Կարիբյան ծովի և Մեքսիկական ծոցի ափերին սարգասսումն աննախադեպ չափերի է հասել
· Աշխարհ
Կարիբյան ծովի և Մեքսիկական ծոցի ափերին այս ամառ աննախադեպ չափերի սարգասսում է կուտակվել՝ ծածկելով լողափերը, խեղդելով առափնյա գոտիները և վնասելով ծովային կյանքը։ Ֆլորիդայի Հարավային համալսարանի Օպտիկական օվկիանոսագիտության լաբորատորիայի տվյալներով՝ հուլիսին Ատլանտիկում, Կարիբյան շրջանում և Մեքսիկական ծոցում գրանցվել է շուրջ 27 միլիոն մետրական տոննա սարգասսում։ Գիտնականները նշում են, որ այս տարվա բումը ոչ միայն մեծ է, այլև մասամբ ձևավորվել է հենց տարածաշրջանում՝ անսովոր պայմանների հետևանքով։
Կարիբյան ծովի և Մեքսիկական ծոցի բազմաթիվ լողափեր այս ամառ ծածկվել են սարգասսումի աննախադեպ զանգվածներով։ Ծովային ջրիմուռը խաթարում է ափերի բնական վիճակը, նեխման հոտ է տարածում և ծանր հետևանքներ թողնում զբոսաշրջության վրա, որի եկամուտներից կախված են այդ շրջանների շատ համայնքներ։
Ափերին կուտակված զանգվածներ
Ֆլորիդայի Հարավային համալսարանի Օպտիկական օվկիանոսագիտության լաբորատորիայի հաշվարկով՝ հուլիսին Ատլանտիկում, Կարիբյան շրջանում և Մեքսիկական ծոցում գրանցվել է շուրջ 27 միլիոն մետրական տոննա սարգասսում։ Գիտնականները նշում են, որ ջրիմուռը երկար հատվածներով ծածկում է ափագիծը՝ խեղդելով ափամերձ միջավայրը և վնասելով ծովային օրգանիզմներին։
Սարգասսումը սովորաբար բազմանում է ճանապարհին՝ Արևմտյան Աֆրիկայից շարժվելով դեպի արևմուտք, ապա հասնում այդ ջրերը օվկիանոսային հոսանքներով։ Սակայն այս տարի մասնագետները առաջին անգամ նկատել են, որ ջրիմուռը մեծ քանակով աճել է հենց Կարիբյան ավազանում և Մեքսիկական ծոցում, ինչը վկայում է տեղական, ոչ սովորական զարգացումների մասին։
Գիտնականների բացատրությունները
Ուսումնասիրողների խոսքով՝ այս երևույթը կապված է մի քանի գործոնի հետ՝ գյուղատնտեսական արտահոսքի, ծովերի տաքացման, ինչպես նաև քամիների, հոսանքների ու տեղումների փոփոխության։ Բրայան Բարնսը, որը Ֆլորիդայի Հարավային համալսարանի ծովային գիտնական է, նշել է, որ «սա նորմալ չէ», և ընդգծել է, որ յուրաքանչյուր տարի պատմությունն այլ ընթացք է ստանում։
Գիտնականները հիշեցնում են, որ այսպես կոչված Մեծ Ատլանտյան սարգասսումի գոտին ընդլայնվում է արդեն 2011 թվականից՝ տարեցտարի ավելի շատ ջրիմուռ հասցնելով Կարիբյան և Մեքսիկական ծոցի ափերին։ Այս տարվա բումը, ըստ Բարնսի, այնքան մեծ էր, որ նախորդ տարվա ռեկորդային շուրջ 40 միլիոն մետրական տոննայից հետո ամբողջությամբ չի նահանջել և դարձել է նոր տեղական աճի հիմք։
Անհանգստացնող կանխատեսումներ
Հունիսին սարգասսումի ծավալները Կարիբյան շրջանում հասել են պատմական առավելագույնի, իսկ Մեքսիկական ծոցում արձանագրվել է շուրջ 5 միլիոն մետրական տոննա, ինչը գրեթե կրկնակի գերազանցել է նախորդ տարվա ռեկորդը։ Ֆլորիդայի Հարավային համալսարանի մասնագետները կանխատեսում են, որ 2026 թվականը կարող է դառնալ Ատլանտիկում, Կարիբյան շրջանում և Մեքսիկական ծոցում գրանցված երկրորդ ամենախոշոր սարգասսումային տարվա ցուցանիշը։
Այս տարվա հետազոտությունների մեջ կիրառվել են նաև արհեստական բանականության գործիքներ, որոնց միջոցով Ֆլորիդայի Հարավային համալսարանի և ԱՄՆ Օվկիանոսային ու մթնոլորտային ազգային վարչության գիտնականները պարզել են՝ 2003-2022 թվականներին արևադարձային Ատլանտիկում և Արևմտյան Խաղաղ օվկիանոսում մակրոջրիմուռների ծաղկումները տարեկան աճել են ավելի քան 13 տոկոսով։ Ընդհանուր հաշվով դրանք ընդգրկել են 43,8 միլիոն քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Աղբյուր՝ The Independent