Պոմպեյի մոխիրները բացահայտել են հին հռոմեական տնային ծեսերի բույրերը
· Աշխարհ
Հետազոտողները Պոմպեյի տների ծիսական անոթներում հայտնաբերել են խունկի մնացորդներ, որոնք վկայում են ոչ միայն տեղական, այլև հեռավոր շրջաններից ներկրված բուրավետ նյութերի օգտագործման մասին։ Ուսումնասիրությունը լույս է սփռում Վեզուվի ժայթքումից հետո մոխրի մեջ պահպանված կենցաղային պաշտամունքային սովորույթների վրա։ Գտածոները ցույց են տալիս, որ Պոմպեյի բնակիչները կապված էին Հռոմեական կայսրության և դրանից դուրս ձգվող առևտրային ցանցերի հետ։
Պոմպեյի մոխրաշերտերը հերթական անգամ բացահայտել են հին քաղաքի առօրյայի մի կողմը, որն այդպիսին էր մինչև Վեզուվի ժայթքումը՝ մ.թ. 79 թվականին։ Գերմանացի և շվեյցարացի հետազոտողների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տնային ծիսական անոթներում այրվել են ոչ միայն տեղական բույսեր, այլև հեռավոր շրջաններից ներկրված բուրավետ խեժեր։
Տնային ծիսական անոթների գաղտնիքը
Antiquity հանդեսում հրապարակված հետազոտության հեղինակները վերլուծել են Պոմպեյի բնակարաններում հայտնաբերված խնկամանների մոխիրն ու նստվածքները՝ կիրառելով լաբորատոր ժամանակակից մեթոդներ։ Մինչ այժմ հնագետներին հայտնի էր, որ նման անոթները գործածվել են ընտանեկան պաշտամունքային արարողություններում, սակայն դրանց մեջ այրված նյութերի ճշգրիտ կազմը մնում էր անորոշ։
Արդյունքներն առաջին անգամ հստակեցրել են այդ հարցը։ Գիտնականները հայտնաբերել են փայտային բույսերի հետքեր, ինչպես նաև կորիզավոր պտուղների, դափնու և հնարավոր է՝ գինու կամ խաղողի մնացորդներ։ Այդ ամենը վկայում է, որ բնակիչները ծիսական կրակի մեջ օգտագործել են միաժամանակ և՛ վառելանյութ, և՛ ընծաներ։
Հեռավոր առևտրի հետքերը
Ամենահետաքրքիր բացահայտումներից են Burseraceae ընտանիքի խեժերի հետքերը, որոնք ծագում են Ասիայից կամ Սահարայից հարավ ընկած Աֆրիկայից։ Ըստ ուսումնասիրության՝ դա Պոմպեյի տնային պաշտամունքի մեջ խունկի ընծաների առաջին հնագիտական վկայությունն է և միաժամանակ ցույց է տալիս, թե որքան լայն էին քաղաքի կապերը առևտրային աշխարհում։
Պոմպեյը, որը Վեզուվի ժայթքումից հետո ծածկվեց մոխրով, հաճախ դիտվում է որպես հին Հռոմի առօրյան պահպանած եզակի հուշարձան։ Այս նոր տվյալները լրացնում են այդ պատկերը՝ ցույց տալով, որ քաղաքի բնակիչները ծեսերի համար օգտվել են ոչ միայն տեղական, այլև հեռուներից հասած նյութերից։
Ինչ է բացահայտում գիտությունը
Ուսումնասիրության համահեղինակները նշում են, որ քիմիական և մանրադիտակային մեթոդների համադրությունը թույլ է տալիս շատ ավելի ճշգրիտ վերականգնել հին մարդկանց կենցաղային սովորույթները։ Այդպիսի մոտեցումը ոչ միայն բացում է Պոմպեյի բնակիչների կրոնական վարքագծի մանրամասները, այլև ընդգծում է, թե որքան կարևոր է հնագիտությունը կապել բնական գիտությունների հետ։
Գիտնականների խոսքով՝ այսօր արդեն հնարավոր է խոսել ոչ միայն Պոմպեյի ավերակների մասին, այլև այն բույրերի, որոնք ուղեկցել են քաղաքի մարդկանց առօրյա պաշտամունքային կյանքը։ Այդ բույրերը, պարզվում է, եկել են ինչպես տեղական այգիներից, այնպես էլ Հռոմեական կայսրության սահմաններից շատ հեռու գտնվող անտառներից։
Աղբյուր՝ The Independent