Մահացել է ճապոնացի ժամանակակից արվեստի նշանավոր վարպետ Յայոյ Կուսաման
· Մշակույթ
Մահացել է Ճապոնիայի ամենանշանավոր ժամանակակից արվեստագետներից մեկը՝ Յայոյ Կուսաման։ Նրա ընկերությունը հայտնել է, որ նա կյանքից հեռացել է օգոստոսի 14-ին, սակայն մահվան պատճառը չի նշվել։ Կուսամայի ստեղծագործությունները՝ կետային նախշերով, կրկնվող ձևերով ու վառ ինստալյացիաներով, ցուցադրվել են աշխարհի խոշոր թանգարաններում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի Մոդեռն արվեստի թանգարանում։
Ավարտվեց մի ամբողջ դարաշրջան
Մահացել է ճապոնացի ժամանակակից արվեստի ամենահայտնի դեմքերից մեկը՝ Յայոյ Կուսաման։ Նրա ընկերությունը հինգշաբթի օրը հայտնել է, որ արվեստագետը կյանքից հեռացել է օգոստոսի 14-ին, սակայն մահվան պատճառը չի հրապարակվել։ Կուսաման 97 տարեկան էր։
Նրա անունը տասնամյակներ շարունակ կապվել է ոչ միայն ճապոնական, այլև համաշխարհային արդի արվեստի ամենաճանաչելի լեզուներից մեկի հետ։ Կետերը, կրկնվող պատկերներն ու խտացող ձևերը դարձան նրա ստեղծագործական նշանաբանը՝ ներթափանցելով նկարներ, քանդակներ և թանգարանային ինստալյացիաներ։
Կետերից կազմված արվեստական աշխարհը
Կուսամայի գործերը հիշվում են իրենց առանձնահատուկ պատկերային համակարգով՝ ցանցանման նախշերով, պտտվող գծերով, որդանման ձևերով և, ամենից առաջ, կետերով։ Այդ մոտիվները նրա կտավներում ու ինստալյացիաներում վերածվում էին պայծառ, երբեմն հոգեցունց տեսարանների, որոնք միաժամանակ խաղային էին և խիստ կարգավորված։
Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են աշխարհի առաջատար մշակութային հաստատություններում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում և Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում։ Այդ ներկայությունը Կուսամային հաստատել է որպես այնպիսի արվեստագետի, որի ստեղծագործությունը տեղական սահմաններից վաղուց դուրս էր եկել և դարձել համաշխարհային մշակութային ժառանգության մաս։
Նյու Յորքից մինչև վերադարձ Ճապոնիա
Կուսաման 27 տարեկանում թողել էր Ճապոնիան և մեկնել Նյու Յորք՝ դժգոհ լինելով հասարակական սահմանափակումներից, որոնք, ըստ նրա, խեղդում էին ստեղծագործական ազատությունը։ Այնտեղ նա արագ ճանաչում ձեռք բերեց՝ հիմնվելով մանկությունից իրեն ուղեկցող տեսողական տեսիլքների վրա, որոնց մեջ կային լույսեր, կետեր և ծաղիկներ։
Նա զբաղվել է նաև գրականությամբ, մասնակցել է հակապատերազմյան նախաձեռնությունների 1960-ականներին և, ըստ գնահատականների, ազդեցություն է թողել այնպիսի արվեստագետների վրա, ինչպիսիք են Էնդի Ուորհոլը։ Կուսաման բացահայտ խոսում էր իր հոգեկան առողջության խնդիրների մասին՝ նշելով, որ Նյու Յորքը խորացրել է իր ներքին տագնապները։
1970-ականների վերջից, Ճապոնիա վերադառնալուց հետո, նա կամավոր տեղափոխվել էր հոգեբուժական հիվանդանոց և երկար տարիներ ապրել այնտեղ՝ ամեն օր մոտակա ստուդիա գնալով աշխատանքի։ 2017 թվականին նա ասել էր, որ հալյուցինացիաները շարունակվում են նաև այժմ, իսկ կետերը իր շուրջը հայտնվում են ամենուր՝ հագուստի, հատակի, առարկաների և առաստաղի վրա, ու ինքը դրանք վերածում է նկարչության։
Աղբյուր՝ The Independent