Դատարանը արգելափակեց Թրամփի հերթական փորձը սահմանափակելու ծննդյան իրավունքով քաղաքացիությունը
· Աշխարհ
ԱՄՆ դաշնային դատարանը կասեցրել է Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի նոր հրամանների կիրառումը, որոնք ուղղված էին ծննդյան իրավունքով քաղաքացիության սահմանափակմանը։ Որոշումը կայացվել է այն բանից հետո, երբ Սուպրեմ դատարանը նախապես խոչընդոտել էր նախագահի՝ քաղաքացիության կարգը միակողմանիորեն վերաձևակերպելու փորձը։ Դատարանը նշել է, որ գործով պահանջները ներկայացրած անձինք ենթակա են պաշտպանության, իսկ նոր «բացառությունները» գրեթե հաստատ անսահմանադրական են։
Դատարանի նոր արգելքը
ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի դաշնային դատավորը արգելափակել է Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի նոր փորձը՝ սահմանափակելու ծննդյան իրավունքով քաղաքացիությունը։ Ըստ Դեբորա Բորդմանի՝ նախագահի վերջին հրամանները, որոնք վերաբերում են ԱՄՆ-ում ծնված որոշ երեխաների քաղաքացիական կարգավիճակին, «գրեթե հաստատ անսահմանադրական» են։
Դատարանի որոշումը կայացվել է այն ֆոնին, երբ Սուպրեմ դատարանը նախկինում արդեն սահմանափակել էր Թրամփի նախաձեռնությունը՝ միակողմանիորեն փոխելու, թե ով կարող է համարվել ԱՄՆ քաղաքացի։ Դատավորը ընդգծել է, որ իր առջև դրված հարցը ոչ թե նոր սահմանափակումների սահմանադրականությունն է ընդհանուր առմամբ, այլ այն, թե արդյոք հայցվորները կարող են պաշտպանություն ստանալ դրանց կիրառումից։
Ովքեր էին թիրախում նոր հրամաններով
Թրամփի վերջին հրամանները, որոնք ստորագրվել են անցած ամիս, ուղղված էին այն երեխաների դեմ, որոնց ծնողները կապ ունեն օտարերկրյա կառավարությունների հետ, ինչպես նաև այն դեպքերին, երբ մայրերը մեղադրվում են հղիության ընթացքում երկիր մուտք գործելու իրական նպատակը թաքցնելու մեջ։ Դրանք նաև նախատեսում էին քաղաքացիությունից զրկել այն նորածիններին, որոնց ծնողները մեղադրվում են ահաբեկիչ լինելու մեջ, ինչպես նաև ԱՄՆ տարածքներում ծնված երեխաներին։
Դրանից հետո մի շարք դատական հայցեր են ներկայացվել, այդ թվում՝ հավաքական հայց՝ այն նորածինների անունից, որոնց քաղաքացիությունը կարող էր կասեցվել Թրամփի 2025 թվականի սկզբնական հրամանով։ Փաստաբանները պահանջել են արգելել վերջին փոփոխությունները ևս՝ պնդելով, որ նոր չափանիշները կարող են զրկել իրենց պաշտպանյալներին քաղաքացիությունից։
Սահմանադրական վեճի շարունակությունը
Բորդմանը նշել է, որ Սուպրեմ դատարանը արդեն հստակեցրել է կենտրոնական հարցը՝ դատավարության շրջանակում ընդգրկված երեխաները «քաղաքացի են ծննդյան պահին»։ Նրա խոսքով՝ այդ որոշումը «երկրի օրենքն է», և նախագահի պարտավորությունն է հետևել դրան։
Թրամփի կողմը փորձել է հիմնավորել, թե դատական որոշմամբ բաց են թողնվել ծննդյան իրավունքով քաղաքացիության որոշ բացառություններ, սակայն դատավորը այդ մեկնաբանությունը որակել է որպես «խեղաթյուրված» ընթերցում։ Միջազգային իրավական և քաղաքական շրջանակներում գործը դիտարկվում է որպես ԱՄՆ-ում ներգաղթի, սահմանադրական իրավունքի և գործադիր իշխանության լիազորությունների շուրջ նոր լուրջ հակամարտություն։
Աղբյուր՝ The Independent