Երկարատև երաշտը Դանուբում բացել է Երկրորդ համաշխարհայինից մնացած նավաբեկություններ
· Աշխարհ
Եվրոպայում շարունակվող ուժեղ շոգն ու երաշտը Դանուբ գետի ջրի մակարդակը հասցրել են աննախադեպ ցածր ցուցանիշների՝ բացահայտելով տարիներով թաքնված նավաբեկություններ։ Սերբիայի Պրահովո քաղաքում ջրի հատակին երևացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանական ռազմանավերից մեկը, մինչդեռ Հունգարիայում և Խորվաթիայում ևս ի հայտ են եկել այլ նավերի մնացորդներ։ Ջրի անկումը խաթարում է նավարկությունը, զբոսաշրջությունը և էներգետիկ համակարգերի աշխատանքը։
Դանուբի նահանջած ջրերը բացել են պատերազմի հետքերը
Եվրոպայում երկարաձգված շոգն ու երաշտը Դանուբ գետում ստեղծել են աննախադեպ իրավիճակ։ Ջրի մակարդակի կտրուկ անկման հետևանքով Սերբիայի Պրահովո քաղաքի մոտ ջրի երես է դուրս եկել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանական ռազմանավերից մեկը, որը տասնամյակներ շարունակ մնացել էր գետի հատակին։
Դանուբը հոսում է տասը երկրով՝ հարավարևմտյան Գերմանիայից մինչև Սև ծով, և այժմ նրա բազմաթիվ հատվածներում երևում են քարեր, ավազային նստվածքներ ու նավաբեկություններ, որոնք սովորաբար թաքնված են ջրի տակ։ Տարածաշրջանի բնակիչների համար այդ տեսարանը միաժամանակ պատմական հիշեցում է և կլիմայական ճնշման նոր նշան։
Ստորջրյա նավատորմ, որին կրկին տեսանելի է դարձնում երաշտը
Եվրոպական ներդրումային բանկի գնահատմամբ՝ Դանուբի հատակին մոտ 200 նավ կա, այդ թվում՝ խորտակված բեռնատար նավեր, քարշակներ և բարձակներ։ Գետում հայտնված նավաբեկություններից մեկը Հունգարիայի «Ֆուլթոն» բեռնատար նավն է, որը խորտակվել է 1937 թվականին և կրկին երևացել է Խորվաթիայի Օպատովաց բնակավայրի մոտ։
Այս նավաբեկությունները հիշեցնում են ոչ միայն պատերազմի և գետային փոխադրումների պատմությունը, այլ նաև ջրային ուղիների խոցելիությունը։ Ջրի մակարդակի նման անկումը կարող է բացահայտել մոռացված վտանգներ և նույնքան արագ էլ բարդացնել նավարկության անվտանգությունը։
Ջրի անկումը հարվածում է տնտեսությանը և էներգետիկային
Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում ջրային իշխանությունները չորեքշաբթի առավոտյան Դանուբի մակարդակը չափել են 23 սանտիմետր, ինչը զգալիորեն ցածր է 2018 թվականին գրանցված 33 սանտիմետր նախորդ նվազագույն ցուցանիշից։ Արդյունքում զբոսաշրջային նավերը, որոնք սովորաբար ուղևորներին իջեցնում են քաղաքի կենտրոնում, ստիպված են կանգնել ավելի վերևում, իսկ բեռնափոխադրումները գրեթե ամբողջությամբ դադարել են։
Ցածր ջրերը խնդիրներ են ստեղծում նաև էներգետիկ համակարգերի համար։ Հունգարիայի Պակշի ատոմակայանը, որը ապահովում է երկրի էլեկտրաէներգիայի գրեթե կեսը, կարող է շաբաթներով սահմանափակվել, իսկ Ռումինիան հայտարարել է արտակարգ դրություն, քանի որ Դանուբի ջրի անկումը նվազեցնում է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը։
Մասնագետների գնահատմամբ՝ շարունակվող շոգի պայմաններում նման ճնշումը կարող է մեծացնել էլեկտրաէներգիայի ներմուծման կախվածությունը և բարդացնել համակարգի անվտանգ աշխատանքը։ Դանուբի այժմյան վիճակը դարձել է ոչ միայն բնապահպանական, այլև տնտեսական ու ռազմավարական խնդիր ամբողջ տարածաշրջանի համար։
Աղբյուր՝ The Independent