Novartis-ի և սրտաբանների համար անսպասելի արդյունքով՝ պելակարցեն դեղամիջոցի կլինիկական փորձարկումը չի հաստատել այն սպասումները, որոնք ձևավորվել էին նախորդ ուսումնասիրությունների հիման վրա։ Դեղամիջոցը նախատեսված էր լիպոպրոտեին(a)-ի մակարդակը նվազեցնելու համար, որը համարվում է սրտանոթային հիվանդությունների կարևոր ռիսկային գործոն։ Մինչև պատահականացված կլինիկական փորձարկումը բազմաթիվ տվյալներ հուշում էին, որ այն կարող է պաշտպանել մարդկանց սրտի հիվանդություններից։
Պելակարցեն դեղամիջոցի կլինիկական փորձարկման արդյունքը անակնկալ է դարձել Novartis ընկերության և սրտաբանների համար։ Դեղամիջոցը մշակվում էր լիպոպրոտեին(a)-ի՝ սրտանոթային հիվանդությունների հետ կապվող արյան բաղադրիչի մակարդակը նվազեցնելու նպատակով։ Մինչ այդ հրապարակված տվյալների մեծ մասը հույս էր ներշնչում, որ միջոցը կարող է օգտակար լինել սրտի հիվանդություններից պաշտպանելու հարցում։
Ինչու էր պելակարցենը կարևոր
Լիպոպրոտեին(a)-ն համարվում է սրտանոթային ռիսկի անկախ գործոն, և դրա բարձր մակարդակը կապված է սրտի կաթվածի ու այլ բարդությունների ավելի մեծ հավանականության հետ։ Այդ պատճառով բժշկական հանրությունն առանձնահատուկ ուշադրությամբ էր հետևում պելակարցենի ուսումնասիրություններին։ Դեղամիջոցի հանդեպ ակնկալիքները բարձր էին, որովհետև նախնական աշխատանքները ցույց էին տվել կենսաքիմիական ցանկալի ազդեցություն։
Ինչ ցույց տվեց վերջնական փորձարկումը
Այժմ, սակայն, պատահականացված կլինիկական փորձարկումը չի հաստատել այդ սպասումները։ Նման փորձարկումներն են համարվում ամենահուսալի ձևը՝ պարզելու, թե արդյոք դեղամիջոցը ոչ միայն փոխում է լաբորատոր ցուցանիշները, այլև իրականում նվազեցնում է հիվանդության վտանգը։ Այս պարագայում հենց այդ չափումը չի տվել սպասված արդյունքը։
Հետևանքներ գիտության և դեղագործության համար
Արդյունքը չի վերացնում լիպոպրոտեին(a)-ի դեմ բուժում ստեղծելու անհրաժեշտությունը, սակայն ցույց է տալիս, թե որքան զգույշ պետք է լինեն վաղ տվյալների հիման վրա արված եզրակացությունները։ Novartis-ի համար սա նշանակում է նոր գնահատում՝ հետագա ծրագրերի ու ներդրումների ուղղությամբ, իսկ սրտաբանության ոլորտի համար՝ հիշեցում, որ կենսաբանական տրամաբանությունը միշտ չէ, որ համընկնում է կլինիկական արդյունքների հետ։ Գործնականում սա ևս մեկ քայլ է դեպի ավելի խիստ և ապացույցների վրա հիմնված դեղորայքային մշակում։
Մագնեզիումը կենսական նշանակություն ունի օրգանիզմի համար, սակայն հավելումների միջոցով ընդունված մագնեզիումը պարտադիր չէ, որ հասնի ուղեղին կամ բարելավի նյարդային բջիջների գործառույթը։ Գիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ տարբեր միացություններից կազմված հավելումները տարբեր կերպ են ներծծվում, իսկ բարձր դեղաչափերի դեպքում ներծծումը հաճախ նվազում է։ Ամենաէժան ձևերից մեկը՝ մագնեզիումի օքսիդը, հաճախ ավելի շատ լուծողական ազդեցություն է ունենում, քան նպաստում է օգտակար յուրացմանը։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ ուղեղին ուղղված ազդեցության մասին շուկայական պնդումները դեռևս բավարար ապացույցներով չեն հիմնավորվում։
Ռուսաստանցի ատամնաբույժ Անաստասիա Բելոլիպեցկան հայտնել է, որ լիարժեք ու բազմազան սննդակարգը շաբաթվա ընթացքում պետք է ներառի 30-40 տարբեր սննդատեսակ։ Նրա խոսքով՝ այդպիսի մոտեցումն օգնում է պահպանել աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը, ինչը կարևոր է ամբողջ ստամոքսաղիքային համակարգի առողջության համար։ Բժիշկը նաև խորհուրդ է տվել նախապատվություն տալ սեզոնային մթերքներին՝ որպես աշնան օրինակ հիշատակելով դդումը։ Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ շատերը, շաբաթական ճաշացանկը գրի առնելիս, դժվարությամբ են հասնում այդ բազմազանությանը։
Ուրոլոգ Բրայան Սթայքսների խոսքով՝ 70 տարեկանում տղամարդկանց միայն մի մասի մոտ են պահպանվում էրեկցիայի հետ կապված խնդիրների բացակայությունը։ Men’s Health-ին տված հարցազրույցում նա բացատրել է, որ տարեց հասակում էրեկտիլ խանգարումների գլխավոր պատճառներից մեկը առնանդամի արյունամատակարարման վատթարացումն է։ Բժիշկը խորհուրդ է տալիս առաջնահերթ ուշադրություն դարձնել սրտանոթային առողջությանը նպաստող նույն միջոցներին՝ հավասարակշռված սննդակարգին, կանոնավոր շարժունակությանը և ռիսկի գործոնների վերահսկմանը։ Եթե կենսակերպի փոփոխությունը բավարար չէ, մասնագետը կարող է առաջարկել դեղորայքային կամ այլ բուժում։
Ամերիկյան սրտաբանների գնահատմամբ՝ առողջ սնունդը սրտային հիվանդությունների, շաքարախտի և բարձր ճնշման կանխարգելման ու վերահսկման կարևոր գործիքներից է։ Սակայն առողջ սնվելը շատերի համար մնում է դժվար, քանի որ խնդիրը ոչ միայն գիտելիքի, այլև հասանելիության ու արժեքի մեջ է։ Հոդվածը շեշտում է, որ առողջարար սնունդը պետք է դիտարկել ոչ թե միայն որպես անհատական ընտրություն, այլ՝ առողջապահության մաս։
Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։
ԱՄՆ-ում անցկացվող փորձարարական բուժման շրջանակում երեք հիվանդ ստացել են տեսողության բջիջները վերականգնելու նպատակով մշակված նոր թերապիա։ Life Biosciences ընկերության գիտնականները Ամերիկյան ակնաբուժության ակադեմիայի տարեկան ժողովում հայտնել են, որ բուժումը նախնական տվյալներով անվտանգ է, իսկ երկու մասնակիցների մոտ նկատվել են տեսողության բարելավման վաղ նշաններ։ Հետազոտությունը վերաբերում է գլաուկոմայի որոշ ձևերի, որոնց դեպքում աչքի նյարդաբջիջները վնասվում են ճնշման աճից։ Եթե արդյունքները հաստատվեն, մոտեցումը կարող է նոր ճանապարհ բացել ոչ միայն աչքի, այլև տարիքային այլ հիվանդությունների բուժման համար։
