Ինդոնեզիայում հայտնաբերվել է հազվագյուտ նորածին կետաշնաձուկ
· Աշխարհ
Ինդոնեզիայի Սումբավա կղզու Սալեհ ծոցում ձկնորսները 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին տեսանկարահանել են նորածին կետաշնաձուկ, որի երկարությունը մոտ 1,5 մետր էր։ Գիտնականների խոսքով՝ սա Ինդոնեզիայում երբևէ գրանցված առաջին նման նմուշն է և սակավաթիվ դեպքերից մեկը համաշխարհային գիտության մեջ։ Գտածոն կարևոր հուշում է այն մասին, որ կետաշնաձկների ծննդավայրերը հնարավոր է գտնվում են այդ տարածաշրջանին մոտ։
Ինդոնեզիայի Սումբավա կղզու Սալեհ ծոցում ձկնորսները 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին տեսանկարահանել են նորածին կետաշնաձուկ՝ մոտ 1,5 մետր երկարությամբ։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ սա Ինդոնեզիայում առաջին նման գրանցումն է և գիտության համար չափազանց հազվագյուտ դեպքերից մեկը։ Գտածոն նոր հարց է բարձրացնում այն մասին, թե ուր է թաքնված այս հսկա ձկների ծննդավայրը։
Ծոցը, որ կերակրում է համայնքը
Սալեհ ծոցը համարյա փակ ավազան է, որը խորը օվկիանոսից եկող սառը և սննդարար ջրերի շնորհիվ հարուստ է ձկներով ու գլխոտանիներով։ Տեղացիները գիշերային որս են անում՝ լույս ուղղելով ջրի վրա, որպեսզի ձկները մոտենան խայծով ցանցերին, որոնք կախված են բագան կոչվող լողացող կառուցվածքներից։ Այդ համակարգը երկար տարիներ եղել է համայնքի ապրուստի կարևոր հիմքը։
Սակայն 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ի վաղ առավոտյան՝ մոտ ժամը 04։30-ին, ձկնորսները նկատել են, որ ցանցերում միայն սովորական որս չէ։ Տեսանյութում երևում էր կետաշնաձուկ՝ բաց բերանով, մուգ մոխրագույն մարմնով և սպիտակ բծերով, որոնք հիշեցնում էին աստղազարդ երկինք։
Գիտական հազվագյուտ գտածո
Կետաշնաձկները աշխարհի ամենախոշոր ձկնատեսակն են։ Չափահաս նմուշները կարող են կշռել այնքան, որքան վեց փիղ, սակայն նոր հայտնաբերված այս առանձնյակը շուրջ 1,5 մետր էր և ըստ մասնագետների՝ մոտ չորս ամսական։ Այդ պատճառով էլ այն առանձնահատուկ արժեք ունի հետազոտողների համար։
Ծովային գիտնական Մոհամադ Իքբալ Հերվատա Պուտրայի խոսքով՝ սա առաջին նորածին կետաշնաձուկն է, որ երբևէ արձանագրվել է Ինդոնեզիայում։ Համաշխարհային մակարդակով նման դեպքերը չափազանց սակավ են, և գիտությունը մինչ այժմ չի դիտարկել ոչ կետաշնաձկների զուգավորումը, ոչ էլ ծննդաբերությունը։ Նման հայտնագործությունները կարող են մոտեցնել դրանց ծագման վայրի բացահայտումը։
Անհանդուրժողականությունից մինչև էկոտուրիզմ
Կետաշնաձկները երկար ժամանակ բախվել են նաև մարդկային ճնշմանը։ Սալեհ ծոցում որոշ ձկնորսական համայնքներ նրանց երբեմն դիտել են որպես մրցակիցների, որոնք խլում են որսը, և այդ պատճառով վերաբերմունքը միշտ չէ, որ բարենպաստ է եղել։ Սակայն վերջին տարիներին պատկերն աստիճանաբար փոխվում է։
Այսօր կետաշնաձկները դարձել են տարածաշրջանի էկոտուրիզմի գլխավոր տեսարժանություններից մեկը։ Գիտնականների և տեղական նախաձեռնությունների խոսքով՝ երիտասարդ սերունդը արագ զարգացնում է սուզվելու և դիտարկման ծրագրերը բագանների շուրջ՝ փորձելով համատեղել բնության պահպանումը և տնտեսական շահը։
Աղբյուր՝ BBC Future