Օլիմպոսը կարող է ընդգրկվել ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում
· Մշակույթ
Հունաստանում Օլիմպոս լեռը առաջադրվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես համակցված մշակութային և բնական արժեք։ Հարցը քննարկվելու է Բուսանում կայանալիք Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի նստաշրջանում՝ հուլիսի 29-ին ավարտվող շաբաթվա ընթացքում։ Հունական կողմը ընդգծում է, որ լեռը միաժամանակ ունի առասպելական, պատմական և բնապահպանական բացառիկ նշանակություն։
Օլիմպոսը՝ առասպելից մինչև համաշխարհային ժառանգություն
Հունաստանը ձգտում է, որ Օլիմպոս լեռը ընդգրկվի ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում որպես համակցված մշակութային և բնական արժեք։ Բուսանում ընթացող Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի նստաշրջանում քննարկվող հայտը վերաբերում է այն լեռանը, որը հնագույն հունական պատկերացմամբ եղել է 12 օլիմպիական աստվածների բնակատեղին։
2,918 մետր բարձրությամբ Օլիմպոսը բարձրանում է գրեթե ծովի մակարդակից՝ կազմելով Հունաստանի ամենաբարձր գագաթը։ Հունական կողմը համոզված է, որ դրա արժևորումը միջազգային մակարդակով կարտահայտի ոչ միայն բնության առանձնահատկությունը, այլև այն մշակութային ծանրակշիռ դերը, որ լեռը ունեցել է դարերի ընթացքում։
Մայորն ընդգծում է լեռան կենսական և մշակութային արժեքը
Դիոն-Օլիմպոս համայնքի քաղաքապետ Եվանգելոս Գերոլիոլիոսը, որի կենտրոնը Լիտոխորոն է՝ լեռ բարձրացող զբոսաշրջիկների հիմնական մեկնակետը, նշել է, որ Օլիմպոսը տեղացիների համար ոչ միայն խորհրդանիշ է, այլև առօրյա կյանքի մաս։ Նրա խոսքով՝ լեռը միավորում է առասպելը, պատմությունը, կենսաբազմազանությունը և արտասովոր գեղեցկությունը։
Նման ձևակերպումը համապատասխանում է նաև ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի չափորոշիչներին, որոնք պահանջում են, որ օբյեկտը ներկայացնի բնության և մշակույթի փոխկապակցված բացառիկ արժեք։ Օլիմպոսի պարագայում այդ երկակիությունը հատկապես ընդգծված է, քանի որ լեռը միաժամանակ էկոլոգիական միջավայր է և հին աշխարհի խորհրդանիշ։
Հնագիտական գտածոներ և հին հունական հիշողություն
Լեռան ստորոտային գագաթներից մեկում իրականացված պեղումները բացահայտել են բաց երկնքի տակ սրբավայր, որի ամենահին գտածոները վերաբերում են հելլենիստական շրջանին՝ մ.թ.ա. 323 թվականից մինչև մ.թ.ա. 30 թվականը։ Հունաստանի սկզբնական առաջադրանքի համաձայն՝ այդ սրբավայրը կարող է նույնացվել այն վայրերից մեկի հետ, որի մասին 2-րդ դարում գրել է փիլիսոփա և պատմիչ Պլուտարքոսը՝ նկարագրելով Զևսին նվիրված զոհաբերական արարողություններ։
Օլիմպոսի հանդեպ հետաքրքրությունը կարող է կրկին աճել նաև մշակութային նոր իրադարձությունների շնորհիվ։ Այս շաբաթ էկրան բարձրացող Քրիստոֆեր Նոլանի «Ոդիսականը» ֆիլմը նոր ուշադրություն է հրավիրում Հոմերոսի էպոսի և այն պատկերային աշխարհի վրա, որտեղ Օլիմպոսը ծառայում է որպես Զևսի և մյուս աստվածների բնակարան։
Լեռը բարձրացող զբոսաշրջիկների շրջանում նույնպես տիրում է նույն վերաբերմունքը՝ հարգանք և զգուշավորություն։ Ինչպես նշել է տեղական բնակիչներից մեկը, Օլիմպոս բարձրանալը ոչ թե պարզապես արշավ է, այլ լեռ, որին պետք է մոտենալ խոնարհությամբ, քանի որ այն, ըստ տեղացիների, փոխադարձաբար է «պատասխանում» նրանց, ովքեր հարգանքով են վերաբերվում իրեն։
Աղբյուր՝ The Independent