Գենախմբագրված շները նոր հույս են տալիս ալերգիա ունեցողներին
Ամերիկացի գենետիկ Մեթ Ուոքերը, ով տարիներ շարունակ շների հանդեպ ուժեղ ալերգիա ուներ, այժմ կարող է ապրել և խաղալ հիպոալերգեն բիգլ Բեյլիի հետ՝ առանց փռշտոցի ու մաշկային բորբոքումների։ Նրա ընկերությունը՝ Kindred Companion Sciences-ը, կիրառել է CRISPR գենախմբագրման տեխնոլոգիան՝ շան թքում և մազերում ալերգիա հարուցող հիմնական սպիտակուցը նվազեցնելու համար։ Թեև փորձը դիտվում է որպես կարևոր գիտական առաջընթաց, մասնագետները զգուշացնում են, որ լայն կիրառման ճանապարհը դեռ երկար է։
Գենախմբագրում՝ ընտանի կենդանու համար
Ամերիկացի գենետիկ Մեթ Ուոքերը, որը մանկուց սիրել է շներին, երկար տարիներ ստիպված է եղել հրաժարվել դրանցից՝ ծանր ալերգիայի պատճառով։ Այժմ նա ապրում է Բեյլի անունով գենախմբագրված բիգլի հետ, որը, ըստ ստեղծողների, չի հարուցում նույն ուժգնությամբ ալերգիկ ռեակցիաներ։ Ուոքերի խոսքով՝ անասնիկի հետ առօրյա շփումը վերադարձրել է իրեն այն հաճույքը, որը տարիներ շարունակ անհասանելի էր մնացել։
Ինչպես է աշխատում տեխնոլոգիան
Kindred Companion Sciences ընկերությունը Բեյլիին և նրա երկվորյակ Ալֆիին ստեղծել է CRISPR տեխնոլոգիայով, որը գիտական շրջանակներում լայնորեն կիրառվում է գենետիկական փոփոխություններ կատարելու համար։ Գլխավոր նպատակը շան թքում և մազերում առկա ալերգիա հարուցող հիմնական սպիտակուցի նվազեցումն էր։ Այդ փոփոխության շնորհիվ Ուոքերը կարող է կենդանուն կերակրել, խաղալ նրա հետ և վայելել նրա ներկայությունը առանց նախկին անհարմարությունների։
Հույս և զգուշավորություն
Գիտական այս արդյունքը կարող է կարևոր լինել շների նկատմամբ ալերգիա ունեցող միլիոնավոր մարդկանց համար, սակայն մասնագետները շեշտում են՝ լայն կիրառման համար դեռ անհրաժեշտ են երկարաժամկետ առողջական ուսումնասիրություններ։ Պետք է նաև մշակվեն մատչելի արտադրական եղանակներ, որպեսզի նման կենդանիները չդառնան միայն նեղ շուկայի համար նախատեսված թանկարժեք տարբերակ։ Միաժամանակ, անկախ փորձագետները մատնանշում են էթիկական հարցեր, այդ թվում՝ արդյոք նման զարգացումը չի թուլացնի անօթևան կամ չվաճառված կենդանիներին որդեգրելու հետաքրքրությունը։
Նյու Յորքի համալսարանի Գրոսմանի բժշկական դպրոցի կենսաէթիկոս Արթուր Կապլանը նկատել է, որ տեխնոլոգիան կարող է ընդլայնել ընտանի կենդանի ունենալու հնարավորությունները, սակայն նաև ստեղծել նոր նախապատվություններ՝ ի հաշիվ սովորական կենդանիների։ Նախկին փորձերը, այդ թվում՝ կլոնավորման վրա հիմնված նախագծերը, հաճախ բերել են առողջական խնդիրների, քանի որ չափազանց մեծ գենետիկական նմանությունը վնասել է կենդանիներին։
Մասնագետները նաև հիշեցնում են, որ հանրաճանաչ ցեղատեսակները, օրինակ՝ պուդելները, ամբողջությամբ հիպոալերգեն չեն. դրանք պարզապես քիչ են թափում բուրդը, բայց միևնույն է կարող են ալերգիա առաջացնել։ Ուոքերի համար, սակայն, Բեյլին դարձել է ընտանիքի լիարժեք անդամ։ Նրա խոսքով՝ այժմ ամենապարզ պահերն անգամ՝ ձգման խաղը կամ հիվանդության պահին կողքին լինելու զգացումը, նոր արժեք են ստացել։
Աղբյուր՝ The Independent