NASA-ն փորձում է փրկել Swift աստղադիտարանը անկումից դեպի Երկիր
ՆԱՍԱ-ն պատրաստվում է արտակարգ տեխնիկական գործողության՝ իր Swift աստղադիտարանը ավելի կայուն ուղեծիր բարձրացնելու համար։ Անգործունակության եզրին հայտնված սարքը վերջին ամիսներին արագորեն կորցնում է բարձրությունը՝ ուժեղ արևային ակտիվության պատճառով, և գործարկումը կարող է սկսվել արդեն այս շաբաթ։ Գործողությունը վստահվել է Katalyst Space Technologies ընկերությանը, որը ծրագրում է ռոբոտացված սարքով մոտենալ աստղադիտարանին և աստիճանաբար ուղղել նրա ուղեծիրը։ Նման փորձը կարող է դառնալ կարևոր նախադեպ նաև ավելի խոշոր Hubble-ի ապագա սպասարկման համար։
Արտակարգ առաքելություն՝ հանուն Swift-ի
ՆԱՍԱ-ն պատրաստվում է սկսել արտակարգ տեխնիկական գործողություն՝ իր Swift աստղադիտարանը Երկիր վերադարձի վտանգից փրկելու համար։ Մոտ 30 միլիոն դոլար արժողությամբ ծրագրի նպատակն է ռոբոտացված սարքի օգնությամբ աստղադիտարանը բարձրացնել ավելի կայուն ուղեծիր, որպեսզի այն կարողանա շարունակել գիտական աշխատանքը։ Գործարկումը, ըստ ծրագրի, կարող է տեղի ունենալ արդեն այս շաբաթ։
Առաքելությունը վստահվել է Katalyst Space Technologies ստարտափին։ Ընկերության մշակած եռաբազուկ ռոբոտը պետք է արձակվի Մարշալյան կղզիներից՝ Pegasus տիպի, ինքնաթիռից արձակվող հրթիռով։
Ինչու է Swift-ը շտապ միջամտության կարիք ունենում
Swift-ը գործում է 2004 թվականից և տարիներ շարունակ հետևում է տիեզերքի ամենահզոր բռնկումներին, այդ թվում՝ գամմա-ճառագայթային պայթյուններին։ Վերջին ամիսներին այն սկսել է արագորեն կորցնել բարձրությունը, ինչը մասնագետները կապում են ուժեղ արևային ակտիվության հետ։ Եթե ուղեծիրը չբարձրացվի, սարքը կարող է աստիճանաբար մտնել մթնոլորտ և կորսվել։
Katalyst-ի ինքնավար Lift սարքը պետք է մոտենա Swift-ին, որսա այն և շուրջ մեկ ամիս անց հասնի միացման փուլին։ Դրանից հետո ևս մի քանի ամիս կպահանջվի ուղեծիրը ներկայիս մոտ 360 կիլոմետրից հասցնելու համար նախատեսված 600 կիլոմետրին։
Նախադեպ, որը կարող է փոխել ուղեծրային սպասարկումը
Ընկերության ղեկավար Գոնհի Լին ընդգծել է, որ սա ամերիկյան առաջին ռոբոտային փորձն է, որի նպատակը ուղեծրային սարքի այս կարգի փրկությունն է։ Նրա խոսքով՝ ՆԱՍԱ-ի խոշոր աստղադիտարանները ապագայում կարող են օգտվել նման սպասարկումից, քանի որ այն բացում է նոր գործնական հնարավորություն։
Նույնիսկ ավելի լայն հեռանկար է տեսանելի Hubble-ի համար, որը նույնպես աստիճանաբար կորցնում է բարձրությունը։ Լիի խոսքով՝ ընկերությունը արդեն աշխատում է հաջորդ սերնդի ռոբոտի վրա, որը կարող է առաջիկա տարիներին ծառայել Hubble-ի փրկությանը։ Նշվում է, որ Չինաստանը մինչ այժմ միակ երկիրն է, որն իրականացրել է նման քայլ՝ արբանյակը բարձրացնելով առավել բարձր,所谓 «գերեզմանային» ուղեծիր։
Ամերիկյան տիեզերագնացության համար սա ոչ միայն մեկ աստղադիտարանի ճակատագիր է, այլև ուղեծրային սպասարկման նոր էջ։ Եթե փորձը հաջողվի, ապագայում հնարավոր կլինի ոչ միայն վերանորոգել ու բարձրացնել արբանյակները, այլև դրանց մատակարարել վառելիք կամ օգտագործել դրանք ավելի մեծ տիեզերական ենթակառուցվածքների համար։
Աղբյուր՝ The Independent