ՆԱՍԱ-ն փորձում է փրկել Swift աստղադիտակը՝ բարձրացնելով նրա ուղեծիրը
ՆԱՍԱ-ն այս շաբաթ կարող է սկսել Swift դիտակետի փրկարար առաքելությունը՝ նպատակ ունենալով այն բարձրացնել ավելի կայուն ուղեծիր։ Գիտնականների խոսքով՝ ուժեղացած արևային ակտիվությունը արագացնում է սարքի անկումը, և առանց միջամտության այն կարող է կորցվել։ Առաջիկա քայլը փորձնական քայլով կկատարվի մասնավոր Katalyst Space Technologies ընկերության ռոբոտային սարքի միջոցով։
ՆԱՍԱ-ն պատրաստվում է այս շաբաթ սկսել Swift դիտակետի փրկարար առաքելությունը՝ նպատակ ունենալով այն բարձրացնել ավելի կայուն ուղեծիր և կանխել մթնոլորտ վերադարձի վտանգը։ 2004 թվականից գործող սարքը վերջին ամիսներին ավելի արագ է կորցնում բարձրությունը՝ արևի ուժեղացած ակտիվության հետևանքով։
Ռոբոտային միջամտություն՝ ուղեծիրը պահպանելու համար
Փրկարար գործողությունը գնահատվում է շուրջ 30 միլիոն դոլար և իրականացվելու է մասնավոր Katalyst Space Technologies ընկերության միջոցով։ Ընկերությունը կառուցել է երեք թև ունեցող ռոբոտային տիեզերանավ, որը պետք է հասնի Swift-ին Pegasus հրթիռով մեկնարկող թռիչքից հետո։ Առաջին արձակումը հնարավոր է արդեն երեքշաբթի, իսկ rendezvous-ը՝ մոտ մեկ ամսվա ընթացքում։
Պլանի համաձայն՝ Lift անունը կրող ինքնավար սարքը պետք է բռնի Swift-ը և մի քանի ամսվա ընթացքում նրա ուղեծիրը բարձրացնի ներկայիս մոտ 360 կիլոմետրից մինչև շուրջ 600 կիլոմետր։ Նպատակը այնպիսի բարձրության հասնելն է, որտեղ դիտակետը կարող է շարունակել տիեզերքի ամենահզոր պայթյունների ուսումնասիրությունը։
Արևային ակտիվության ազդեցությունը տիեզերական սարքերի վրա
Գիտնականների խոսքով՝ վերջին ուժեղ արևային փոթորիկներն ու բռնկումները մեծացրել են մթնոլորտի վերին շերտերի խտությունը, ինչի հետևանքով ցածր ուղեծրում գտնվող արբանյակներն ու դիտակետերը ավելի արագ են կորցնում բարձրությունը։ Swift-ի պարագայում ժամանակը սահմանափակ է, և միջամտությունը պետք է արվի հնարավորինս շուտ։
ՆԱՍԱ-ի մեկ այլ կարևոր սարք՝ Հաբլի տիեզերական աստղադիտակը, նույնպես կարող է նման ռիսկի առջև կանգնել։ Katalyst Space Technologies-ի ղեկավար Գոնհի Լին նշել է, որ դեռ մշակվող նոր սերնդի ռոբոտը կարող է ապագայում օգնել նաև Հաբլին՝ հնարավոր է արդեն 2028 թվականին։
Նոր փորձ՝ տիեզերական սպասարկման մեջ
Մինչ այժմ նման փորձ կատարել է միայն Չինաստանը, որը չորս տարի առաջ հաջողությամբ բարձրացրել էր արբանյակը ավելի հեռավոր «գերեզմանային» ուղեծիր։ ՆԱՍԱ-ի այս նախաձեռնությունը կարող է դառնալ ամերիկյան առաջին նմանատիպ փորձը և նոր ուղի բացել գիտական մեծ դիտակետերի սպասարկման համար։
Katalyst-ի ղեկավարը նշել է, որ ծրագիրը կարող է ապացուցել՝ ուղեծրում սպասարկումը դառնում է գործնական գործիք ոչ միայն նոր արբանյակների, այլև արդեն գործող ազգային նշանակության դիտակետերի համար։ Դրանց թվում է նաև Հաբլը, որը մնում է գիտության ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը։
Աղբյուր՝ The Independent