Քվանտային մարտկոցի առաջին նախատիպը նոր պատկերացում է բացում էներգիայի կուտակման մասին
Ավստրալիայի ազգային գիտական գործակալության՝ CSIRO-ի հետազոտողները հայտարարել են քվանտային մարտկոցի աշխարհի առաջին աշխատող նախատիպի ստեղծման մասին։ Թիմի խոսքով՝ նման համակարգը կարող է լիցքավորվել ավելի արագ, որքան մեծ է լինում, ինչը հակասում է սովորական մարտկոցների տրամաբանությանը։ Գիտնականները քննարկում են, թե այս մոտեցումը մի օր կարող է կիրառվել քվանտային սարքերում, իսկ առավել համարձակ գնահատականներով՝ նաև առօրյա էլեկտրոնիկայում։ Սակայն ոլորտի մի մասը շարունակում է կասկածել դրա գործնական կենսունակությանը։
Քվանտային լիցքավորման անսովոր տրամաբանությունը
Ավստրալիայի ազգային գիտական գործակալության՝ CSIRO-ի հետազոտողները հայտարարել են քվանտային մարտկոցի առաջին աշխատող նախատիպի ստեղծման մասին։ Թիմի ղեկավար Ջեյմս Քուաքի խոսքով՝ նման համակարգերը ենթարկվում են այլ օրենքների, քան սովորական մարտկոցները, և կարող են լիցքավորվել ավելի արագ, երբ դրանց չափը մեծանում է։
Սովորական մարտկոցների դեպքում պատկերն հակառակն է․ որքան մեծ է սարքը, այնքան ավելի երկար է տևում լիցքավորումը։ Այդ պատճառով նոթբուքերը հաճախ մի քանի ժամ են պահանջում, իսկ էլեկտրական մեքենաները՝ ամբողջ գիշեր։ Քվանտային մակարդակում, սակայն, նյութի վարքը որոշվում է առանձին ատոմների ու ենթաատոմային մասնիկների օրենքներով, և այդ միջավայրում հնարավոր են անսպասելի արդյունքներ։
Ինչ է փոխում նոր նախատիպը
Քուաքի թիմի ներկայացրած նախատիպը դեռևս վաղ փուլում է, սակայն այն համարվում է կարևոր քայլ՝ քվանտային էներգակուտակման գաղափարը գործնական հարթակ բերելու ճանապարհին։ Հետազոտողները կարծում են, որ նման մարտկոցները մի օր կարող են սնուցել քվանտային հաշվարկային համակարգեր, որոնց համար անհրաժեշտ են առանձնահատուկ էներգետիկ և ֆիզիկական պայմաններ։
Առավել համարձակ գնահատականներով՝ քվանտային մարտկոցները կարող են կիրառվել նաև սովորական սարքերում, այդ թվում՝ հեռախոսներում կամ նույնիսկ մեքենաներում։ Սակայն մասնագետների մի մասը զգուշացնում է, որ նման կանխատեսումները դեռևս հեռու են ապացուցված լինելուց, քանի որ տեխնոլոգիան գտնվում է սկզբնական փուլում, իսկ գործնական կիրառության ուղին՝ դեռ երկար է։
Մինչև առօրյա կիրառություն՝ երկար ճանապարհ
Իտալիայի Ջենովայի համալսարանի ֆիզիկայի դոցենտ Դարիո Ֆերարոն ընդգծում է, որ ժամանակակից մարտկոցները, չնայած առաջընթացին, շարունակում են հիմնվել երկու դար առաջ ուսումնասիրված էլեկտրաքիմիական գործընթացների վրա։ Նրա գնահատմամբ՝ քվանտային մարտկոցները կարող են կարևոր դեր ունենալ հենց քվանտային մասշտաբում, բայց քիչ հավանական է, որ փոխարինեն սովորական մարտկոցներին զանգվածային օգտագործման ոլորտում։
Այդուհանդերձ, ոլորտի զարգացումը ցույց է տալիս, որ էներգիայի կուտակման վերաբերյալ ներկայիս պատկերացումները դեռևս վերջնական չեն։ Եթե հետազոտողները կարողանան կայունացնել և մեծացնել նման համակարգերը, քվանտային մարտկոցները կարող են դառնալ ոչ թե սովորական էներգիայի փոխարինիչ, այլ նոր տիպի սարքերի հիմք։
Աղբյուր՝ BBC Future