Մահացել է Ռատկո Մլադիչը՝ Սրեբրենիցայի ջարդերի համար դատապարտված գեներալը
· Աշխարհ
Հաագայում՝ ՄԱԿ-ի կալանավայրում, 84 տարեկանում մահացել է բոսնիացի սերբերի նախկին հրամանատար Ռատկո Մլադիչը։ Նրան 2017 թվականին ցմահ ազատազրկման էին դատապարտել ցեղասպանության, պատերազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների համար՝ նախկին Հարավսլավիայի պատերազմների ընթացքում։ Մլադիչը մինչև 2011 թվականը թաքնվում էր Սերբիայում, ապա կանգնեց Հաագայի դատարանի առաջ։ Նրա մահը նորից ուշադրության կենտրոնում է պահում Սրեբրենիցայի և Սարաևոյի ողբերգությունների հարցը։
Հաագայում՝ ՄԱԿ-ի կալանավայրում, 84 տարեկանում մահացել է Ռատկո Մլադիչը՝ բոսնիացի սերբերի նախկին ռազմական հրամանատարը։ Նա 2017 թվականին դատապարտվել էր ցմահ ազատազրկման՝ ցեղասպանության, պատերազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների համար, որոնք գործվել էին 1992-1995 թվականների նախկին Հարավսլավիայի պատերազմների ընթացքում։
Տարիներ շարունակ փախուստի մեջ
Բոսնիական պատերազմի ավարտից հետո Մլադիչը երկար ժամանակ թաքնվում էր իշխանություններից։ Նա Սերբիայում հետախուզման մեջ էր մնացել 16 տարի, մինչև 2011 թվականին նրան հայտնաբերեցին երկրի գյուղական շրջանում և տեղափոխեցին Հաագա՝ միջազգային դատարանի առաջ կանգնելու համար։ Մինչ այդ նա հրաժարվում էր ճանաչել ՄԱԿ-ի դատարանի իրավասությունը։
Դատարանը 2021 թվականին վերաքննիչ կարգով հաստատեց նրա ցմահ դատավճիռը։ Վերջին շրջանում Մլադիչը գտնվում էր ՄԱԿ-ի կալանավայրի հիվանդանոցում և ստանում էր պալիատիվ բուժօգնություն։ Մայիսին Հաագայի դատարանը մերժել էր նրան ազատ արձակելու միջնորդությունը՝ արձանագրելով, որ առողջական վիճակը ծանր է, սակայն խնամքը՝ ամբողջական և մարդասիրական։
Սարաևոյի պաշարումն ու Սրեբրենիցայի կոտորածը
1990-ականներին Մլադիչը ղեկավարում էր բոսնիացի սերբ զինված ուժերը Բոսնիա և Հերցեգովինայի խորվաթական ու բոսնիաքական բանակների դեմ։ Այդ շրջանում նրա զորքերը մասնակցեցին էթնիկ զտումների, երկարատև պաշարեցին Սարաևոն, որտեղ զոհվեց ավելի քան 10 հազար մարդ, և 1995 թվականին Սրեբրենիցայում սպանեցին շուրջ 8 հազար տղամարդու և տղայի։
Սրեբրենիցայի վերապրած Հասան Հասանովիչը BBC-ին ասել է, որ Մլադիչի մահը չի բերում ավարտ կամ հաշտություն, քանի որ սպանված մարդիկ չեն կարող վերադարձվել։ Նրա խոսքով՝ այդ մահը միայն կենսաբանական ավարտ է, սակայն չի ջնջում այն քաղաքական և ռազմական նախագիծը, որի հետևանքով ձևավորվեց ցեղասպանության ժառանգությունը։
Մլադիչի մահվան առթիվ տարբեր արձագանքներ են հնչել նաև Սերբիայում. որոշ մարդիկ նրան համարել են իրենց ժողովրդի պաշտպան, իսկ մյուսները նշել են, որ նրա նկատմամբ դատավճիռը անարդար է եղել։ Այնուամենայնիվ, միջազգային իրավունքի համար նրա գործը շարունակում է մնալ Բալկաններում կատարված զանգվածային հանցագործությունների ամենանշանավոր դատավարություններից մեկը։
Աղբյուր՝ BBC World