ԱՄՆ-ում երեխաների զգալի մասը ամեն օր կոֆեին է օգտագործում՝ նույնիսկ հինգ տարեկանից ցածր հասակում
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի նոր զեկույցը ցույց է տալիս, որ կոֆեինը դարձել է ամերիկացի երեխաների սովորական սննդակարգի մաս։ 2-ից 19 տարեկան երեխաների գրեթե երկու երրորդը այն ստանում է օրական, իսկ հինգ տարեկանից ցածր երեխաների մոտ այդ բաժինը հասնում է կեսին։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ թեև կոֆեինը աճը չի դանդաղեցնում, այն կարող է խանգարել քնին, սրտի աշխատանքին և նյարդային համակարգի բնականոն զարգացմանը։
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի նոր զեկույցը վկայում է, որ կոֆեինը դարձել է ամերիկացի երեխաների սննդակարգի սովորական բաղադրիչ։ 2021-2023 թվականների տվյալներով՝ 2-19 տարեկան երեխաների գրեթե երկու երրորդը օրական կոֆեին է ստանում, իսկ հինգ տարեկանից փոքրերի շրջանում այդ ցուցանիշը հասնում է մոտ կեսի։
Կոֆեինը՝ ոչ միայն գազավորված ըմպելիքներում
Միջին հաշվով երեխաները օրական օգտագործել են 19.4 միլիգրամ կոֆեին, ինչը մոտավորապես համապատասխանում է դասական Կոկա-Կոլայի մեկ բանկայի մեծ մասին։ Թեև շատերը կոֆեինը կապում են միայն սուրճի կամ էներգետիկ ըմպելիքների հետ, այն հանդիպում է նաև թեյում, շոկոլադում, որոշ քաղցրավենիքներում ու պատրաստի ըմպելիքներում։ Այդ պատճառով երեխաների ընդունած կոֆեինի իրական ծավալը հաճախ աննկատ է մնում ծնողների համար։
Ինչ վտանգներ են տեսնում մասնագետները
Բժիշկների խոսքով՝ խնդիրն այն չէ, թե կոֆեինը դանդաղեցնում է աճը. այդ կապը վաղուց համարվում է առասպել։ Ավելի մեծ մտահոգություն է այն, որ կոֆեինը կարող է խախտել երեխայի քունը, իսկ քունը կարևոր է թե՛ ուղեղի զարգացման, թե՛ աճի համար։ Քնի պակասը կարող է ավելացնել անհանգստության նշանները, առաջացնել ստամոքսային գանգատներ և որոշ դեպքերում նպաստել կոֆեինից կախվածության ձևավորմանը։
Մասնագետները նաև հիշեցնում են, որ կոֆեինը կարող է ազդել սրտի աշխատանքի վրա՝ բարձրացնելով զարկերակը և ադրենալինի մակարդակը։ Ըստ բժիշկ Պոլ Թոմփսոնի՝ այդ փոփոխությունները երբեմն կարող են խաթարել սրտի էլեկտրական համակարգի բնական աշխատանքը։ Նշվում են նաև գլխացավեր, ջրազրկում, լուծ և բարձր ճնշում։
Երեխաների և դեռահասների համար սահմանները
Մեծահասակները սովորաբար կարող են դիմանալ օրական շուրջ 400 միլիգրամ կոֆեինի, սակայն 11 տարեկանից փոքրերի համար անվտանգ չափաբաժին չի սահմանված։ Դեռահասներին խորհուրդ է տրվում սահմանափակվել մինչև 100 միլիգրամով, ինչը մոտավորապես մեկ բաժակ սուրճի չափ է։ Սակայն մի շարք էներգետիկ ըմպելիքներ այդ շեմը բազմակի անգամ գերազանցում են, ինչի պատճառով մասնագետները ծնողներին հորդորում են ուշադիր լինել ոչ միայն ըմպելիքների, այլև քնի ռեժիմի նկատմամբ։
Աղբյուր՝ The Independent