Սեպտեմբերի 1-ին Բիշքեկում Նիկոլ Փաշինյանը կհանդիպի Վլադիմիր Պուտինի հետ՝ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի շրջանակում։ Տեղեկությունը հրապարակել է Կրեմլը Պուտինի օգնական Յուրի Ուշակովի միջոցով։ Հանդիպումը տեղի է ունենում հայ-ռուսական հարաբերություններում լարվածության խորացման փուլում, երբ կողմերի միջև քաղաքական օրակարգը շարունակում է մնալ զգայուն։
Սեպտեմբերի 1-ին Բիշքեկում նախատեսված է Նիկոլ Փաշինյանի և Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը։ Այդ մասին օգոստոսի 28-ին հայտնել է ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը՝ նշելով, որ հանդիպումը տեղի կունենա Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի շրջանակում։
Հանդիպում՝ լարված ֆոնի վրա
Փաշինյան-Պուտին շփումը տեղի է ունենում հայ-ռուսական հարաբերություններում զգայուն փուլում։ Վերջին ամիսներին Երևանի և Մոսկվայի միջև քննարկումների առանցքում են եղել անվտանգության, տարածաշրջանային հավասարակշռության և փոխադարձ վստահության հետ կապված հարցերը։
Այդ համատեքստում Բիշքեկյան հանդիպումը կարող է դառնալ կողմերի դիրքորոշումները ուղղակիորեն ճշտելու հնարավորություն՝ հատկապես այն թեմաների շուրջ, որոնք շարունակում են ազդեցություն ունենալ երկկողմ օրակարգի վրա։
ՇՀԿ հարթակը՝ ուղիղ հաղորդակցության հնարավորություն
ՇՀԿ գագաթնաժողովները սովորաբար ստեղծում են հնարավորություն ղեկավարների համար շփվելու բազմակողմ ձևաչափից դուրս՝ կարճ, բայց քաղաքականորեն կարևոր բանակցությունների միջոցով։ Փաշինյանի և Պուտինի հանդիպումն էլ տեղի է ունենում հենց այդպիսի միջավայրում, որտեղ կողմերը կարող են քննարկել ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունները, այլև տարածաշրջանային զարգացումները։
Կրեմլի հրապարակած տեղեկության մեջ հանդիպման օրակարգի մանրամասներ չեն նշվում։ Այնուամենայնիվ, արդեն իսկ հայտնի ժամկետը և ձևաչափը վկայում են, որ կողմերը պատրաստվում են առերես քննարկման՝ այն փուլում, երբ հայ-ռուսական հարաբերությունները շարունակում են մնալ միջազգային ուշադրության կենտրոնում։
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի միջազգային կազմակերպությունների բյուրոյի դիվանագետներին հանձնարարվել է պաշտոնական հաղորդագրություններում «արհեստական բանականություն» արտահայտությունը փոխարինել «գերբանականություն» ձևակերպմամբ։ Նոր պահանջը հետևել է նախագահ Դոնալդ Թրամփի ելույթին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում, որտեղ նա հայտարարեց, թե այդ տեխնոլոգիան այսուհետ պետք է կոչվի այլ կերպ։ Հրահանգը տարածվել է ներքին էլեկտրոնային նամակով, սակայն դեռ պարզ չէ՝ այն վերաբերում է Պետդեպարտամենտի բոլոր ստորաբաժանումներին, թե ոչ։
Իրանի խորհրդարանի ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Էբրահիմ Ազիզին հայտարարել է, որ Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագրից երկրի հնարավոր դուրս գալու հարցը շարունակում է մնալ օրակարգում։ Նրա խոսքով՝ այդ տարբերակը դիտարկվում է որպես քաղաքական օրակարգի մաս, սակայն առայժմ որևէ վերջնական որոշում չի հրապարակվել։ Այս հայտարարությունը հնչում է միջուկային ծրագրի շուրջ միջազգային լարվածության պահպանման պայմաններում։
Չինաստանի առևտրի նախարարությունը դատապարտել է Ռուսաստանի և Իրանի դեմ պատժամիջոցների խստացման մասին ԱՄՆ օրենքը։ Պեկինը հայտարարել է, որ դեմ է ՄԱԿ-ի կողմից չհաստատված միակողմանի սահմանափակումներին և所谓 երկրորդական պատժամիջոցներին։ Չինական կողմը նաև զգուշացրել է, որ ուշադիր հետևելու է Վաշինգտոնի հետագա քայլերին։
ԱՄՆ-ը հայտարարել է, որ պատրաստ է աջակցել Հայաստանի բանակի վերազինման և պաշտպանական բարեփոխումների գործընթացին։ Այդ մասին ասել է Պենտագոնի փոխնախարարի օգնական Էնդրյու Լումիսը հայ-ամերիկյան պաշտպանական խորհրդակցությունների ընթացքում, ըստ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության հաղորդագրության։ Երևանը վերջին շրջանում շարունակում է խորացնել համագործակցությունը արևմտյան գործընկերների հետ՝ պաշտպանական կարողությունների ամրապնդման նպատակով։
Ուկրաինայի նախկին վարչապետ Նիկոլայ Ազարովը մեկնաբանել է Վլադիմիր Զելենսկու վերջին հարցազրույցը CBS News-ին՝ պնդելով, թե Կիևը նախապատրաստում է հանրությանը հնարավոր համաձայնությանն ու հրադադարին։ Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի իշխանությունները վաղուց գիտակցում էին, որ Ռուսաստանի դեմ ռազմական հաղթանակի հասնելը դժվար է, սակայն շարունակում էին հաղթական հռետորաբանությունը՝ արևմտյան աջակցությունը պահպանելու համար։ Զելենսկին, որը հարցազրույցը տվել էր սեպտեմբերի 15-ին, ասել էր, թե ռազմական գործողությունների դադարեցումն արդեն կարող է դիտվել որպես Կիևի հաղթանակ։
ԱՄՆ վարչակազմը, ըստ The New York Times-ի, քննարկում է Ռուսաստանի հետ գործարար համաձայնությունների տարբերակը՝ որպես Ուկրաինայի շուրջ պատերազմի դադարեցման խթան։ Սա կարող է նշանակել Վաշինգտոնի նոր մոտեցում՝ «կենտրոնանալ ոչ միայն ճնշման, այլև առաջարկների վրա»։ Մինչ Կոնգրեսում շարունակվում է հակառուսական պատժամիջոցների նոր փաթեթի քննարկումը, Սպիտակ տան ներսում դիտարկվում են նաև հարաբերությունների վերակայման ուղիներ։
