Ջարեդ Քուշները հանդիպել է ՀԱՄԱՍ-ի ղեկավարի հետ՝ Գազայի խաղաղության պլանը վերակենդանացնելու փորձով
· Աշխարհ
Ամերիկացի բանակցող Ջարեդ Քուշները Եգիպտոսում հանդիպել է ՀԱՄԱՍ-ի ղեկավար Խալիլ ալ-Հայիի հետ՝ Գազայի հրադադարի շուրջ կանգ առած գործընթացը առաջ տանելու համար։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ Վաշինգտոնի աջակցությունը վայելող 15 կետից բաղկացած ճանապարհային քարտեզը շարունակում է խրվել ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափման և Իսրայելի ուժերի դուրսբերման հարցերում։ Քուշները երկուշաբթի նախատեսում է բանակցել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հետ։ Տարածաշրջանում աճում է մտահոգությունը, որ գործընթացի ձգձգումը կարող է ավելի խորացնել Գազայի հումանիտար ճգնաժամը։
Ամերիկացի բանակցող Ջարեդ Քուշները կիրակի օրը Եգիպտոսում հանդիպել է ՀԱՄԱՍ-ի ղեկավար Խալիլ ալ-Հայիի հետ՝ փորձելով վերակենդանացնել Գազայի հրադադարի շուրջ կանգ առած գործընթացը։ Հանդիպումը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Վաշինգտոնի աջակցությունը վայելող 15 կետից բաղկացած ճանապարհային քարտեզը շարունակում է մնալ վիճահարույց՝ հատկապես ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափման և Իսրայելի զորքերի դուրսբերման հարցերի շուրջ։
Բանակցությունների նոր փուլը
Քուշները հանդիպմանն է մասնակցել եռակողմ պատվիրակության կազմում՝ Մերձավոր Արևելքում միջնորդական գործընթացներին ներգրավված պաշտոնյաների հետ միասին։ Հանդիպման մասին հայտնել են տարածաշրջանային և ՀԱՄԱՍ-ի պաշտոնյաները՝ անանունության պայմանով, քանի որ իրավասու չէին հրապարակային մեկնաբանություն տալ։
Ավելի վաղ, անցյալ տարի, Քուշների և ԱՄՆ-ի մեկ այլ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի հանդիպումը ՀԱՄԱՍ-ի ներկայացուցիչների հետ Եգիպտոսում նպաստել էր նախնական հրադադարի ձեռքբերմանը։ Սակայն այդ համաձայնությունը հետագայում կանգ է առել՝ առանցքային դրույթի՝ ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափման շուրջ տարաձայնությունների պատճառով։
Ինչի շուրջ է սրված հակասությունը
Առաջարկվող ծրագիրը նախատեսում է, որ ՀԱՄԱՍ-ը զինաթափվի Գազայում, իսկ Իսրայելը իր ուժերը հետ քաշի պատերազմի հետևանքով ավերված տարածքից։ Քննարկման մեջ ներգրավված կողմերի համար այդ կետերը մնում են ամենաբարդը, քանի որ յուրաքանչյուրն իր հերթին կապում է համաձայնության հաջողությունը անվտանգության և վերահսկողության հարցերի հետ։
Գազայում, որտեղ ապրում է մոտ երկու միլիոն մարդ, հրադադարի պահպանումն ուղղակիորեն կապված է ոչ միայն ռազմական իրավիճակի, այլև բնակչության կենսապայմանների և վերականգնման հեռանկարի հետ։ Տարածքի մեծ մասը, ավելի քան տասը ամիս անց էլ, շարունակում է գտնվել իսրայելական ուժերի վերահսկողության ներքո, ինչը բարդացնում է ինչպես հումանիտար օգնության, այնպես էլ վերակառուցման գործընթացը։
Նեթանյահուի դիրքորոշումն ու տարածաշրջանային արձագանքը
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն անցած շաբաթ հրապարակայնորեն մերժել էր 15 կետից բաղկացած ծրագիրը՝ անսովոր բացահայտ հակադրություն ցուցադրելով Թրամփի վարչակազմին, որը Իսրայելի գլխավոր դաշնակիցն է։ Երկուշաբթի Քուշները, Թոնի Բլերը և ԱՄՆ-ի կողմից ստեղծված Խաղաղության խորհրդի տնօրեն Նիկոլայ Մլադենովը նախատեսում են հանդիպել Նեթանյահուի հետ։
Նախապատրաստվող բանակցություններից առաջ տարածաշրջանի մի շարք պետություններ իրենց հայտարարություններով փորձել են ազդել գործընթացի վրա։ Դրանց արձագանքելով՝ Նեթանյահուի «Լիկուդ» կուսակցությունը հայտարարել է, թե արաբական երկրները ցանկանում են նրան հեռացնել իշխանությունից՝ հօգուտ կենտրոնամետ և կենտրոնաձախ ուժերի, սակայն դա «չի լինի»։ Մերձավոր Արևելքի դիվանագիտական օրացույցը նաև համընկնում է 2023 թ. հոկտեմբերի 7-ի ՀԱՄԱՍ-ի հարձակման տարելիցին, որը պատերազմը սկսեց և մինչ օրս ծանր ազդեցություն ունի ողջ տարածաշրջանի վրա։
Աղբյուր՝ The Independent