ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է «Project Freedom» նախաձեռնության մասին՝ Պարսից ծոցում մնացած նավերին հարավային երթուղով անցնելու հնարավորություն տալու համար։ Թեհրանը սակայն պնդում է, որ ցանկացած անցում պետք է համաձայնեցվի Իրանի զինված ուժերի հետ։
ԱՄՆ-ի նոր նախաձեռնությունը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սոցիալական ցանցում հայտարարել է «Project Freedom» կոչվող ծրագրի մասին՝ ներկայացնելով այն որպես մարդասիրական քայլ։ Նրա խոսքով՝ նախաձեռնությունը նախատեսված է Պարսից ծոցում մնացած հարյուրավոր նավերի անձնակազմերին օգնելու համար, որոնք չեն կարողացել լքել տարածքը Իրան-Իսրայել պատերազմի ֆոնին։
Սպիտակ տունը, սակայն, հրապարակավ չի մանրամասնել, թե ինչպես պետք է գործի այդ օպերացիան և ով է ապահովելու նավերի անվտանգ անցումը։ Արդյունքում բեռնափոխադրող ընկերությունների և ծովային ոլորտի ներկայացուցիչների շրջանում աճել է անորոշությունը։
Թեհրանի արձագանքը
Իրանը հայտարարել է, որ ցանկացած զինված ուժ, որը կմտնի այդ ջրային ճանապարհը, կդառնա թիրախ։ Թեհրանի դիրքորոշումը ցույց է տալիս, որ նախաձեռնությունն ունի բարձր ռիսկային քաղաքական և ռազմական բաղադրիչ՝ հատկապես Օրմուզի նեղուցի ռազմավարական նշանակության պատճառով։
Օրմուզի նեղուցը համարվում է համաշխարհային էներգետիկ մատակարարումների ամենազգայուն ուղիներից մեկը, և այստեղ ցանկացած լարվածություն կարող է ազդեցություն ունենալ ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև միջազգային շուկաների վրա։ Այդ պատճառով էլ ամերիկյան հայտարարությունը լայն ուշադրություն է գրավել նավագնացության և էներգետիկ ոլորտներում։
Տարածաշրջանային նշանակությունը
Թեև այս պատմությունը անմիջականորեն չի առնչվում Հայաստանին, այն կարևոր է տարածաշրջանային անվտանգության և համաշխարհային տնտեսության տեսանկյունից։ Մերձավոր Արևելքում լարվածության ցանկացած սրում կարող է ազդեցություն ունենալ նավթի գների, փոխադրումների և միջազգային առևտրի վրա։
Առայժմ կողմերը հրապարակային հստակ համաձայնության չեն հասել, և անորոշ է մնում՝ արդյոք «Project Freedom»-ը կդառնա իրական գործողություն, թե կմնա քաղաքական հայտարարություն։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
