Արդյունաբերական թռչնաբուծությունը կարող է նպաստել սննդային թունավորման տարածմանը
Բրիտանիայում անցկացված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ արդյունաբերական թռչնաբուծությունը կարող է ավելի քան հարյուրապատիկ ավելացնել Կամպիլոբակտեր բակտերիայի տարածումը։ Այդ մանրէն աշխարհում ամենատարածված բակտերիալ պատճառներից է փորլուծության և սննդային թունավորման դեպքերի համար։ Գիտնականները զգուշացնում են, որ խիտ թռչնահոտերը ստեղծում են միջավայր, որտեղ բակտերիաները հեշտությամբ տարածվում և կայունանում են։
Բրիտանիայում կատարված նոր հետազոտությունը վկայում է, որ արդյունաբերական թռչնաբուծությունը կարող է զգալիորեն նպաստած լինել Կամպիլոբակտեր բակտերիայի տարածմանը, որը սննդային թունավորման ամենատարածված պատճառներից է։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ այս մանրէի շրջանառությունը կարող է ավելի քան հարյուրապատիկ աճած լինել՝ կապված խիտ պահվող հավաբուծական տնտեսությունների ընդլայնման հետ։
Խիտ թռչնահոտերը՝ բակտերիաների համար նպաստավոր միջավայր
Օքսֆորդի համալսարանի հետազոտողները պարզել են, որ այն շտամները, որոնք նախկինում հիմնականում հանդիպում էին վայրի թռչունների մոտ, արդյունաբերական թռչնաբուծության աճի հետ ավելի լայն տարածում են ստացել առևտրային տնտեսություններում։ Հատկապես խտացված ֆերմաներում բակտերիաները հեշտությամբ անցնում են մեկ թռչնից մյուսին և հաստատվում նոր օջախներում։
Գիտնական Սեմ Շեպարդի խոսքով՝ արդյունաբերական գյուղատնտեսությունը ստեղծել է կենդանիների համար աշխարհի խոշորագույն բնակավայրերից մեկը, և մարդկային գործունեությամբ փոխված միջավայրը կարող է ուժեղացնել վարակիչ հիվանդությունների տարածումը։ Նրա գնահատմամբ՝ թռչնաբուծության ընդլայնումը կարևոր է հասկանալու համար նաև կենդանիներից մարդկանց փոխանցվող հիվանդությունների և հակամանրէային դիմադրության ապագա ռիսկերը։
Ինչ է ցույց տվել հետազոտությունը
Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Միացյալ Նահանգների Գիտությունների ազգային ակադեմիայի հանդեսում։ Հետազոտողները վերլուծել են գրեթե 2800 բակտերիալ գենոմ՝ հավաքված 30 երկրներում գտնվող հավերից և վայրի թռչուններից 1979-ից մինչև 2024 թվականը ներառյալ։
Տվյալները ցույց են տվել, որ թռչնաբուծության գլոբալ աճը նպաստել է այն բանին, որ Կամպիլոբակտերի որոշ ձևեր ավելի արագ շրջանառվեն և տարածվեն, քան նախկինում։ Սա հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ մանրէն տարեկան միլիոնավոր մարդկանց մոտ առաջացնում է ստամոքսաղիքային վարակներ և ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ ամենաշատն է կապված բակտերիալ փորլուծության դեպքերի հետ։
Ինչպես է փոխանցվում և ինչու է դժվար բուժվում
Կամպիլոբակտերը կարող է առաջացնել փորլուծություն, որովայնային ցավ, ջերմություն, գլխացավ, սրտխառնոց և փսխում։ Վարակը սովորաբար փոխանցվում է կիսաեփ կամ հում մսի, ինչպես նաև չպաստերիզացված կամ աղտոտված կաթի միջոցով, իսկ մանրէն ոչնչանում է սննդի մանրակրկիտ ջերմային մշակմամբ։
Առողջապահական կառույցների տվյալներով՝ շատ դեպքերում հատուկ բուժում չի պահանջվում, սակայն խորհուրդ է տրվում պահպանել հեղուկների բավարար ընդունումը և փոխհատուցել աղային կորուստները։ Միաժամանակ աճող հակամանրէային դիմադրությունը բարդացնում է որոշ վարակների բուժումը, ինչի պատճառով մասնագետները կարևորում են կանխարգելումը՝ սկսած սննդի անվտանգ պատրաստումից մինչև անասնապահական պայմանների վերահսկում։
Աղբյուր՝ The Independent