Ինչպես նվազեցնել դպրոցական ճաշարանի սննդի վատնումը
Ամերիկացի ընտանիքների համար դպրոցական ճաշատուփը դարձել է սննդի վատնման ամենատեսանելի աղբյուրներից մեկը։ Մասնագետները հիշեցնում են, որ երեխաների ուտելու սովորություններին հետևելը և դրանց համապատասխան փաթեթավորումը կարող են զգալիորեն նվազեցնել դեն նետվող սնունդը։ Նոր ուսումնական տարվա սկզբին, երբ ծնողները դեռ պարզում են՝ ինչ և որքան է ուտում երեխան, այդ մոտեցումը հատկապես արդյունավետ է։ Խոսքը ոչ միայն խնայողության, այլև ամենօրյա սովորությունների մասին է, որոնք ձևավորում են պատասխանատու սպառում։
Ամերիկյան դպրոցական ճաշարաններում ու լանչբոքսերում թափոն դարձող սննդի ծավալը տարիների ընթացքում դարձել է լուրջ խնդիր։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ դպրոցական տարիքի յուրաքանչյուր երեխա մեկ տարվա ընթացքում կարող է դեն նետել շուրջ 39 ֆունտ սնունդ, իսկ երկրի մասշտաբով այդ թիվը հասնում է հարյուր հազարավոր տոննաների։
Սկսել այն բանից, ինչ իսկապես վերադառնում է տուն
Փաթեթավորման սովորությունը փոխելուց առաջ մասնագետները խորհուրդ են տալիս մի քանի շաբաթ հետևել, թե ինչ է մնում ճաշատուփում օրվա վերջում։ Եթե որոշ մթերքներ պարբերաբար անուտ են մնում, ապա արժե դրանք փոխարինել այնպիսի սննդով, որը երեխան իրականում նախընտրում է։ Այս մոտեցումը օգնում է կազմել ճաշը ոչ թե տեսական հավասարակշռությամբ, այլ իրական փորձով։
Finch հարթակի հիմնադիր և ղեկավար Լիզզի Հորվիցի խոսքով՝ եթե ծնողը շաբաթ առ շաբաթ նայի, թե ինչ է երեխան ուտում ու ինչ է հետ բերում, ապա մի քանի շաբաթ անց վատնման մեծ մասն արդեն կարելի է կրճատել։ Նոր ուսումնական տարվա սկզբին այդ դիտարկումը հատկապես կարևոր է, քանի որ հենց այդ շրջանում է պարզվում՝ որքան սնունդ է պետք դնել տուփի մեջ։
Երեխայի հետ խոսել սննդի մասին
Մասնագետները նշում են, որ միայն վերադարձած ուտելիքին հետևելը բավարար չէ։ Պետք է նաև երեխայից պարզել՝ ինչու է որոշ սնունդ անուտ մնացել, ինչը չի գոհացրել նրան, և ինչ փոփոխություն կարող է օգնել հաջորդ անգամ։ Այդ զրույցը կարող է բացահայտել ոչ միայն նախասիրությունները, այլև դպրոցական օրվա ռեժիմը, հանգստի կարճությունը կամ չափից մեծ չափաբաժինը։
Կարևոր է, որ այս գործընթացը չդառնա մեղադրանք կամ ճնշում։ Նպատակը երեխային ոչ թե վատ զգացնելն է, այլ նրան հասկացնելը, որ սնունդը ռեսուրս է, որի նկատմամբ պետք է ուշադիր վերաբերվել։ Այդ կերպ ընտանեկան սովորությունները դառնում են կրթական մաս, ոչ թե միայն կենցաղային լուծում։
Թափոնից սովորություն դեպի պատասխանատու վարք
Լորեն Քլիքի ղեկավարած Let’s Go Compost նախաձեռնությունը, որն աշխատում է ավելի քան 600 դպրոցներում, գրադարաններում և համայնքային կենտրոններում, շեշտում է հենց այդ մտածողության փոփոխությունը։ Նրա խոսքով՝ սննդի վատնումը չի լուծվում մեկ պարզ ապրանքով կամ արագ պատվերով գնված լուծումով, այլ ձևավորվում է ամենօրյա փոքր քայլերով։
Մասնագետները նաև առաջարկում են երեխաներին ներգրավել կոմպոստավորման ու վերամշակման մասին պարզ ծրագրերի մեջ, որպեսզի նրանք տեսնեն՝ որտեղ է ավարտվում իրենց աղբը և ինչու են կարևոր փոքր փոփոխությունները։ Այս մոտեցումը կարող է օգնել ոչ միայն դպրոցական ճաշատուփի պարունակությունը ճիշտ ընտրել, այլև ձևավորել սպառման ավելի պատասխանատու մշակույթ։
Աղբյուր՝ Time Magazine