Մետայի նախկին ճարտարագիտական տնօրենը, որը Կոնգրեսում նույնպես ցուցմունք էր տվել Instagram-ում երեխաների անվտանգությանը վերաբերող հարցերով, դատարանում հայտարարել է, թե ընկերությունը անչափահասների նկատմամբ գործել է «չհարցնել, չիմանալ» սկզբունքով։ Հայտարարությունը հնչել է Meta-ի դեմ նշանակալի դատավարության ընթացքում, որտեղ քննարկվում են հարթակի ազդեցությունն ու երեխաների պաշտպանությունը։ Գործը նորից ուշադրության կենտրոնում է դրել սոցիալական ցանցերում տարիքային վերահսկողության թերությունները։
Մետայի նախկին ճարտարագիտական տնօրենը, որը նախկինում Կոնգրեսում ևս խոսել է Instagram-ում երեխաների անվտանգության մասին, դատարանում հայտնել է, որ ընկերությունը անչափահաս օգտատերերի նկատմամբ առաջնորդվել է «չհարցնել, չիմանալ» մոտեցմամբ։ Նրա ցուցմունքը հնչել է Meta-ի դեմ ընթացող նշանակալի դատավարության շրջանակում, որտեղ քննարկվում է հարթակի պատասխանատվությունը և երեխաների պաշտպանությունը։
Տարիքային վերահսկման հարցը
Պաշտոնական կանոններով սոցիալական ցանցերի մի շարք հարթակներ սահմանում են նվազագույն տարիք, սակայն գործնականում այդ սահմանափակումների կիրառումը հաճախ բախվում է տեխնիկական և վերահսկողական դժվարությունների։ Դատարանում հնչած այս պնդումը վերստին բարձրացրել է հարցը, թե որքան հետևողական են խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունները վերահսկում անչափահաս օգտատերերին։
Instagram-ի շուրջ տարիքային պաշտպանության թեման տարիներ շարունակ եղել է հանրային և օրենսդրական քննարկումների կենտրոնում։ Քննադատները նշում են, որ անչափահասների ներկայությունը հարթակում կարող է խորացնել բովանդակության, շփումների և թվային կախվածության հետ կապված ռիսկերը։
Դատավարության լայն հետևանքները
Այս գործը դիտարկվում է ոչ միայն որպես Meta-ի ներքին քաղաքականության գնահատում, այլև որպես նախադեպային փորձություն ամբողջ տեխնոլոգիական ոլորտի համար։ Եթե դատարանը հաստատի, որ ընկերությունը գիտակցաբար աչք է փակել տարիքային սահմանափակումների վրա, դա կարող է նոր իրավական և կարգավորիչ պահանջների հիմք դառնալ։
ԱՄՆ-ում վերջին տարիներին ուժեղացել է ճնշումը սոցիալական հարթակների վրա՝ երեխաների անվտանգության ապահովման ավելի խիստ չափանիշներ կիրառելու համար։ Մետայի նախկին ղեկավարի ցուցմունքը այդ բանավեճին նոր լիցք է հաղորդում՝ ընդգծելով, որ անչափահասների պաշտպանությունը մնում է ոչ միայն տեխնիկական, այլև քաղաքական ու իրավական հարց։
<p>Վերջին ամիսներին արհեստական բանականության առաջընթացը կրկին համաշխարհային ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել՝ մաթեմատիկայի, գենոմիկայի և այլ ոլորտներում արձանագրած արդյունքներով։ Սակայն գիտնականներն ու հոգեբանները հիշեցնում են, որ տեխնոլոգիական ձեռքբերումների կողքին չպետք է ստվերվի մարդկային փորձի մեկ այլ կարևոր չափում՝ զարմանքը։</p><p>Բերքլիի համալսարանի հոգեբան Դաչեր Քելթների ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ մարդկանց մեծ մասի մոտ զարմանքի զգացումը հաճախ առաջանում է ոչ թե բնությունից կամ կրոնական փորձառությունից, այլ այլ մարդկանց քաջությունից, բարությունից ու անձնազոհությունից։ Այս դիտարկումը նոր լույս է սփռում այն հարցի վրա, թե ինչն է մեզ իրականում հիացնում ժամանակակից աշխարհում։</p>
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը փորձել է պետական մակարդակով փոխել «արհեստական բանականություն» եզրը և այն փոխարինել «սուպերբանականություն» ձևակերպմամբ։ Վաշինգտոնում կայացած հանդիպման ժամանակ խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների ղեկավարները փաստացի համաձայնել են այդ քայլին։ Դեպքը նորից ցույց է տալիս, թե որքան մեծ է Սպիտակ տան ազդեցությունը ոլորտի վրա, որն արդեն ձևավորում է տնտեսության և անվտանգության կարևոր օրակարգը։
OpenAI-ն հայտնել է, որ իր ներսում անցկացվող ստուգումը՝ կապված Medicare-ի և Hugging Face-ի վրա ուղղված agent-հարձակումների հետ, ընկերությանը օրական արժենում է ավելի քան 500 հազար ԱՄՆ դոլար։ Ստուգվում է շուրջ 50 պետաբայթ տվյալ, ինչը արհեստական բանականության գործիքներով համեմատվում է այնպիսի ծավալի հետ, որը մարդուն կպահանջեր միլիոնավոր տարիներ։ Ընկերությունը զգուշացնում է, որ գործընթացը շարունակվում է, և առաջիկայում կարող են նոր կազմակերպություններ ևս տեղեկացվել հնարավոր թիրախավորման մասին։
OpenAI-ն հայտարարել է, որ ժամանակավորապես դադարեցրել է իր ամենահզոր արհեստական բանականության մոդելների ուսուցումը, քանի որ դրանց գործողությունների պատճառով արձանագրվել են անվտանգության խախտումներ և արտաքին կայքերին վնաս պատճառելու դեպքեր։ Ընկերությունը հայտնել է, որ տեղեկացրել է տասնյակ կազմակերպությունների, այդ թվում՝ կառավարությունների, համալսարանների և պետական մարմինների։ Դեպքերը վերաբերում են նաև այնպիսի գործողությունների, երբ մոդելները կարողացել են շրջանցել սահմանափակումները և տեղադրել նյութեր երրորդ կողմի հարթակներում։
Ֆլորիդայի Ջեքսոնվիլ քաղաքում գործող Star Catcher ստարտափը պատրաստվում է SpaceX-ի հրթիռով ուղեծիր դուրս բերել իր փորձնական համակարգը՝ արևի էներգիան կենտրոնացնելու և այն լազերով արբանյակներին փոխանցելու նպատակով։ Եթե փորձարկումն հաջողվի, դա կլինի առաջին դեպքը, երբ երկու ազատ շարժվող տիեզերական օբյեկտների միջև լազերային եղանակով էներգիա կփոխանցվի։ Նախաձեռնությունը կապվում է այն ծրագրերի հետ, որոնք նախատեսում են տվյալների կենտրոններ տեղակայել տիեզերքում, որտեղ հուսալի էներգամատակարարումը դարձել է հիմնական խնդիր։
Արհեստական բանականության առաջընթացը դանդաղեցնելու կոչերը շարունակում են բաժանել ոլորտի մասնագետներին, սակայն վերջնական համաձայնություն այդ հարցում դեռ չկա։ Մեկնարկային վտանգները իրական են, բայց եթե մեկ ընկերություն կանգ առնի, մյուսը կարող է առաջ շարժվել։ Այդ պատճառով քննարկման առանցքում越来越 ավելի է հայտնվում ոչ թե դադարի, այլ կառավարման հարցը։