Միջերկրական ծովում ինվազիվ տեսակները արագ տարածվում են՝ հասնելով դեպի հյուսիս
· Աշխարհ
Միջերկրական ծովում գիտնականները գրանցել են մոտ հազար ներխուժող տեսակ, որոնց տարածումը արագացել է ջրերի տաքացման պատճառով։ Հետազոտողների խոսքով՝ կլիմայի փոփոխությունը ծովը դարձնում է ավելի հյուրընկալ օտար տեսակների համար, մինչդեռ տեղական ձկնաշխարհը թուլանում է։ Փոփոխությունները սպառնում են նաև ափամերձ համայնքների ավանդական կենսակերպին ու ձկնորսությանը։
Միջերկրական ծովում ներխուժող տեսակների աճը դարձել է այն փոփոխություններից մեկը, որ գիտնականները կապում են կլիմայի տաքացման հետ։ Մոտ հազար օտար տեսակներ են արդեն հայտնաբերվել այս փակ ավազանում, և դրանց տարածումը վերջին տարիներին արագացել է՝ վնաս հասցնելով տեղական ձկնաշխարհին ու ափամերձ տնտեսություններին։
Տաքացող ծովը փոխում է կենսաբազմազանության հավասարակշռությունը
Մասնագետների խոսքով՝ Միջերկրականը համարվում է կլիմայական փոփոխությունների «թեժ կետ», քանի որ մինչև դարի վերջը ջրերի ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ 2-ից 6 աստիճան Ցելսիուսով։ Այդ պայմաններում ավելի հաճախակի և ավելի ուժգին ջերմային ալիքներ են սպասվում, ինչը ստեղծում է առավել հարմար միջավայր ներխուժող տեսակների համար։
Ավելի տաք ջրերը հատկապես նպաստում են այնպիսի գիշատիչների տարածմանը, ինչպիսին է խայտաբղետ փքված ձուկը, որը գիտնականները բնութագրում են որպես ամենավտանգավոր ներխուժող տեսակներից մեկը։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ սա ոչ միայն փոխում է ծովային սննդային շղթան, այլև վտանգում է տեղական տեսակների գոյատևումը։
Սուեզի ջրանցքից մինչև Ֆրանսիայի ու Իսպանիայի ափեր
Նոր տեսակների զգալի մասը Միջերկրական է ներթափանցել Սուեզի ջրանցքով, իսկ հիմա դրանց տարածման ուղղությունը տեղափոխվում է դեպի արևմուտք և հյուսիս։ Գիտնականները նշում են, որ Ֆրանսիայի և Իսպանիայի ափամերձ ջրերն արդեն կարող են հաջորդը լինել այդ կենսաբանական ներխուժման ճանապարհին։
Իտալիայի ազգային հետազոտական խորհրդի ծովային կենսաբանական ռեսուրսների և կենսատեխնոլոգիայի ինստիտուտի ծովային կենսաբան Էռնեստո Ածուրոն ընդգծել է, որ «մեր պապերի և նախնիների Միջերկրականը, ինչպես նաև հին հունական աշխարհի ծովը, այլևս կորած է»։ Նրա խոսքով՝ փոփոխությունների զգալի մասը անդառնալի է։
Ինչ կարող են անել կառավարությունները և ձկնորսները
Միավորված ազգերի պարենային և գյուղատնտեսական կազմակերպության՝ Միջերկրականի ընդհանուր ձկնորսության հանձնաժողովը հիշեցնում է, որ նման տեսակները տարածաշրջանում կան արդեն տասնամյակներ, սակայն դրանց տարածումը կտրուկ արագացել է 2000-ականների սկզբից՝ ջրերի տաքացման հետ համընթաց։ Գիտնականների մի մասը առաջարկում է ամրացնել կենսապաշտպան միջոցները նավահանգիստներում, ինչպես նաև նավերի կորպուսները մշակել հատուկ ներկերով, որպեսզի օտար օրգանիզմները չկպչեն դրանց։
Որոշ երկրներում փոխվում են նաև ձկնորսական քաղաքականությունները՝ նպատակ ունենալով պահպանել և վերականգնել տեղական տեսակները։ Մասնագետները նշում են, որ առաջիկա տարիներին գլխավոր խնդիրը լինելու է ոչ միայն վնասի սահմանափակումը, այլև ծովային միջավայրի վերականգնման նոր մեխանիզմների որոնումը։
Աղբյուր՝ The Independent