Հետծննդյան փսիխոզի շուրջ նոր քննարկում՝ ամերիկուհու անձնական պատմությունը
Մասաչուսեթսից Լինդսի Քլենսիի դատավարության ֆոնին Միացյալ Նահանգներում կրկին ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել հետծննդյան փսիխոզը։ Նյու Յորք նահանգում ապրող պատմության դասախոս Բրիջիթ Մարիա Չեստերթոնը պատմում է, թե ինչպես է այդ հազվադեպ, բայց ծանր հոգեբուժական վիճակը կտրուկ փոխել իր իրականության ընկալումը ծննդաբերությունից ընդամենը երկու շաբաթ անց։ Նրա վկայությունը նպատակ ունի հակադարձել համացանցում տարածվող պնդումներին, թե նման հիվանդություն գոյություն չունի։
Դատավարությունը, որ վերադարձրեց թեման հանրային օրակարգ
Միացյալ Նահանգներում կրկին խոսում են հետծննդյան փսիխոզի մասին՝ Մասաչուսեթսի բնակիչ Լինդսի Քլենսիի դատավարության ֆոնին։ Գործի առանցքային հարցերից մեկն այն է, թե արդյոք Քլենսին այդ վիճակում էր, երբ սպանել է իր երեք երեխաներին։ Թեև նման դեպքերը չափազանց հազվադեպ են, այս հիվանդությունը բժշկական առումով համարվում է ծանր և անհետաձգելի հոգեբուժական վիճակ։
Հետազոտողների գնահատմամբ՝ այն հանդիպում է մոտավորապես յուրաքանչյուր հազար ծննդաբերությունից մեկ կամ երկու դեպքում։ Մասնագետները ընդգծում են, որ այս ախտորոշումն ունեցող մարդկանց մեծ մասը երբեք չի վնասում իր երեխային, սակայն ծանր ընթացքի դեպքում վտանգ կարող է սպառնալ թե՛ մորը, թե՛ նորածնին։
Ինչպես սկսվեց Բրիջիթ Չեստերթոնի հիվանդությունը
Բրիջիթ Մարիա Չեստերթոնը, որն այժմ 52 տարեկան է և պատմության դասախոս է Նյու Յորք նահանգի Բաֆֆալոյի մերձակայքում, պատմում է, որ իր հղիությունը երկար տարիների անպտղության բուժումից հետո էր հաջողվել։ Հղիության ընթացքն էլ բարդ էր՝ ուժեղ ասթմայի պատճառով, իսկ 2019 թվականի հունվարին նա կեսարյան հատումով լույս աշխարհ բերեց դստերը՝ նախատեսված ժամկետից մոտ երկու ամիս շուտ։ Երեխային անմիջապես տեղափոխեցին նորածնային ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունք, որտեղ նա մնաց շաբաթներ շարունակ։
Վերադարձից հետո Չեստերթոնը սկզբում թվում էր առողջ, սակայն մոտ երկու շաբաթ անց նրա վարքը կտրուկ փոխվեց։ Ամուսինը նրան գտավ լոգարանի հատակին՝ շփոթված վիճակում, հիշողության խանգարումներով և անսովոր արտահայտություններով։ Հետագայում շտապօգնության բաժանմունքում նա կրկին ու կրկին հարցնում էր՝ «Ինչ է կատարվում»։ Ընտանիքի խոսքով՝ այդ պահին նա անգամ չէր հիշում, որ երեխա ունի։
Վերականգնումը և հանրային խոսքի նշանակությունը
Չեստերթոնը հետագայում ախտորոշվեց հետծննդյան փսիխոզով։ Նրա խոսքով՝ դեղորայքային բուժումն ու ընտանիքի բացառիկ աջակցությունը օգնել են վերականգնվել։ Այժմ նա ասում է, որ ցանկանում է բարձրաձայնել իր փորձի մասին, քանի որ մտահոգված է սոցիալական ցանցերում տարածվող պնդումներով, թե այդ վիճակը իրական չէ կամ չափազանցված է ներկայացվում։
Նրա պատմությունը հիշեցնում է, որ հետծննդյան հոգեկան խանգարումները պահանջում են վաղ ճանաչում, մասնագիտական միջամտություն և շրջապատի զգոնություն։ Թեև հանրային ուշադրությունը հաճախ կենտրոնանում է բացառիկ ողբերգությունների վրա, մասնագետների համար նույնքան կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ այս ախտորոշումը ժամանակին բացահայտելու դեպքում շատ դեպքերում հնարավոր է կանխել ծանր հետևանքները։
Չեստերթոնն ասում է, որ ամաչելու պատճառ չի տեսնում և ցանկանում է, որ հասարակությունը խոսի այս խնդրի մասին ավելի բաց ու պատասխանատու։ Նրա խոսքով՝ լռությունը կարող է վտանգավոր լինել, մինչդեռ տեղեկացվածությունը՝ օգնել թե՛ ընտանիքներին, թե՛ բժիշկներին, թե՛ այն կանանց, որոնք ծննդաբերությունից հետո բախվում են նման ախտանշանների։
Աղբյուր՝ The Independent