Իրանն ահազանգում է Հորմուզի նեղուցում նավագնացության վտանգի մասին՝ ԱՄՆ հարվածների ֆոնին
· Աշխարհ
Իրանը հայտնել է, որ Հորմուզի նեղուցում կանգնեցրել է չորս նավ և զգուշացրել է, թե Պարսից ծոցից նավթի արտահանումը կարող է խաթարվել։ Դա տեղի է ունենում այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն վերսկսել է հարվածները Իրանի տարբեր թիրախների ուղղությամբ, այդ թվում՝ Հորմուզին հարակից և Օմանի ծոցի ափամերձ ենթակառուցվածքների դեմ։ Միջազգային ծովային ուղիների անվտանգությունն այս ֆոնին շարունակում է մնալ լարվածության առանցքում։
Իրանը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցում կանգնեցրել է չորս նավ և նախազգուշացրել, թե Պարսից ծոցից նավթի արտահանումը կարող է խաթարվել, եթե ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությունները շարունակվեն։ Թեհրանի հայտարարությունը հնչում է այն պահին, երբ տարածաշրջանում սրվում են հարվածներն ու ծովային երթևեկության շուրջ մտահոգությունները։
Հարվածներ Իրանի ափամերձ ենթակառուցվածքներին
ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը տարածել է պատկերներ, որոնցում, ըստ նրա, երևում է Իրանի Չաբահարի նավահանգստում դիտարկման աշտարակի փլուզումը Օմանի ծոցի ափին։ Իրանական պետական լրատվամիջոցները հաստատել են նավահանգստի վրա երրորդ հարվածը, սակայն անմիջապես չեն մեկնաբանել աշտարակի վնասման մասին տեղեկությունը։
Թեհրանը ներկայացնում է այդ կառույցը որպես առևտրային նավերի շարժը վերահսկող համակարգի մաս, մինչդեռ Իրանի հեղափոխական պահապանների ուժերը նույնպես դեր ունեն երկրի տարբեր նավահանգիստներում և ծովային օբյեկտներում։ Չաբահարն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ հանդիսանում է Աֆղանստանի համար կարևոր տարանցիկ ուղղություններից մեկը։
Ծովային երթևեկության նոր միջադեպեր
Միաժամանակ, Reuters-ը հայտնել է, որ անհայտ զինված անձինք Հարավային Եմենի ափերի մոտ՝ Ադենի ծոցում, բարձրացել են քիմիական բեռնատար նավի վրա և վերահսկողության տակ են վերցրել այն։ Բրիտանական ծովային առևտրի օպերացիոն կենտրոնը նշել է, որ նավը տեղափոխվել է առանց հաստատված դրոշի և բռնազավթվել է Ալ Մուկալլայից մոտ 65 ծովային մղոն հարավ։
Նման միջադեպերը վկայում են, որ Մերձավոր Արևելքի ջրային ուղիները դարձել են բազմակողմանի ճնշման գոտի, որտեղ ռազմական գործողությունները, առևտրային նավարկությունն ու էներգակիրների տեղափոխումը սերտորեն փոխկապակցված են։ Հորմուզի նեղուցը և Ադենի ծոցը համարվում են համաշխարհային էներգետիկ ու առևտրային հոսքերի առանցքային հատվածներ։
Էներգետիկ շուկաների համար նոր սպառնալիք
Իրանի հեղափոխական պահապանները պետական հեռուստատեսության միջոցով զգուշացրել են, որ «ագրեսիան» շարունակվելու դեպքում տարածաշրջանից հնարավոր չի լինի արտահանել ոչ քիմիական պարարտանյութ, ոչ էլ «նավթի ու գազի մեկ կաթիլ»։ ԱՄՆ-ն ավելի վաղ հայտարարել էր, որ կիրառում է ծովային շրջափակում Իրանի շուրջ, իսկ Թեհրանը պատասխանել էր Հորմուզի նեղուցում ծովային երթևեկության նկատմամբ ուղղված նոր գործողությունների մասին հայտարարություններով։
Համաշխարհային շուկաների համար այս զարգացումները հատկապես զգայուն են, քանի որ Պարսից ծոցով անցնում է նավթի և գազի զգալի մասը։ Հայաստանի համար էլ նման լարվածությունը նշանակություն ունի անուղղակիորեն՝ էներգակիրների միջազգային գների և տարածաշրջանային տրանսպորտային ուղիների կայունության տեսանկյունից։
Աղբյուր՝ The Independent