Եվրոպայի հրդեհները բացահայտում են պատերազմի թաքնված ժառանգությունը
· Աշխարհ
Այս ամառ Եվրոպայի մի շարք երկրներում մոլեգնող անտառային հրդեհները ոչ միայն ավեր են պատճառում, այլև բացում են մեկ այլ մահաբեր վտանգ՝ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից մնացած չպայթած ռումբերն ու ականները։ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում և Նիդերլանդներում արձանագրվել են պայթյուններ, երբ կրակը հասել է նախկին մարտադաշտերի և զինամթերքի թաղված մնացորդների տարածքներին։ Մասնագետների խոսքով՝ կլիմայի փոփոխությունը խաթարում է այն բնական պայմանները, որոնք տասնամյակներ շարունակ այս վտանգը պահել էին գետնի տակ։
Եվրոպայի այս ամռան անտառային հրդեհները բացահայտում են պատերազմի մեկ այլ, երկար ժամանակ թաքնված հետևանք։ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում և Նիդերլանդներում կրակը հասել է այն վայրերին, որտեղ դեռևս գետնի տակ մնում են Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների չպայթած ռումբերն ու ականները։
Կրակը վեր է հանում հին զինամթերքը
Տաքության ուժգնացման պայմաններում արդեն արձանագրվել են պայթյուններ։ Նիդերլանդներում սակրավորների խումբ է գործուղվել՝ ստուգելու անտառային տարածքը, որը սպառնալիքի տակ էր հայտնվել Լիմբուրգի նահանգում 1944 թվականի ծանր մարտերի վայրի մոտ։ Ֆրանսիայի հարավարևմտյան Բորդոյի մերձակայքում մեծ հրդեհը նույնպես բացահայտել է, ըստ ենթադրությունների, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շրջանի զինամթերքի պաշար։
Բելգիայի Լյեժ նահանգի իշխանությունները հայտնել են «մի քանի պատահական դետոնացիաների» մասին, իսկ Գերմանիայում նույնպես գրանցվել են պայթյուններ, երբ կրակը տարածվել է նախկին մարտական գոտիների վրա։ Այս դեպքերը հիշեցնում են, որ պատերազմների ժառանգությունը Եվրոպայում դեռևս ամբողջությամբ չի վերացել և կարող է վտանգավոր դառնալ նույնիսկ խաղաղ ժամանակներում։
Կլիմայի փոփոխությունը փոխում է վտանգի բնույթը
Լոնդոնի Արևելագիտության և աֆրիկագիտության դպրոցի խաղաղության ու հակամարտությունների հետազոտող Սառա Նջերին նշել է, որ Եվրոպայի «կլիմայական բախտը» սպառվում է։ Նրա խոսքով՝ կայուն ջերմաստիճաններն ու կանխատեսելի տեղումները տարիներ շարունակ թույլ էին տալիս, որ թաղված զինամթերքը մնա անշարժ, մինչդեռ այժմ կլիմայի փոփոխությունը «վերահանում և վերաակտիվացնում է այն, ինչը նախկինում կայուն էր»։
Մասնագետները նաև հիշեցնում են, որ հրդեհների այս սեզոնը ուժեղացել է հունվարին տեղացած առատ անձրևների հետևանքով աճած բուսականությամբ։ Երբ ամառային շոգը, երաշտը, ցածր խոնավությունն ու ուժեղ քամիները միավորվեցին, ստեղծվեց հրդեհի համար չափազանց նպաստավոր միջավայր, ինչը հաստատել է նաև World Weather Attribution խմբի վերջին ուսումնասիրությունը։
Պատերազմի ժառանգությունը նոր վտանգ է դառնում
Արիզոնայի համալսարանի հետազոտող Էմիլիա Հոլթոնը, որը Սառա Նջերիի հետ համահեղինակել է Եվրոպայի հրդեհների և չպայթած զինամթերքի ռիսկի մասին հոդված, ընդգծել է, որ պատերազմների ժառանգությունը կլիմայի փոփոխության հետևանքով կրկին առաջ է գալիս։ Նրա խոսքով՝ որոշ շրջաններում սա նշանակում է, որ Եվրոպան ստիպված է վերապրել այն վտանգները, որոնք երկար ժամանակ կարծես նահանջած էին։
Հրդեհները, հետևաբար, ոչ միայն բնապահպանական աղետ են, այլև անվտանգության խնդիր՝ հատկապես հրշեջների, սակրավորների և արտակարգ ծառայությունների համար, որոնք պետք է աշխատեն տարածքներում, որտեղ կրակը կարող է ակտիվացնել դարավոր մահաբեր մնացորդները։
Աղբյուր՝ The Independent