Պենտագոնը ստուգում է Մարկ Քելիի հայտարարությունները ԱՄՆ զինապաշարների նվազման մասին
· Աշխարհ
ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը հայտարարել է, թե սենատոր Մարկ Քելիի հրապարակային խոսքը ԱՄՆ զինապաշարների նվազման մասին փոխանցվել է Պենտագոնի իրավաբաններին՝ գաղտնի տեղեկության հնարավոր բացահայտման գնահատման համար։ Քելին, սակայն, պնդում է, որ իր հիշատակած տվյալները գաղտնի չեն եղել, քանի որ դրանք հնչել են հենց նախարարի կողմից՝ հրապարակային լսումների ընթացքում, երդման ներքո։ Վեճը ծագել է այն բանից հետո, երբ սենատորը CBS-ին ասել էր, որ Իրանի հետ վերջին հակամարտության ֆոնին ամերիկյան մի շարք բարձրարժեք հրթիռային պաշարներ զգալիորեն նվազել են։ Թեման նշանակալի է նաև ավելի լայն ռազմաքաղաքական իմաստով, քանի որ վերաբերում է ԱՄՆ ռազմական պատրաստությանն ու համաշխարհային զսպման կարողությանը։
ԱՄՆ-ում հրապարակային վեճ է ծագել պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի և սենատոր Մարկ Քելիի միջև՝ ամերիկյան զինապաշարների վիճակի շուրջ հնչած գնահատականների պատճառով։ Հեգսեթը հայտարարել է, որ հարցը փոխանցվել է Պենտագոնի իրավաբաններին՝ պարզելու համար, թե արդյոք բացահայտվել է գաղտնի տեղեկատվություն։ Քելին իր հերթին հակադարձել է, որ խոսել է այն մասին, ինչ, ըստ իրեն, արդեն հրապարակայնորեն հնչեցվել էր նախարարի կողմից պաշտոնական լսումների ընթացքում։
Վեճի առարկան Քելիի CBS հեռուստաալիքին տված հարցազրույցն էր, որտեղ նա նշել էր, թե Իրանի հետ հակամարտությունից հետո ԱՄՆ-ի Tomahawk թևավոր հրթիռների, Army Tactical Missile Systems, SM-3 որսիչների, Thaad համակարգի հրթիռների և Patriot համալիրների պաշարները խիստ նվազել են։ Սենատորը նաև զգուշացրել էր, որ այդ զինատեսակների համալրումը կարող է տարիներ տևել և ազդեցություն ունենալ ԱՄՆ-ի պատրաստության վրա ապագա հնարավոր ճգնաժամերի դեպքում։
Գաղտնիության շուրջ քաղաքական ու իրավական վեճ
Հեգսեթի հայտարարությունը ցույց է տալիս, որ Վաշինգտոնում զինված ուժերի պատրաստության և ռազմական մատակարարումների թեման վերածվել է ոչ միայն ռազմավարական, այլև ներքաղաքական հակամարտության։ Եթե Պենտագոնի իրավաբանները եզրակացնեն, որ հրապարակվել է պաշտպանված տեղեկություն, դա կարող է առաջացնել նոր քննարկումներ Կոնգրեսի վերահսկողական լիազորությունների և գործադիր իշխանության գաղտնիության սահմանների շուրջ։ Միևնույն ժամանակ, Քելիի դիրքորոշումն այն է, որ հանրային լսումներում հնչած տեղեկությունը չի կարող հետագայում ներկայացվել որպես գաղտնի արտահոսք։
Ամերիկյան քաղաքական համակարգում նման բախումները հաճախ առնչվում են այն հարցին, թե որտեղ է ավարտվում հանրային հաշվետվողականությունը և որտեղ է սկսվում ազգային անվտանգության պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Հատկապես զգայուն է դառնում այն տեղեկատվությունը, որը վերաբերում է հրթիռային սպառազինության պաշարներին, հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանությանը, քանի որ այդ տվյալները կարող են ազդել ԱՄՆ հակառակորդների ռազմավարական հաշվարկների վրա։
Ավելի լայն հետևանքները ԱՄՆ ռազմական պատրաստության համար
Քելիի հիշատակած զինատեսակները պատկանում են այն համակարգերին, որոնք Վաշինգտոնը դիտարկում է միաժամանակ մի քանի ուղղություններով զսպման կարևոր բաղադրիչ։ Այդ պատճառով պաշարների նվազման մասին հրապարակային խոսակցությունը կապվում է ոչ միայն Մերձավոր Արևելքի, այլև Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի հնարավոր մարտահրավերների հետ, մասնավորապես՝ Չինաստանի շուրջ ամերիկյան հաշվարկների։ Եթե վերականգնումը իսկապես երկար ժամանակ պահանջի, ԱՄՆ պաշտպանական արդյունաբերության արտադրական կարողությունները կրկին կհայտնվեն ուշադրության կենտրոնում։
Թե ինչ եզրակացության կհասնի Պենտագոնի իրավական ստուգումը, առայժմ պարզ չէ։ Սակայն արդեն իսկ ակնհայտ է, որ քննարկումը դուրս է եկել մեկ հարցազրույցի սահմաններից և վերածվել է ավելի լայն բանավեճի՝ ԱՄՆ ռազմական ռեսուրսների պաշարների, դրանց վերալրացման արագության և համաշխարհային անվտանգության միջավայրում ամերիկյան դերակատարության մասին։
Աղբյուր՝ The Guardian