Կրթական ճնշումը ձևավորում է անհանգիստ սերունդ՝ նշում է նեյրոգիտնականը
ԱՄՆ-ում անցկացված լայնածավալ հարցումը ցույց է տվել, որ քոլեջի ուսանողների մոտ մեկ երրորդը հայտնում է չափավոր կամ ծանր անհանգստություն, իսկ գրեթե նույնքան մարդ՝ դեպրեսիա։ Վիրջինիայի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Էրին Կլաբուգը գրում է, որ այս պատկերը կապված է կրթական համակարգի հետ, որը չափազանց մեծ կարևորություն է տալիս գնահատականներին ու արդյունքներին։ Նրա խոսքով՝ երբ սովորելու բնական հետաքրքրությունը փոխարինվում է մշտական գնահատմամբ, սթրեսը դպրոցից դուրս էլ է շարունակում ազդել երիտասարդների վրա։
ԱՄՆ-ում անցկացված լայնածավալ հարցումը կրկին ուշադրություն է հրավիրել ուսանողների հոգեկան առողջության վրա։ Ավելի քան 84 հազար քոլեջի ուսանողների շրջանում մոտ մեկ երրորդը հայտնել է չափավոր կամ ծանր անհանգստություն, իսկ գրեթե նույնքան մարդ՝ դեպրեսիա։
Գնահատականների ճնշումը և հոգեկան ծանրաբեռնվածությունը
Վիրջինիայի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր, նեյրոգիտնական Էրին Կլաբուգը գրում է, որ կրթական համակարգը հաճախ չափից ավելի է կենտրոնանում արդյունքի, ոչ թե սովորելու բուն գործընթացի վրա։ Նրա գնահատմամբ՝ երբ երեխաների և պատանիների առօրյան կառուցվում է մշտական ստուգումների, քննությունների և համեմատությունների շուրջ, անհանգստությունը դառնում է սովորական վիճակ, որը նրանց ուղեկցում է նաև դպրոցն ավարտելուց հետո։
Կլաբուգի դիտարկմամբ՝ հասարակությունը հաճախ հայտարարում է, թե ցանկանում է դաստիարակել կյանքի ընթացքում սովորել սիրող մարդկանց, սակայն իրականում ձևավորում է գերլարված և հոգնած սերունդ։ Նրա խոսքով՝ այդ հակասությունը հատկապես տեսանելի է այն ուսանողների շրջանում, որոնք դպրոցական տարիներն անց են կացրել ոչ թե գիտելիքի հանդեպ հետաքրքրությամբ, այլ միայն կրթաթոշակի կամ ընդունելության նպատակով։
Սովորելու բնական շարժիչը
Հեղինակը հիշեցնում է, որ փոքր երեխաների մոտ ուսուցումը սովորաբար ուղեկցվում է հետաքրքրությամբ և հաճույքով։ Երբ ուսուցումը բնական ընթացք ունի, այն կարող է լինել ներգրավող, կենդանի և ժամանակից վեր ապրում, իսկ հետաքրքրությունը ուղեղում խթանում է դոֆամինային արձագանք։ Այդ պատճառով երեխաները բնազդաբար ձգտում են գտնել պատասխանը, քանի որ հայտնագործությունը նրանց համար հաճելի փորձառություն է։
Ըստ Կլաբուգի՝ տարիքի հետ, երբ ավելանում են տնային առաջադրանքները, քննությունները և մշտական գնահատումները, սովորելու այդ բնական հաճույքը աստիճանաբար մղվում է հետին պլան։ Արդյունքում դպրոցը ոչ միայն գիտելիքի, այլև անհանգստության տարածք է դառնում։ Հեղինակը եզրակացնում է, որ խնդիրն այն չէ, թե համակարգն ինչ է հայտարարում, այլ այն, թե ինչ է իրականում անում։
Ինչու է սա կարևոր նաև մեր ընթերցողի համար
Թեման արդիական է նաև հայկական կրթական միջավայրում, որտեղ քննությունների, մրցույթի և բարձր առաջադիմության շուրջ ճնշումը հաճախ մեծ է լինում։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ եթե դպրոցը չաջակցի երեխայի հոգեբանական կայունությանը, ապա կրթական հաջողությունը կարող է ուղեկցվել երկարաժամկետ լարվածությամբ։ Այդ պատճառով կրթության մասին քննարկումները越来越 հաճախ ներառում են ոչ միայն գիտելիքի որակը, այլև աշակերտի բարեկեցությունը։
Աղբյուր՝ The Independent