է նաև 2025 թվականին Լիմայում հայտնաբերված մոտ հազար տարեկան նախաինկյան մումիայի մասին, որը գտնվել էր գրեթե մակերեսին՝ մոտ կես մետր խորության վրա։ Վան Դալենի խոսքով՝ Պերուի ափին մումիաները հաճախ պահպանվել են բնական ճանապարհով, իսկ մյուս դեպքերում մարմիններն անցել են հատուկ մշակման՝ մշակութային պատճառներով։
Աղբյուր՝ The Independent