Կատուներից փոխանցվող տոքսոպլազմոզը կարող է լրջորեն վնասել տեսողությունը, զգուշացնում են գիտնականները
Գիտնականները զգուշացնում են, որ տոքսոպլազմոզը, որ կարող է փոխանցվել կատուներից և սննդի կամ ջրի միջոցով, աշխարհում միլիոնավոր մարդկանց է սպառնում։ Հետազոտության հեղինակները կոչ են անում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը այդ հիվանդությունը պաշտոնապես ճանաչել որպես անուշադրության մատնված արևադարձային հիվանդություն։ Նրանց խոսքով՝ նման քայլը կօգնի համակարգված միջոցներով նվազեցնել աչքի ցանցաթաղանթը վնասող վարակների և տեսողության կորստի վտանգը։
Գիտնականների նոր ուսումնասիրությունը զգուշացնում է, որ տոքսոպլազմոզը՝ կատուների հետ կապվող մակաբուծային վարակը, կարող է դառնալ տեսողության կորստի կարևոր պատճառներից մեկը աշխարհում։ Հետազոտության հեղինակները կոչ են անում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը այն պաշտոնապես ճանաչել որպես անուշադրության մատնված արևադարձային հիվանդություն՝ ընդգծելով, որ առանց այդ կարգավիճակի դժվար է հասնել համաշխարհային մակարդակի իրական առաջընթացի։
Ինչպես է փոխանցվում վարակը
Տոքսոպլազմոզով մարդը կարող է վարակվել ոչ բավարար ջերմային մշակման ենթարկված մսի, աղտոտված մրգերի ու բանջարեղենի, վարակված ջրի կամ կատվի արտաթորանքի հետ շփման միջոցով։ Կատուները, իրենց հերթին, կարող են վարակվել հում մսով, թռչուններով կամ կրծողներով սնվելիս։ Գիտնականների խոսքով՝ այս փոխանցման ուղիները հստակ հայտնի են, ուստի հիվանդությունը կանխելն ու վերահսկելը գործնականում հնարավոր է։
Ուսումնասիրության հեղինակներից Ջասթին Սմիթը նշել է, որ տոքսոպլազմոզը աչքի վարակների առաջատար պատճառներից է և աշխարհում տեսողության կորստի լուրջ գործոն, սակայն համաշխարհային առողջապահական օրակարգում այն բավարար ուշադրություն չի ստանում։ Նրա համոզմամբ՝ ԱՀԿ-ի պաշտոնական ճանաչումը կխթանի կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման համակարգված քաղաքականությունը։
Ովքե՞ր են առավել խոցելի
Գիտնականները շեշտում են, որ հիվանդությունն առավել հաճախ տարածված է այն համայնքներում, որտեղ սահմանափակ է առողջապահական ծառայությունների, անվտանգ սննդի, մաքուր ջրի և նախածննդյան հսկողության հասանելիությունը։ Ծանր դեպքերում վարակը կարող է հանգեցնել ցանցաթաղանթի բորբոքման և անդառնալի կուրության։ Այդ պատճառով մասնագետները կարևորում են ոչ միայն բուժումը, այլև վաղ կանխարգելումը՝ հատկապես հղի կանանց և երեխաների պաշտպանության համար։
Հետազոտության մյուս համահեղինակ՝ Խուան Ֆուրտադոն, նշել է, որ տոքսոպլազմոզը հաճախ ընկալվում է որպես անխուսափելի խնդիր, սակայն դրա փոխանցման ուղիները հայտնի են, հետևաբար այն կարելի է վերահսկել։ Նրա խոսքով՝ անհրաժեշտ են սննդամթերքի անվտանգության բարելավում, մաքուր ջրի և սանիտարական պայմանների ապահովում, ինչպես նաև անասնաբուժական միջոցառումների և թափառող կատուների կառավարման համակարգված մոտեցում։
Մեկ առողջության մոտեցման անհրաժեշտությունը
Հեղինակները շեշտում են «Մեկ առողջություն» մոտեցման կարևորությունը, որը միավորում է մարդու, կենդանու, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի ոլորտները։ Նրանց կարծիքով՝ հենց այդ համագործակցված մոդելը կարող է նվազեցնել հիվանդության բեռը և ներգրավել երկրներին մայրության, մանկական առողջության, սննդային անվտանգության և առաջնային բուժօգնության ծրագրերում։
Գիտնականների գնահատմամբ՝ ԱՀԿ-ի կողմից նման ճանաչումը ոչ միայն կբարձրացնի իրազեկությունը, այլև կօգնի միջազգային կառույցներին և պետություններին ներդնել համակարգված կանխարգելիչ քաղաքականություն՝ նվազեցնելու համար տոքսոպլազմոզի ազդեցությունը տեսողության վրա։
Աղբյուր՝ The Independent