Թեհրանը պատրաստ է վերադառնալ բանակցություններին՝ եթե Վաշինգտոնը կատարի իր պարտավորությունները
· Աշխարհ
Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանն ասել է, որ Թեհրանը պատրաստ է փոխադարձ քայլերի, եթե ԱՄՆ-ը վերադառնա հունիսին համաձայնեցված հրադադարի պայմաններին։ Նրա հայտարարությունը հնչել է Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի ընթացքում՝ Ղրղզստանում, այն պահին, երբ Վաշինգտոնը շարունակում է ճնշման քաղաքականությունը և նոր հարվածներ է հասցրել իրանական թիրախներին։ Թեհրանը պնդում է, որ բանակցությունների վերսկսումը հնարավոր է միայն նախկին պայմանների պահպանումով։
Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հայտարարել է, որ Թեհրանը պատրաստ է «փոխադարձ քայլերի», եթե ԱՄՆ-ը վերադառնա հունիսին համաձայնեցված հրադադարի պայմաններին։ Նրա խոսքերը հնչել են Ղրղզստանի մայրաքաղաք Բիշքեկում կայացած Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի շրջանակում, որտեղ հավաքվել էին Եվրասիայի առաջնորդները։
Բանակցությունների վերսկսման նախապայմանը
Փեզեշքիանի խոսքով՝ Իրանը անմիջապես կարձագանքի, եթե Վաշինգտոնը կատարի փոխըմբռնման հուշագրով ստանձնած պարտավորությունները։ Նույն ուղղությամբ է արտահայտվել նաև Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին, որն ընդգծել է, որ իրավիճակի կարգավորումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ ԱՄՆ-ը վերադառնա իր պարտավորություններին և պահպանի համաձայնեցված պայմանները։
Հունիսին ձևավորված հուշագիրը նախատեսում էր ռազմական գործողությունների անհապաղ դադարեցում և 60-օրյա ժամկետ՝ վերջնական համաձայնության շուրջ բանակցելու համար։ Այդ ընթացքում ԱՄՆ-ը պարտավորվում էր դադարեցնել ծովային շրջափակումը, զերծ մնալ նոր պատժամիջոցներից և աշխատել տնտեսական վերականգնման փաթեթի վրա, մինչդեռ Իրանը պետք է ապահովեր, որ Օրմուզի նեղուցը մաքրվի ականներից և անցանելի լինի առևտրական նավերի համար։
Խզված պայմանավորվածություն և նոր ճնշում
Սակայն հուշագիրը չկայացավ։ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը միմյանց մեղադրեցին պայմանների խախտման մեջ և չհամաձայնեցին հաշտեցման հաջորդ քայլերի շուրջ։ Հունիսին մարտերը վերսկսվեցին, իսկ Իրանը հայտարարեց, որ Օրմուզի նեղուցը կրկին փակված է ծովային երթևեկության համար։
Միաժամանակ Կատարն, որը նախկինում միջնորդի դեր էր կատարել ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև, հայտնել է, որ աջակցում է խաղաղ բանակցությունները վերակենդանացնելու փորձերին։ ԱՄՆ վարչակազմը, իր հերթին, ընտրել է տնտեսական ճնշման ուղին՝ նպատակ ունենալով ստիպել Իրանին զիջումների գնալ։ ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը Fox Business-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Վաշինգտոնի նպատակը Իրանի տնտեսությունը խեղդող ճնշման տակ պահելն է, որպեսզի Թեհրանը ցանկանա գործարք կնքել։
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև լարվածությունը շարունակում է պահպանվել՝ մի կողմից՝ հնարավոր բանակցությունների մասին ազդակներով, մյուս կողմից՝ ռազմական և տնտեսական ճնշման կոշտ քայլերով։ Այդ հակասական ազդանշանները պահպանում են անորոշությունը ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև համաշխարհային էներգետիկ և առևտրային ուղիների համար, որոնցից մեկը Օրմուզի նեղուցն է։
Աղբյուր՝ Time Magazine