Սեպտեմբերին երկինքն առաջարկում է մի շարք դիտարժան տեսարաններ
· Մշակույթ
Սեպտեմբերին գիշերային երկինքը կներկայացնի մի քանի դիտարժան աստղագիտական երևույթներ՝ Վեներայի և Սփիկայի մոտեցումից մինչև Պլեադների հանդիպումը Լուսնի հետ։ Ամսվա ընթացքում տեսանելի կլինի նաև Նեպտունը՝ աստղադիտակով դիտելու լավագույն դիրքերում, իսկ ավարտին սպասվում է Հնձի լիալուսինը։ Դիտորդների համար սա կլինի օգոստոսյան խոշոր երևույթներից հետո ևս մեկ հնարավորություն՝ հետևելու երկնքի փոփոխություններին։
Սեպտեմբերի առաջին օրերին՝ Վեներա և Սփիկա
Սեպտեմբերի սկիզբը երկնադիտողների համար կհայտնի երկու պայծառ մարմինների մոտեցմամբ։ Վեներան կերևա Սփիկա աստղի կողքին՝ Կույս համաստեղությունում, և երկուսն էլ հնարավոր կլինի տեսնել անզեն աչքով։ Աստղագիտական հաշվարկներով նրանց առավել մոտեցումը կգրանցվի սեպտեմբերի 2-ին՝ համաշխարհային ժամանակով 00:17-ին, ուստի տեղային ժամով երևույթը որոշ վայրերում կարող է ընկնել սեպտեմբերի 1-ի երեկոյան կամ ուշ ժամերին։
Վեներան այս հանդիպման ընթացքում զգալիորեն ավելի պայծառ կլինի և գիշերային երկնքում կհայտնվի որպես կայուն, սպիտակավուն լույսի կետ։ Սփիկան, որ Կույսի ամենապայծառ աստղն է, կլինի թույլ կապտավուն կետ, և նրանց տարբերելն առանձնապես դժվար չի լինի։ Մոտեցման հեռավորությունը կկազմի շուրջ 1,5 աստիճան, ինչը երկնքում բավական փոքր տարբերություն է, բայց դիտարկման համար՝ հարմար տեսարան։
Լուսինը Պլեադների կողքին և Նեպտունի դիտման ժամանակը
Սեպտեմբերի 3-ի գիշերը Լուսինը կանցնի Պլեադների հայտնի աստղակույտի մոտով՝ մոտ 1,1 աստիճանի հեռավորությամբ։ Այդ պահին Լուսինը մոտ 59 տոկոսով լուսավորված կլինի, ինչի շնորհիվ դիտորդները նույն հատվածում կտեսնեն թե՛ Լուսինը, թե՛ աստղակույտը։ Պլեադները, որ հայտնի են նաև «Յոթ քույրեր» անունով, աշնանային երկնքի ամենասիրված օբյեկտներից են և հեշտությամբ նկատվում են նույնիսկ առանց հատուկ սարքավորումների։
Ամսվա ընթացքում ուշադրության արժանի կլինի նաև Նեպտունը։ Չնայած մոլորակը անզեն աչքով չի երևում, սեպտեմբերը համարվում է նրա դիտման համար բարենպաստ շրջան՝ աստղադիտակի օգնությամբ։ Այդ օրերին Նեպտունը կհայտնվի Ձկներ համաստեղության հատվածում և, թեև կմնա փոքր կապտավուն սկավառակի տեսքով, փորձառու դիտորդների համար ավելի հեշտ կդառնա այն տարբերել հարակից աստղերից։
Ամսվա ավարտը՝ Հնձի լիալուսին
Սեպտեմբերի վերջին կերևա տարվա ամենահայտնի լիալուսիններից մեկը՝ Հնձի լիալուսինը։ Այդ անվանումը վերաբերում է գարնանային գիշերահավասարին առավել մոտ լիալուսնին և կապված է հյուսիսային կիսագնդում բերքահավաքի ժամանակաշրջանի հետ։ Այն ոչ հատուկ ֆիզիկական երևույթ է, ոչ էլ Լուսնի գույնի կամ չափի փոփոխություն, այլ՝ հին ավանդույթից եկած անվանում։
Այսպիսով, սեպտեմբերը աստղադիտողների համար կդառնա հանգիստ, բայց բովանդակալից ամիս։ Առաջին օրերի մոլորակային մոտեցումներից մինչև ամսվա վերջի լիալուսինը երկինքը կտրամադրի մի քանի տեսարան, որոնք կարող են հետաքրքրել ինչպես փորձառու դիտորդներին, այնպես էլ գիշերային երկնքով պարզապես հետաքրքրվող ընթերցողներին։