Անգլիայի առողջապահական ծառայության նոր հրապարակված տվյալներով՝ 2021 թվականից ի վեր մասնագիտացված կլինիկաներում գիրության բուժում է ստացել ավելի քան 6 հազար երեխա։ Նրանց թվում կան հարյուրավոր չորս տարեկաններ, որոնք գրանցվել են որպես ծայրահեղ ավելաքաշ ունեցող պացիենտներ։ Տվյալները վկայում են, որ մանկական գիրությունը Անգլիայում վերածվում է հանրային առողջապահության լուրջ մարտահրավերի և վաղ միջամտության հրատապ կարիք է ստեղծում։
Անգլիայի ազգային առողջապահական ծառայության՝ առաջին անգամ հրապարակված տվյալները ցույց են տալիս, որ 2021 թվականից ի վեր մասնագիտացված քաշի նվազեցման կենտրոններում բուժօգնություն է ստացել ավելի քան 6 հազար երեխա։ Նրանց թվում կան նաև հարյուրավոր չորս տարեկան երեխաներ, որոնց վիճակը գնահատվել է որպես ծայրահեղ ավելաքաշ կամ գիրություն։ Այս պատկերը վկայում է, որ խնդիրը վաղ մանկությունից է դառնում առողջապահական համակարգի ծանրաբեռնման պատճառ։
Վաղ տարիքում ի հայտ եկող առողջապահական վտանգ
Մանկական գիրությունը սովորաբար դիտվում է ոչ միայն որպես արտաքին տեսքի կամ կենսակերպի հարց, այլև որպես երկարաժամկետ առողջական ռիսկերի աղբյուր։ Վաղ տարիքում ավելորդ քաշը կարող է բարձրացնել սրտանոթային հիվանդությունների, շաքարային նյութափոխանակության խանգարումների և հոգեբանական բարդությունների հավանականությունը հետագա կյանքում։ Այդ պատճառով մասնագետները կարևորում են խնդրի հայտնաբերումն ու միջամտությունը հնարավորինս շուտ։
Հրապարակված տվյալների առանձնահատկությունն այն է, որ խոսքը վերաբերում է արդեն մասնագիտացված ծառայությունների օգնությանը դիմած երեխաներին։ Սա նշանակում է, որ դեպքերը գնահատվել են այնքան լուրջ, որ պահանջել են ուղղորդում հատուկ կենտրոններ, այլ ոչ միայն ընդհանուր բժշկական հսկողություն։ Այդ հանգամանքը ավելի հստակ է դարձնում խնդրի մասշտաբը Անգլիայում։
Հանրային առողջապահության համակարգի առջև կանգնած խնդիրը
NHS England-ի թվերը լայն քննարկում են հարուցել այն մասին, թե ինչ միջոցներ են անհրաժեշտ ընտանիքների, դպրոցների և առողջապահական կառույցների մակարդակով։ Մանկական գիրության աճը սովորաբար կապվում է սննդակարգի, ֆիզիկական անբավարար ակտիվության, սոցիալական անհավասարության և առողջապահական իրազեկման պակասի հետ։ Ուստի խնդրի հաղթահարումը պահանջում է ոչ միայն կլինիկական բուժում, այլև կանխարգելիչ քաղաքականություն։
Թեև հրապարակված նյութում ներկայացված են հենց Անգլիայի տվյալները, թեման ավելի լայն նշանակություն ունի նաև այլ երկրների համար, քանի որ մանկական գիրությունը համաշխարհային հանրային առողջապահական միտումներից մեկն է։ Նման վիճակագրությունը հիշեցնում է, որ վաղ տարիքային խմբերում առողջ սնուցման, շարժական կենսակերպի և կանխարգելիչ բժշկական հսկողության հարցերը շարունակում են մնալ առաջնահերթ։
Ռուսաստանցի ատամնաբույժ Անաստասիա Բելոլիպեցկան հայտնել է, որ լիարժեք ու բազմազան սննդակարգը շաբաթվա ընթացքում պետք է ներառի 30-40 տարբեր սննդատեսակ։ Նրա խոսքով՝ այդպիսի մոտեցումն օգնում է պահպանել աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը, ինչը կարևոր է ամբողջ ստամոքսաղիքային համակարգի առողջության համար։ Բժիշկը նաև խորհուրդ է տվել նախապատվություն տալ սեզոնային մթերքներին՝ որպես աշնան օրինակ հիշատակելով դդումը։ Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ շատերը, շաբաթական ճաշացանկը գրի առնելիս, դժվարությամբ են հասնում այդ բազմազանությանը։
Ուրոլոգ Բրայան Սթայքսների խոսքով՝ 70 տարեկանում տղամարդկանց միայն մի մասի մոտ են պահպանվում էրեկցիայի հետ կապված խնդիրների բացակայությունը։ Men’s Health-ին տված հարցազրույցում նա բացատրել է, որ տարեց հասակում էրեկտիլ խանգարումների գլխավոր պատճառներից մեկը առնանդամի արյունամատակարարման վատթարացումն է։ Բժիշկը խորհուրդ է տալիս առաջնահերթ ուշադրություն դարձնել սրտանոթային առողջությանը նպաստող նույն միջոցներին՝ հավասարակշռված սննդակարգին, կանոնավոր շարժունակությանը և ռիսկի գործոնների վերահսկմանը։ Եթե կենսակերպի փոփոխությունը բավարար չէ, մասնագետը կարող է առաջարկել դեղորայքային կամ այլ բուժում։
Ամերիկյան սրտաբանների գնահատմամբ՝ առողջ սնունդը սրտային հիվանդությունների, շաքարախտի և բարձր ճնշման կանխարգելման ու վերահսկման կարևոր գործիքներից է։ Սակայն առողջ սնվելը շատերի համար մնում է դժվար, քանի որ խնդիրը ոչ միայն գիտելիքի, այլև հասանելիության ու արժեքի մեջ է։ Հոդվածը շեշտում է, որ առողջարար սնունդը պետք է դիտարկել ոչ թե միայն որպես անհատական ընտրություն, այլ՝ առողջապահության մաս։
Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։
ԱՄՆ-ում անցկացվող փորձարարական բուժման շրջանակում երեք հիվանդ ստացել են տեսողության բջիջները վերականգնելու նպատակով մշակված նոր թերապիա։ Life Biosciences ընկերության գիտնականները Ամերիկյան ակնաբուժության ակադեմիայի տարեկան ժողովում հայտնել են, որ բուժումը նախնական տվյալներով անվտանգ է, իսկ երկու մասնակիցների մոտ նկատվել են տեսողության բարելավման վաղ նշաններ։ Հետազոտությունը վերաբերում է գլաուկոմայի որոշ ձևերի, որոնց դեպքում աչքի նյարդաբջիջները վնասվում են ճնշման աճից։ Եթե արդյունքները հաստատվեն, մոտեցումը կարող է նոր ճանապարհ բացել ոչ միայն աչքի, այլև տարիքային այլ հիվանդությունների բուժման համար։
Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։
