Թվայնացվել է աշխարհի ամենահազվագյուտ ծովային կաթնասունի կմախքը
· Աշխարհ
Գիտնականները թվային եռաչափ եղանակով վերակազմել են վակիտայի՝ աշխարհի ամենավտանգված ծովային կաթնասունի, կմախքը՝ նպաստելու հետազոտական և պահպանական աշխատանքներին։ Վակիտան ապրում է միայն Մեքսիկայի Կալիֆոռնիայի ծոցի հյուսիսային հատվածում, իսկ բնության մեջ նրա թվաքանակը հազիվ հասնում է մի քանի տասնյակի։ Նախագծում կիրառվել են բժշկական պատկերագրման, գերբարձր լուծաչափով միկրո-ՀՏ հետազոտության և լուսանկարչության միջոցներ։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ այս թվային պահպանումը կարող է արժեքավոր նյութ դառնալ տեսակն ուսումնասիրելու և նրա անհետացումը կանխելու ջանքերի համար։
Գիտնականները թվային եռաչափ վերակազմությամբ պահպանել են վակիտայի կմախքը՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել աշխարհի ամենահազվագյուտ ծովային կաթնասունի ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Խոսքը փոքր չափերի ծովախոզուկի մասին է, որը հանդիպում է միայն Մեքսիկայի Կալիֆոռնիայի ծոցի հյուսիսային հատվածում։ Քանի որ բնության մեջ տեսակի թվաքանակը ծայրաստիճան սակավ է, նման նյութերի հավաքագրումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի պահպանական ծրագրերի համար։
Նախագիծը հիմնված է էգ վակիտայի կմախքի թվայնացման վրա։ Դրա համար կիրառվել են բժշկական պատկերագրման տարբեր միջոցներ, գերբարձր լուծաչափով միկրո-ՀՏ սկանավորում և լուսանկարչություն, որոնց համադրությամբ հնարավոր է դարձել կենդանու անատոմիան պահպանել մանրամասն և եռաչափ տեսքով։ Այսպիսի թվային մոդելները գիտնականներին թույլ են տալիս ուսումնասիրել կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ առանց խոցելի նմուշների հետ լրացուցիչ ֆիզիկական միջամտության։
Ինչու է վակիտան առանձնակի վտանգված
Վակիտան համարվում է մոլորակի առավել վտանգված ծովային կաթնասունը։ Նրա կենսատարածքն խիստ սահմանափակ է, իսկ թվաքանակի անկումը տարիներ շարունակ մտահոգության առարկա է եղել բնապահպանների համար։ Երբ բնական միջավայրում պահպանված անհատների թիվը նվազում է մինչև միանիշ կամ երկնիշ շեմեր, յուրաքանչյուր վստահելի գիտական տվյալ դառնում է կարևոր՝ թե՛ համեմատական հետազոտությունների, թե՛ պահպանական որոշումների համար։
Թվային վերակազմությունը հատկապես արժեքավոր է այն պատճառով, որ այն ստեղծում է երկարատև հասանելի գիտական արխիվ։ Դա կարող է օգնել անատոմիական, կենսաբանական և համեմատական ուսումնասիրություններին, ինչպես նաև ուսումնական նպատակներին՝ առանց նոր նմուշների որոնման կամ հազվագյուտ մնացորդների վնասման վտանգի։
Թվային պահպանումը և գիտության ապագա հնարավորությունները
Նման նախագծերը ցույց են տալիս, թե ինչպես են ժամանակակից պատկերագրման տեխնոլոգիաները միավորվում կենդանաբանության և բնապահպանության հետ։ Թվային մոդելները կարելի է օգտագործել տարբեր հետազոտական խմբերի կողմից, տարածել գիտական համագործակցության շրջանակում և համադրել այլ տվյալների հետ՝ ավելի ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Վակիտայի պարագայում այս աշխատանքը ոչ միայն փաստագրում է հազվագյուտ տեսակի անատոմիան, այլև պահպանում է գիտական արժեք ունեցող տեղեկություն այն պահին, երբ տեսակն ապրում է գոյաբանական ծանրագույն ճգնաժամ։
Աղբյուր՝ The Guardian