Եվրոպայի տապը հասնում է Բրիտանիա․ ի՞նչ է «ջերմային գմբեթը»
· Աշխարհ
Մեծ Բրիտանիայում շաբաթվա սկզբին սպասվում է տարվա երկրորդ շոգալիքը, մինչդեռ մայրցամաքային Եվրոպայի մի շարք երկրներ պատրաստվում են մինչև 40 աստիճան տաքության։ Միացյալ Թագավորության օդերևութաբանական ծառայությունը Անգլիայի հարավային և արևելյան շրջանների, ինչպես նաև հարավային Ուելսի մասերի համար ծայրահեղ շոգի դեղինից բարձր՝ սաթագույն նախազգուշացում է հրապարակել, որը գործելու է երկուշաբթիից մինչև երեքշաբթի օրվա ավարտը։ Օդերևութաբանները բարձր ջերմաստիճանները կապում են Եվրոպայի վրա հաստատված բարձր ճնշման լայնատարած գոտու՝ այսպես կոչված «ջերմային գմբեթի» հետ, որը երկարաձգված շոգ, առողջական վտանգներ և ենթակառուցվածքային խափանումների ռիսկ է առաջացնում։
Մեծ Բրիտանիան շաբաթվա սկզբին կհանդիպի տարվա երկրորդ շոգալիքին, այն պահին, երբ մայրցամաքային Եվրոպայի մի շարք երկրներում ջերմաստիճանը մոտենում է 40 աստիճանին։ Միացյալ Թագավորության օդերևութաբանական ծառայությունը սաթագույն նախազգուշացում է հայտարարել Անգլիայի հարավարևմտյան, հարավարևելյան և արևելյան շրջանների, ինչպես նաև հարավային Ուելսի մասերի համար։ Նախազգուշացումը գործելու է երկուշաբթի ժամը 1։00-ից մինչև երեքշաբթի օրվա ավարտը, քանի որ սպասվում են ազդեցություններ թե՛ մարդկանց առողջության, թե՛ ենթակառուցվածքների աշխատանքի վրա։
Օդերևութաբանների գնահատմամբ՝ առաջիկա օրերին Միացյալ Թագավորությունում ջերմաստիճանը կարող է հասնել միջին երեսնականների, իսկ երկրի հարավարևելքում՝ մինչև 35 աստիճանի։ Այդ ցուցանիշը մոտենում է հունիս ամսվա պատմական առավելագույնին՝ 35,6 աստիճանի, որը գրանցվել էր 1976 թվականին։ Եվրոպայի մյուս հատվածներում ևս շոգը սրվում է․ Փարիզում կանխատեսվում է մինչև 37 աստիճան, Լիսաբոնում՝ 41, իսկ Հռոմում՝ շուրջ 37 աստիճան։
Ինչպես է ձևավորվում «ջերմային գմբեթը»
Մասնագետների բացատրությամբ՝ «ջերմային գմբեթը» ձևավորվում է, երբ բարձր ճնշման լայնատարած դաշտը միևնույն տարածքի վրա պահպանվում է օրերով կամ նույնիսկ շաբաթներով։ Այդ համակարգը տաք օդը պահում է իր տակ՝ ասես կափարիչի պես, և թույլ չի տալիս, որ այն արագորեն ցրվի։ Արդյունքում օդը շարունակաբար տաքանում է, իսկ սեղմման հետևանքով ջերմաստիճանը բարձրանում է տվյալ շրջանի համար բնական համարվող մակարդակից վեր։
Գործընթացը սրվում է նաև ցամաքի տաքացման պատճառով։ Երբ հողը տաքանում է և խոնավությունը գոլորշանում է, շրջակա միջավայրը կորցնում է բնական զովացնող ազդեցության մի մասը, ու նոր ջերմության կուտակումը դառնում է առավել հեշտ։ Թագավորական օդերևութաբանական ընկերության գնահատմամբ՝ նման երկարատև շոգը մեծացնում է ինչպես ջերմային հարվածների և այլ առողջական խնդիրների, այնպես էլ անտառային հրդեհների հավանականությունը։
Ինչու է շոգը երկարաձգվում Եվրոպայում
Սովորաբար նման ճնշման համակարգերը շարժվում են մթնոլորտային ընդհանուր հոսանքների ազդեցությամբ, սակայն երբ վերին մթնոլորտում ուժեղ քամիների գոտին՝ ջեթ հոսանքը, թուլանում է, այդ համակարգերը կարող են «արգելափակվել» և մնալ նույն վայրում։ Այդ պարագայում շոգը ոչ միայն չի նահանջում, այլ օրեցօր ամրապնդվում է։ Այս զարգացումները հատկապես ուշադիր հետևման առարկա են նաև Հայաստանի նման երկրների համար, քանի որ Եվրոպայում հաստատվող լայնածավալ տաք օդային զանգվածները հաճախ ազդում են տարածաշրջանային եղանակային միտումների և հրդեհավտանգության ընդհանուր ֆոնի վրա։
Աղբյուր՝ The Independent