Մեծ Բրիտանիայում անցկացված հարցումը ցույց է տվել, որ հարցվածների շուրջ 15 տոկոսը առողջական խորհրդի համար դիմել է արհեստական բանականությամբ աշխատող զրուցակիցների՝ ընտանեկան բժշկին դիմելու փոխարեն։ Ավելի քան 2 հազար մասնակցի ընդգրկած ուսումնասիրության համաձայն՝ այդ ընտրության պատճառներից մեկը եղել են Ազգային առողջապահական ծառայության երկար սպասման հերթերը։ Բժիշկները այս միտումը գնահատել են մտահոգիչ՝ նշելով, որ ոչ ստուգված կամ սխալ խորհուրդը կարող է վտանգել հիվանդների առողջությունը։ Թեման կարևոր է նաև ավելի լայն իմաստով, քանի որ առողջապահությունում արհեստական բանականության դերակատարությունն արագորեն աճում է ամբողջ աշխարհում։
Մեծ Բրիտանիայում անցկացված նոր հարցումը ցույց է տվել, որ առողջական հարցերով արհեստական բանականության զրուցակիցներին դիմելը դարձել է տեսանելի վարքագիծ։ Ավելի քան 2 հազար մարդու մասնակցությամբ ուսումնասիրության համաձայն՝ յուրաքանչյուր յոթերորդ հարցվածը նախընտրել է խորհրդատվություն ստանալ թվային գործիքից, այլ ոչ թե դիմել ընտանեկան բժշկին։ Հետազոտության տվյալներով՝ այդ ընտրության համար նշանակալի գործոն են եղել նաև Ազգային առողջապահական ծառայության երկար սպասման հերթերը։
Սպասման հերթերը և թվային այլընտրանքը
Հարցվածների այն խմբում, որը դիմել է արհեստական բանականության զրուցակիցներին, մոտ մեկ քառորդը նշել է, որ այդպես է վարվել բժշկական ընդունելության դժվար հասանելիության պատճառով։ Սա վկայում է, որ թվային հարթակները որոշ մարդկանց համար դառնում են ոչ միայն լրացուցիչ տեղեկանքի աղբյուր, այլև առողջապահական համակարգի գերծանրաբեռնվածության պայմաններում փոխարինող ուղի։ Միաժամանակ մասնագետները հիշեցնում են, որ նման գործիքները չեն կարող ամբողջապես գնահատել ախտանշանների համատեքստը, հիվանդի պատմությունը կամ անհետաձգելի միջամտության անհրաժեշտությունը։
Բժիշկների զգուշացումները
Բժիշկները հարցման արդյունքները գնահատել են որպես լուրջ մտահոգության առարկա։ Նրանց կարծիքով՝ արհեստական բանականության համակարգերը կարող են տրամադրել ընդհանուր տեղեկություն, սակայն առողջական բողոքների դեպքում սխալ, թերի կամ անհամապատասխան խորհուրդը կարող է հանգեցնել ուշացած ախտորոշման և բուժման։ Առանձնապես վտանգավոր է, երբ հիվանդը թվային պատասխանը ընկալի որպես մասնագիտական եզրակացություն և հետաձգի բժշկին դիմելը։
Առողջապահության ոլորտում արհեստական բանականության կիրառումը վերջին տարիներին արագորեն ընդլայնվում է՝ սկսած վարչական գործառույթներից մինչև պատկերային տվյալների վերլուծություն։ Սակայն այս դեպքը նորից ընդգծում է այն սահմանը, որը բաժանում է տեղեկատվական գործիքը և կլինիկական որոշումը։ Հայաստանի և այլ երկրների համար ևս սա կարևոր քննարկում է՝ ինչպես համատեղել նոր տեխնոլոգիաների մատչելիությունն ու առողջապահական անվտանգության պահանջները, որպեսզի հիվանդները չմնան արագ, բայց անվստահելի խորհուրդների հույսին։
Ռուսաստանցի ատամնաբույժ Անաստասիա Բելոլիպեցկան հայտնել է, որ լիարժեք ու բազմազան սննդակարգը շաբաթվա ընթացքում պետք է ներառի 30-40 տարբեր սննդատեսակ։ Նրա խոսքով՝ այդպիսի մոտեցումն օգնում է պահպանել աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը, ինչը կարևոր է ամբողջ ստամոքսաղիքային համակարգի առողջության համար։ Բժիշկը նաև խորհուրդ է տվել նախապատվություն տալ սեզոնային մթերքներին՝ որպես աշնան օրինակ հիշատակելով դդումը։ Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ շատերը, շաբաթական ճաշացանկը գրի առնելիս, դժվարությամբ են հասնում այդ բազմազանությանը։
Ուրոլոգ Բրայան Սթայքսների խոսքով՝ 70 տարեկանում տղամարդկանց միայն մի մասի մոտ են պահպանվում էրեկցիայի հետ կապված խնդիրների բացակայությունը։ Men’s Health-ին տված հարցազրույցում նա բացատրել է, որ տարեց հասակում էրեկտիլ խանգարումների գլխավոր պատճառներից մեկը առնանդամի արյունամատակարարման վատթարացումն է։ Բժիշկը խորհուրդ է տալիս առաջնահերթ ուշադրություն դարձնել սրտանոթային առողջությանը նպաստող նույն միջոցներին՝ հավասարակշռված սննդակարգին, կանոնավոր շարժունակությանը և ռիսկի գործոնների վերահսկմանը։ Եթե կենսակերպի փոփոխությունը բավարար չէ, մասնագետը կարող է առաջարկել դեղորայքային կամ այլ բուժում։
Ամերիկյան սրտաբանների գնահատմամբ՝ առողջ սնունդը սրտային հիվանդությունների, շաքարախտի և բարձր ճնշման կանխարգելման ու վերահսկման կարևոր գործիքներից է։ Սակայն առողջ սնվելը շատերի համար մնում է դժվար, քանի որ խնդիրը ոչ միայն գիտելիքի, այլև հասանելիության ու արժեքի մեջ է։ Հոդվածը շեշտում է, որ առողջարար սնունդը պետք է դիտարկել ոչ թե միայն որպես անհատական ընտրություն, այլ՝ առողջապահության մաս։
Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։
ԱՄՆ-ում անցկացվող փորձարարական բուժման շրջանակում երեք հիվանդ ստացել են տեսողության բջիջները վերականգնելու նպատակով մշակված նոր թերապիա։ Life Biosciences ընկերության գիտնականները Ամերիկյան ակնաբուժության ակադեմիայի տարեկան ժողովում հայտնել են, որ բուժումը նախնական տվյալներով անվտանգ է, իսկ երկու մասնակիցների մոտ նկատվել են տեսողության բարելավման վաղ նշաններ։ Հետազոտությունը վերաբերում է գլաուկոմայի որոշ ձևերի, որոնց դեպքում աչքի նյարդաբջիջները վնասվում են ճնշման աճից։ Եթե արդյունքները հաստատվեն, մոտեցումը կարող է նոր ճանապարհ բացել ոչ միայն աչքի, այլև տարիքային այլ հիվանդությունների բուժման համար։
Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։
