Իրան-ԱՄՆ նախնական համաձայնությունը կարող է ստորագրվել մոտ օրերին
· Աշխարհ
Միացյալ Նահանգները, Իրանը և միջնորդ կողմերը հայտնել են, որ Մերձավոր Արևելքում երեք ամիս շարունակված պատերազմը դադարեցնելու նպատակով նախնական խաղաղության համաձայնությունը կարող է ստորագրվել արդեն մոտ օրերին։ Սակայն կողմերի հրապարակային հայտարարությունները տարբերվում են թե՛ ժամկետների, թե՛ ապագա փաստաթղթի բովանդակության գնահատականների առումով։ Պակիստանի վարչապետ Շեհբազ Շարիֆը հայտարարել է, որ Իսլամաբադը նախապատրաստվում է էլեկտրոնային ստորագրման՝ առաջիկա 24 ժամվա ընթացքում, որին պետք է հաջորդեն տեխնիկական մակարդակի բանակցություններ հաջորդ շաբաթ։
Միացյալ Նահանգները, Իրանը և միջնորդ երկրները շաբաթ օրը ազդարարել են, որ Մերձավոր Արևելքում երեք ամիս շարունակված ռազմական բախումները դադարեցնելու համար նախնական խաղաղության համաձայնությունը կարող է ձևակերպվել արդեն առաջիկա օրերին։ Այդուհանդերձ, կողմերի հրապարակային մեկնաբանությունները լիովին համընկնող չեն, ինչն առայժմ անորոշ է պահում թե՛ փաստաթղթի ճշգրիտ ժամկետը, թե՛ դրա իրական ծավալը։
Պակիստանի վարչապետ Շեհբազ Շարիֆը հայտարարել է, որ Իսլամաբադը նախապատրաստվում է էլեկտրոնային ստորագրման՝ առաջիկա 24 ժամվա ընթացքում։ Նրա խոսքով՝ դրանից հետո հաջորդ շաբաթ նախատեսվում են տեխնիկական մակարդակի քննարկումներ, որոնք կարող են հստակեցնել համաձայնության գործնական իրագործման քայլերը։
Տարաձայնություններ ժամկետների և ձևակերպումների շուրջ
Թեև Վաշինգտոնը, Թեհրանը և միջնորդները խոսում են հնարավոր առաջընթացի մասին, նրանց հայտարարություններում նկատվում են շեշտադրումների տարբերություններ։ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի և իրանական կողմի հրապարակային պնդումները, ըստ հաղորդումների, հակասել են միմյանց, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ կողմերը դեռևս տարբեր կերպ են ներկայացնում բանակցությունների արդյունքը և ապագա համաձայնության բնույթը։
Նման իրավիճակներում նախնական փաստաթուղթը սովորաբար դիտվում է ոչ թե որպես վերջնական քաղաքական կարգավորում, այլ որպես հրադադարի, կապի ուղիների և հետագա բանակցությունների հիմք։ Հետևաբար, նույնիսկ ստորագրման դեպքում գործընթացի կայունությունը մեծապես կախված կլինի հաջորդ փուլում ձեռք բերվելիք տեխնիկական պայմանավորվածություններից։
Տարածաշրջանային նշանակություն
Մերձավոր Արևելքում լարվածության նվազեցման ցանկացած քայլ անմիջական ազդեցություն ունի ավելի լայն տարածաշրջանի անվտանգության և տնտեսական միջավայրի վրա։ Հայաստանի համար ևս նման զարգացումները կարևոր են, քանի որ դրանք առնչվում են էներգետիկ շուկաների կայունությանը, միջազգային տրանսպորտային ուղղություններին և ընդհանուր աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությանը Հայաստանի հարևանությամբ գտնվող լայն տարածաշրջանում։
Առայժմ պաշտոնական կողմերը չեն հրապարակել փաստաթղթի ամբողջական տեքստը, ուստի հիմնական գնահատականները հիմնվում են նրանց առանձին հայտարարությունների վրա։ Մոտակա օրերը ցույց կտան՝ արդյոք հայտարարված քաղաքական պատրաստակամությունը կվերածվի ստորագրված նախնական համաձայնության և գործնական բանակցային օրակարգի։
Աղբյուր՝ The Guardian