Իրանի հետ պատերազմի ֆոնին ԱՄՆ-ում վառելիքի գների աճը դարձել է ներքաղաքական հարց
· Աշխարհ
ԱՄՆ-ում բենզինի միջին ազգային գինը, ըստ AAA-ի, երեքշաբթի կազմել է մոտ 4,16 դոլար մեկ գալոնի համար՝ Իրանի հետ պատերազմի պայմաններում առաջացած շուկայական լարվածության ֆոնին։ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե վառելիքի գները «համեմատաբար այնքան էլ բարձր չեն», մինչդեռ ամերիկացի սպառողները շարունակում են կրել գնաճային ճնշումը։ Թեև ցուցանիշը մեկ ամիս առաջվա համեմատ 0,37 դոլարով ցածր է, այն շուրջ 1 դոլարով բարձր է անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Վառելիքի արժեքի աճը Միացյալ Նահանգներում վերածվում է ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական օրակարգի հարցի։
ԱՄՆ-ում վառելիքի գների բարձրացումը սրվել է Իրանի հետ պատերազմի հետևանքով ձևավորված միջազգային անորոշության պայմաններում։ AAA-ի հրապարակած տվյալներով՝ երեքշաբթի բենզինի միջին ազգային գինը կազմել է մոտ 4,16 դոլար մեկ գալոնի համար։ Այս ֆոնին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գները «համեմատաբար այնքան էլ բարձր չեն», սակայն այդ գնահատականը հակասում է սպառողների առօրյա ծախսերում արտահայտվող ճնշմանը։
Թեև մեկ ամսվա համեմատ արձանագրվել է 0,37 դոլարի նվազում, տարեկան կտրվածքով պատկերը զգալիորեն ավելի ծանր է․ բենզինը շուրջ 1 դոլարով թանկ է, քան անցյալ տարվա նույն շրջանում։ Այդ տարբերությունը կարևոր է հատկապես այն ընտանիքների համար, որոնց բյուջեում տրանսպորտային ծախսերը կազմում են էական բաժին։
Վառելիքի շուկան և քաղաքական արձագանքը
Վառելիքի գինը Միացյալ Նահանգներում վաղուց արդեն միայն տնտեսական ցուցանիշ չէ։ Այն անմիջականորեն ազդում է հանրային տրամադրությունների, սպառողական վստահության և վարչակազմի քաղաքական գնահատականի վրա։ Ուստի Թրամփի հայտարարությունը պետք է դիտարկել նաև ներքաղաքական անհանգստությունները մեղմելու փորձի համատեքստում, երբ ռազմական գործողությունների արտաքին հետևանքները արագորեն փոխանցվում են ներքին շուկային։
Ամերիկյան տնտեսության համար բենզինի գնի տատանումները նշանակություն ունեն նաև ավելի լայն իմաստով, քանի որ դրանք անդրադառնում են փոխադրումների, առաքումների և մի շարք սպառողական ապրանքների վերջնական արժեքի վրա։ Հետևաբար, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ամսական կտրվածքով որոշ մեղմացում կա, տարեկան թանկացումը շարունակում է մնալ հանրային դժգոհության աղբյուր։
Միջազգային հետևանքներն ու տարածաշրջանային դիտանկյունը
Իրանի շուրջ ռազմական լարվածությունը համաշխարհային էներգետիկ շուկաների համար զգայուն գործոն է, քանի որ Մերձավոր Արևելքում ցանկացած լայնածավալ ճգնաժամ անմիջապես անդրադառնում է մատակարարումների անվտանգության և գնային սպասումների վրա։ Այդ իրողությունը կարևոր է նաև հայկական լսարանի համար, քանի որ միջազգային նավթային շուկաների տատանումները հաճախ անուղղակի ազդեցություն են գործում տարածաշրջանի տնտեսությունների և ներմուծվող վառելիքի գների վրա։
Այսպիսով, Միացյալ Նահանգներում բենզինի գնաճի շուրջ բանավեճը դուրս է գալիս բացառապես ամերիկյան ներքին օրակարգի սահմաններից։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է ռազմական ճգնաժամը կարճ ժամանակում վերափոխվել սոցիալական և տնտեսական խնդրի՝ ազդեցություն ունենալով ինչպես մեծ տնտեսությունների, այնպես էլ արտաքին շուկաներից կախում ունեցող երկրների վրա։
Աղբյուր՝ The Guardian