Անգլիայի աշխարհի առաջնությունների մարզաշապիկները՝ հիշողության և արդյունքների համատեքստում
· Սպորտ
Բրիտանական մամուլը անդրադարձել է Անգլիայի ֆուտբոլի հավաքականի աշխարհի առաջնությունների մարզաշապիկներին՝ 1950-ից մինչև 2026 թվականը՝ փորձելով համադրել ձևավորումը մրցաշարային հիշարժան դրվագների հետ։ Նյութում առանձնացվում են ինչպես պատմական արժեք ձեռք բերած տարբերակները, այնպես էլ այն ձևավորումները, որոնք կապված են անհաջող ելույթների հետ։ Թեև խոսքը մարզահագուստի մասին է, գնահատականների հիմքում մեծապես դրվել են Անգլիայի հավաքականի արդյունքներն ու հանրային հիշողությունը։ Թեման հետաքրքիր է նաև հայկական լսարանի համար՝ որպես համաշխարհային ֆուտբոլային մշակույթի և սպորտային ինքնության դրսևորում։
Բրիտանական մամուլում հրապարակված նոր ակնարկը վերադառնում է Անգլիայի ֆուտբոլի հավաքականի աշխարհի առաջնությունների մարզաշապիկներին՝ 1950-ից մինչև 2026 թվականը, և դրանք գնահատում ոչ միայն արտաքին տեսքի, այլև պատմական հիշողության տեսանկյունից։ Անգլիայի միակ չեմպիոնական տիտղոսը ձեռք է բերվել 1966 թվականին «Ուեմբլիում», և այդ հանգամանքը մինչև այսօր շարունակում է չափանիշ լինել հավաքականի յուրաքանչյուր նոր մրցաշարային կերպարի համար։
Հեղինակի գնահատականում ձևավորումն անբաժան է մրցաշարային արդյունքներից։ Այդ պատճառով առավել համեստ կամ քննադատված տարբերակները հաճախ կապվում են ձախողումների հետ, իսկ հաջող մրցելույթների տարիների մարզաշապիկները հիշվում են առավել ջերմորեն, նույնիսկ եթե դիզայնի առումով դրանք առանձնապես համարձակ չեն եղել։
Հիշվող տարիներ և խորհրդանշական ձևավորումներ
Դասականների շարքում առանձնացվում է 1990 թվականի Իտալիայի աշխարհի առաջնության մարզաշապիկը, որը վաղուց արդեն դիտվում է որպես Անգլիայի ֆուտբոլային կերպարի ամենաճանաչելի տարբերակներից մեկը։ Այդ մրցաշարում անգլիացիները հասան մինչև կիսաեզրափակիչ և միայն 11-մետրանոցներով զիջեցին Արևմտյան Գերմանիային, ինչն ավելի է ամրապնդել այդ հանդերձանքի տեղը ազգային ֆուտբոլային հիշողության մեջ։
Բարձր գնահատականի են արժանանում նաև 1998 և 2006 թվականների տարբերակները։ 1998 թվականի մարզաշապիկը հաճախ կապվում է Մայքլ Օուենի հիշարժան գոլի հետ Արգենտինայի դարպասը, իսկ 2006 թվականի հանդերձանքը՝ սուր և կոկիկ ձևավորման շնորհիվ, հիշվում է որպես մի տարբերակ, որը կարող էր ուղեկցել Անգլիայի ավելի հաջող ընթացքին։ Սակայն այդ մրցաշարում հավաքականը դուրս մնաց Պորտուգալիային 11-մետրանոցներով պարտվելուց հետո։
Ձախողումների ստվերում մնացած հավաքածուներ
Ակնարկում ավելի սառն ընդունելության են արժանացել 2010, 2014, 2018 և 2022 թվականների մարզաշապիկները։ 2010 թվականի Հարավաֆրիկյան Հանրապետության տարբերակը բնորոշվում է որպես անհատուկ և ժամանակին բնորոշ չափազանց զուսպ լուծում, որը զուգադիպել է նաև թիմի անհաջող խաղին՝ Գերմանիայից 1։4 պարտությամբ։ 2022 թվականի Կատարի մարզաշապիկի կապույտ անցումը ևս չի համարվել հաջող ընտրություն, մինչդեռ մրցաշարը Անգլիայի համար ավարտվել է Ֆրանսիայից քառորդ եզրափակչում կրած պարտությամբ։
Նյութում նշվում է նաև, որ 1970 թվականի տարբերակը շատ մոտ էր 1966 թվականի պատմական տեսքին, թեև չէր կրում նույն խորհրդանշական ծանրությունը։ Ընդհանուր եզրահանգումն այն է, որ աշխարհի առաջնությունների մարզաշապիկները հազվադեպ են գնահատվում միայն գեղագիտական չափանիշներով. դրանք ժամանակի ընթացքում վերածվում են ազգային հիշողության մասի, որտեղ գույնը, ձևը և մրցաշարային արդյունքը միաձուլվում են մեկ պատմության մեջ։
Աղբյուր՝ The Independent